Samenvatting biologie vertering

EIWITTEN
☐ Eiwitten zijn ketens van aminozuren. Er zijn verschillende soorten eiwitten: dierlijke
en plantaardige eiwitten
☐ Eiwitten worden in het verteringsstelsel gesplitst in afzonderlijke
aminozuurmoleculen, deze worden opgenomen in het bloed  aminozuren worden via
bloed naar lever vervoerd  naar alle andere organen in het lichaam.
Eiwitsynthese = alle aminozuren worden weer aan elkaar gekoppeld tot eiwitmoleculen.
☐ 20 verschillende aminozuren in eiwitten van mensen  12 daarvan kunnen zelf
gemaakt worden. Bij de andere 8 kan dit niet  essentiële aminozuren
☐ Eiwitten zijn belangrijke bouwstoffen van cellen en weefsels. Ook reguleren eiwitten
bijna alle processen in een organisme  transport van stoffen, overbrengen signalen van
ene cel naar andere cel
☐ Eiwitten kunnen ook als brandstof gebruikt worden: eiwitten worden omgezet in
glucose, dat vervolgens wordt verbrand.
Als er niet genoeg glucose beschikbaar is, verbrand je de eiwitten uit je spieren. Dan neemt
je spiermassa dus af.


KOOLHYDRATEN
☐ (= sachariden) belangrijke brandstoffen in je lichaam. Door koolhydraten te eten
kun je in het grootste deel van je energiebehoefte voorzien.
Als je te veel koolhydraten eet word een klein deel opgeslagen door het hormoon insuline
als het polysacharide glycogeen  wordt als reservestof opgeslagen in de lever en spieren.
 grootste deel wordt omgezet in vet
☐ kunnen ook dienen als bouwstof  DNA-molecuul bevat het monosacharide
desoxyribose
 in celmembranen spelen koolhydraatketens een rol bij de herkenning van de cel door
andere cellen.
☐ Koolhydraten die nier verteerd worden door de enzymen van de mens zijn
Voedingsvezels. Deel van de voedingsvezels kan wel afgebroken worden in de dikke darm.
 bevorderen darmwerking en geeft een verzadigd gevoel.


VETTEN
☐ een vetmolecuul is opgebouwd uit een glycerolmolecuul en drie vetzuurmoleculen.
Er zijn verzadigde en onverzadigde vetzuren.
Verzadigd vetzuur = alle bindingsplaatsen van de C-atomen zijn bezet door
waterstofatomen.
Onverzadigd vetzuur = niet alle C-atomen zijn bezet door waterstofatomen  dubbele
binding tussen de C-atomen
☐ essentiële vetzuren = een aantal onverzadigde vetzuren die in het voedsel moeten
voorkomen zoals linolzuur.
☐ Vetten dienen vooral als brandstoffen in je lichaam. Als je teveel vetten eet worden
deze onder de huid rondom je organen opgeslagen.
☐ Vetten dienen ook als bouwstoffen. Sommige vitaminen zijn oplosbaar in vet,
waardoor je ze alleen via vet binnenkrijgt (Cholesterol).

, WATER
☐ Water is een belangrijke brandstof voor je lichaam en is een oplosmiddel voor
allerlei stoffen. Water is ook een transportmiddel. En het speelt een belangrijke rol bij de
regeling van de lichaamstemperatuur.  zweet, uitgeademde lucht, urine en ontlasting


MINERALEN
☐ mineralen zijn anorganische stoffen, je hebt dagelijks allerlei soorten mineralen
nodig om de processen in je lichaam goed te laten verlopen
☐ Sommige mineralen worden gebruikt als bouwstoffen  calcium zorgt er
bijvoorbeeld voor dat je botweefsel hard is of laat je bloed stollen.
☐ Sommige mineralen heb je in zeer kleine hoeveelheden nodig, dit zijn
spoorelementen. Spoorelementen zijn in je lichaam vaak bestanddelen van enzymen en
hormonen.


VITAMINEN
☐ Vitaminen zijn organische stoffen die nodig zijn om processen in je lichaam goed te
laten verlopen. Belangrijke vitaminen  A,B,C,D en K
Vitamine K kan gemaakt worden door bacteriën in de dikke darm, alle andere vitaminen
kunnen niet in je lichaam worden gevormd en moeten dus in je voedsel aanwezig zijn.
Sommige vitaminen zijn in je voedsel aanwezig als provitamines  daar kan je lichaam wel
weer vitamines van maken.
☐ Bij gebrek aan vitaminen ontstaan gebreksziekten, maar ook als je te veel vitamines
binnen krijgt kan je ziek worden.  binas tabel 82A