MTV 4 samenvatting Salma iaaich
Fysiologie circulatiestelsel
Waarom (patho)fysiologie?
• Kennis hebben over fysiologie van het lichaam en de daarbij behorende pathofysiologie is van groot
belang voor het behandelen van patiënten
– Een ziekte kan zowel invloed hebben op de behandeling als op de patiënt tijdens
de behandeling
Circulatiestelsel bestaat uit 2 vatenstelsels: bloedvatenstelsel en lymfestelsel
Bloedvatenstelsel
Bloedvatenstelsel wordt ook wel het dubbele bloedsomloop genoemd
• Twee gescheiden systemen die in het hart bij elkaar komen:
– Lichaamscirculatie= de grote bloedsomloop, bevat zuurstofrijk bloed.
– Longcirculatie= de kleine bloedsomloop, bevat zuurstofarm bloed.
Linker harthelft: pompt bloed naar het lichaam. (=zuurstofrijk)
Rechter harthelft: pompt bloed naar de longen (=zuurstof arm)
Functie bloedvatenstelsel: Het transporteren van bloed.
• Hart→ • Arteriën (Slagaders)→ • Arteriolen(kleinere slagaders)→ • Capillairen
(vormen capillairnetwerk)(=hier vind uitwisseling van stoffen plaats tussen het bloed en
het weefselvocht) →• Venulen(= de kleine aders) → • Venen (vervoeren het bloed weer
terug naar het hart)
Het hart ligt in de torax (=borstkas)
De linkerlong heeft door de dikkere wand van het hard aan deze kant minder
ruimte en is dus kleiner en bestaat uit 2 kwabben
De rechterlong bestaat uit 3 kwabben.
Boezem=atrium
Kamer=ventrikel
• Twee boezems (atrium) + twee kamers (ventrikels)
– Worden gevormd door 2 holle spieren → Atriumspier(boezem) +
ventrikelspier(kamer)
• Gescheiden van elkaar door anuli fibrosi cordis (bindweefsel) 14
– Linker en rechter harthelft :
• Van elkaar gescheiden door septum cordis (harttussenschot)
, – Septum interatriale cordis =(tussenschot tussen de boezems)(dun, bindweefsel)
– Septum interventriculare cordis=(tussenschot tussen ventrikels) (dikker, bestaat uit
hartspierweefsel)
In welke scheidingswand bevinden zich openingen? Alleen in de anuli fibrosi cordis bevinden zich
openingen die kunnen worden afgesloten door kleppen.
Hartkleppen
• Hartkleppen verhinderen terugstroming van het bloed
– Atrioventriculaire kleppen (AV-kleppen)= De kleppen tussen de boezems en de kamers
• De klep tussen de rechteratrium en rechterventrikel bestaat uit 3 bindweefsellippen→= Valva
tricuspidalis (tricuspidaalklep)→ (rechts)
• de klep tussen de linkeratrium en linkerventrikel bestaat uit 2 bindweefsellippen→= Valva
bicuspidalis (bicuspidaalklep) / valva mitralis→ (links)
De kleppen worden opengeduwd door bloed vanuit de atria en slaan dicht
waneer bloed in de slagaders wordt gepompt
Dunne peesdraden en papillaire spieren voorkomen dat de kleppen
doorslaan onder hoge druk.
– Arteriële kleppen (valvulae semilunares; 3 slippen)→ liggen tussen de
ventrikels en slagaders
• Pulmonalisklep: tussen het rechterventrikel en de longslagader
• Aortaklep: tussen het linkerventrikel en de aorta.
Hart-bloedvaten
De 2 grote bloedvaten die uitmonden in het rechter atrium: Via deze aders stroomt zuurstofARM
bloed het rechteratrium binnen:
• Vena cava inferior (=onderste holle ader)
• Vena cava superior (= bovenste holle ader)
^^Via deze aders stroomt zuurstofARM bloed het
rechteratrium binnen.
Uit het rechter ventrikel ontspringt de truncus pulmonalis, die
splitst in de rechter en linker longslagader. Ze vervoeren
zuurstofARM bloed naar de longen:
• Truncus pulmonalis → linker en rechter arterie pulmonalis
(longslagader)
• Venae pulmonales (longaders; 4 stuks) → vervoert
zuurstofrijke bloed vanuit de longen naar het linkeratrium.
Vanuit elke long 2 longaders, dus 4 longaders in totaal die uitmonden in het linker atrium.
• Aorta→ grote lichaamsslagader die ontspringt vanuit het linkerventrikel. door de aorta stroomt
zuurstofRIJKbloed richting de organen.
,Hart wand
Bestaat uit 3 lagen:
• Endocard: Bestaat uit 1 laag plaveisendotheel + laagje elastisch
bindweefsel
• Myocard: is de dikste laag en bestaat uit hartspierweefsel
• Pericard:bestaat uit 3 lagen. Het is het hartzakje en bestaat uit 2 vliezen
– Visceraal blad = epicard, is vergroeid met het hartopp.
– Pericardholte: gevuld met vocht
– Pariëtaal blad= vergroeid met weefsels die om het hart liggen.
Functie hartzakje: opheffen van de wrijvingskracht tussen het hart dat continu beweegt en de
omringende weefsels.
Prikkel Geleidingssysteem
Tussen de hartspiercellen bevinden zich gespecialiseerde hartspiercellen die prikkels kunnen vormen
of prikkels kunnen geleiden:
Sinusknoop (1): Bestaat uit een klein netwerk van hartspiercellen die
prikkels kunnen opwekken.
– eigen ritme → =Sinusritme (honderd per minuut)
• In rust: vertraagd door nervus vagus (onderdeel v. parasympatisch
zenuwstelsel)
• Bij inspanning: verhoogd door nervi accelerantes (onderdeel v.
sympatisch zenuwstelsel)
• Atrioventriculaire knoop (AV) (2):
– Atrioventriculaire ritme (vijftig per minuut), wordt door de sinusknoop
versneld naar 75 per minuut.
– Tijdsvertraging
• Bundel van His (3)→loopt door het harttussenschot:
– Bundel van prikkelgeleidende cellen
– Bestaat uit linker en rechter wortelVertakkingen
• Bundeltakken (4)
• Purkinjevezels (5): gaan over id myocardvezels.
– Prikkelgeleiding
– → contractie ventrikels
• Myocardvezels: – Ventrikelmyocardritme (veertig prikkels per minuut). Door de sinusknoop wordt
het versneld naar 75
, De sinusknoop is dus een pacemaker oftewel versneller.
ECG
• ECG = elektrocardiogram (hartfilmpje)
Je hoeft het ECG niet heel goed te snappen voor de toets. Het belangrijkste is dat je weet dat je de
impulsen over het hart zichtbaar kunt maken d.m.v. een ECG.
Actie-rustcyclus hart
De impulsen die zich verspreiden over het hart zorgen ervoor dat het hart gaat
samentrekken. Het samentrekken en ontspannen wisselt continu af, dit noemen we de
hartcyclus.
• Systole = actie → contractiefase=actiefase waarin het hart samentrekt.
• Diastole = rust → relaxatiefase= ontspanningsfase.
Elke hartcyclus duurt 0.8 seconde en bestaat uit 3 fase:
• Drie fasen:
– Passieve vullingsfase: atria + ventrikels ontspannen → de druk in het hart is heel laag,
lager dan in de bloedvaten→ bloed stroomt naar de atria + ventrikels binnen
– Actieve vullingsfase: De atria trekken samen →atriumsystole → zorgt voor extra
vulling ventrikel
– Ventrikelsystolische fase: Bestaat uit 3 fase’s
• Isovolumetrische fase: atriumdiastole + ventrikelsystole (de volume blijft gelijk)
→ AV-kleppen sluiten (eerste harttoon)(het bloed kan dus niet teruggaan) → bloeddruk
ventrikel ↑ (1e harttoon)
• Ejectiefase: bloeddruk ventrikels hoger dan in slagaders → bloed wordt met grote kracht naar
slagaders
Fysiologie circulatiestelsel
Waarom (patho)fysiologie?
• Kennis hebben over fysiologie van het lichaam en de daarbij behorende pathofysiologie is van groot
belang voor het behandelen van patiënten
– Een ziekte kan zowel invloed hebben op de behandeling als op de patiënt tijdens
de behandeling
Circulatiestelsel bestaat uit 2 vatenstelsels: bloedvatenstelsel en lymfestelsel
Bloedvatenstelsel
Bloedvatenstelsel wordt ook wel het dubbele bloedsomloop genoemd
• Twee gescheiden systemen die in het hart bij elkaar komen:
– Lichaamscirculatie= de grote bloedsomloop, bevat zuurstofrijk bloed.
– Longcirculatie= de kleine bloedsomloop, bevat zuurstofarm bloed.
Linker harthelft: pompt bloed naar het lichaam. (=zuurstofrijk)
Rechter harthelft: pompt bloed naar de longen (=zuurstof arm)
Functie bloedvatenstelsel: Het transporteren van bloed.
• Hart→ • Arteriën (Slagaders)→ • Arteriolen(kleinere slagaders)→ • Capillairen
(vormen capillairnetwerk)(=hier vind uitwisseling van stoffen plaats tussen het bloed en
het weefselvocht) →• Venulen(= de kleine aders) → • Venen (vervoeren het bloed weer
terug naar het hart)
Het hart ligt in de torax (=borstkas)
De linkerlong heeft door de dikkere wand van het hard aan deze kant minder
ruimte en is dus kleiner en bestaat uit 2 kwabben
De rechterlong bestaat uit 3 kwabben.
Boezem=atrium
Kamer=ventrikel
• Twee boezems (atrium) + twee kamers (ventrikels)
– Worden gevormd door 2 holle spieren → Atriumspier(boezem) +
ventrikelspier(kamer)
• Gescheiden van elkaar door anuli fibrosi cordis (bindweefsel) 14
– Linker en rechter harthelft :
• Van elkaar gescheiden door septum cordis (harttussenschot)
, – Septum interatriale cordis =(tussenschot tussen de boezems)(dun, bindweefsel)
– Septum interventriculare cordis=(tussenschot tussen ventrikels) (dikker, bestaat uit
hartspierweefsel)
In welke scheidingswand bevinden zich openingen? Alleen in de anuli fibrosi cordis bevinden zich
openingen die kunnen worden afgesloten door kleppen.
Hartkleppen
• Hartkleppen verhinderen terugstroming van het bloed
– Atrioventriculaire kleppen (AV-kleppen)= De kleppen tussen de boezems en de kamers
• De klep tussen de rechteratrium en rechterventrikel bestaat uit 3 bindweefsellippen→= Valva
tricuspidalis (tricuspidaalklep)→ (rechts)
• de klep tussen de linkeratrium en linkerventrikel bestaat uit 2 bindweefsellippen→= Valva
bicuspidalis (bicuspidaalklep) / valva mitralis→ (links)
De kleppen worden opengeduwd door bloed vanuit de atria en slaan dicht
waneer bloed in de slagaders wordt gepompt
Dunne peesdraden en papillaire spieren voorkomen dat de kleppen
doorslaan onder hoge druk.
– Arteriële kleppen (valvulae semilunares; 3 slippen)→ liggen tussen de
ventrikels en slagaders
• Pulmonalisklep: tussen het rechterventrikel en de longslagader
• Aortaklep: tussen het linkerventrikel en de aorta.
Hart-bloedvaten
De 2 grote bloedvaten die uitmonden in het rechter atrium: Via deze aders stroomt zuurstofARM
bloed het rechteratrium binnen:
• Vena cava inferior (=onderste holle ader)
• Vena cava superior (= bovenste holle ader)
^^Via deze aders stroomt zuurstofARM bloed het
rechteratrium binnen.
Uit het rechter ventrikel ontspringt de truncus pulmonalis, die
splitst in de rechter en linker longslagader. Ze vervoeren
zuurstofARM bloed naar de longen:
• Truncus pulmonalis → linker en rechter arterie pulmonalis
(longslagader)
• Venae pulmonales (longaders; 4 stuks) → vervoert
zuurstofrijke bloed vanuit de longen naar het linkeratrium.
Vanuit elke long 2 longaders, dus 4 longaders in totaal die uitmonden in het linker atrium.
• Aorta→ grote lichaamsslagader die ontspringt vanuit het linkerventrikel. door de aorta stroomt
zuurstofRIJKbloed richting de organen.
,Hart wand
Bestaat uit 3 lagen:
• Endocard: Bestaat uit 1 laag plaveisendotheel + laagje elastisch
bindweefsel
• Myocard: is de dikste laag en bestaat uit hartspierweefsel
• Pericard:bestaat uit 3 lagen. Het is het hartzakje en bestaat uit 2 vliezen
– Visceraal blad = epicard, is vergroeid met het hartopp.
– Pericardholte: gevuld met vocht
– Pariëtaal blad= vergroeid met weefsels die om het hart liggen.
Functie hartzakje: opheffen van de wrijvingskracht tussen het hart dat continu beweegt en de
omringende weefsels.
Prikkel Geleidingssysteem
Tussen de hartspiercellen bevinden zich gespecialiseerde hartspiercellen die prikkels kunnen vormen
of prikkels kunnen geleiden:
Sinusknoop (1): Bestaat uit een klein netwerk van hartspiercellen die
prikkels kunnen opwekken.
– eigen ritme → =Sinusritme (honderd per minuut)
• In rust: vertraagd door nervus vagus (onderdeel v. parasympatisch
zenuwstelsel)
• Bij inspanning: verhoogd door nervi accelerantes (onderdeel v.
sympatisch zenuwstelsel)
• Atrioventriculaire knoop (AV) (2):
– Atrioventriculaire ritme (vijftig per minuut), wordt door de sinusknoop
versneld naar 75 per minuut.
– Tijdsvertraging
• Bundel van His (3)→loopt door het harttussenschot:
– Bundel van prikkelgeleidende cellen
– Bestaat uit linker en rechter wortelVertakkingen
• Bundeltakken (4)
• Purkinjevezels (5): gaan over id myocardvezels.
– Prikkelgeleiding
– → contractie ventrikels
• Myocardvezels: – Ventrikelmyocardritme (veertig prikkels per minuut). Door de sinusknoop wordt
het versneld naar 75
, De sinusknoop is dus een pacemaker oftewel versneller.
ECG
• ECG = elektrocardiogram (hartfilmpje)
Je hoeft het ECG niet heel goed te snappen voor de toets. Het belangrijkste is dat je weet dat je de
impulsen over het hart zichtbaar kunt maken d.m.v. een ECG.
Actie-rustcyclus hart
De impulsen die zich verspreiden over het hart zorgen ervoor dat het hart gaat
samentrekken. Het samentrekken en ontspannen wisselt continu af, dit noemen we de
hartcyclus.
• Systole = actie → contractiefase=actiefase waarin het hart samentrekt.
• Diastole = rust → relaxatiefase= ontspanningsfase.
Elke hartcyclus duurt 0.8 seconde en bestaat uit 3 fase:
• Drie fasen:
– Passieve vullingsfase: atria + ventrikels ontspannen → de druk in het hart is heel laag,
lager dan in de bloedvaten→ bloed stroomt naar de atria + ventrikels binnen
– Actieve vullingsfase: De atria trekken samen →atriumsystole → zorgt voor extra
vulling ventrikel
– Ventrikelsystolische fase: Bestaat uit 3 fase’s
• Isovolumetrische fase: atriumdiastole + ventrikelsystole (de volume blijft gelijk)
→ AV-kleppen sluiten (eerste harttoon)(het bloed kan dus niet teruggaan) → bloeddruk
ventrikel ↑ (1e harttoon)
• Ejectiefase: bloeddruk ventrikels hoger dan in slagaders → bloed wordt met grote kracht naar
slagaders
