Samenvatting aardrijkskunde Zuid-Amerika
Paragraaf 1.1 ligging
Aan de westzijde strekt zich van noord naar zuid de hoogtezone, het Andesgebergte uit.
Verspreid in deze bergketen ligt een groot aantal werkende vulkanen.
Ten oosten van het Andesgebergte stromen in het tropische laagland drie grote rivieren, de
Orinoco, de Amazone en de paraná
De Altiplano ligt in het Andesgebergte op het grensgebied van Chili, Bolivia en Peru
Ten westen van het continent ligt evenwijdig aan de kust een diepe trog.
Bij een geografisch beeld gaat het met name om:
- Ligging
- Landschappelijke kenmerken
- Bevolkingskenmerken
- Interne en externe relaties
Paragraaf 1.2 ongekende natuur
De lucht stijgt op en aan het aardoppervlak ontstaat een lagedrukgebied. De afgekoelde
lucht condenseert in de atmosfeer en vormt wolken met neerslag. Het lagedrukgebied, de
intertropische convergentiezone (ITCZ), schuift met de seizoensbeweging van de zon mee,
zodat het in juli en augustus op ruim 10* N.B. ligt en in januari op 20* Z.B. Met de ITCZ
verschuiven ook de regengebieden waardoor er tropische klimaten voorkomen met één of
twee natte en droge perioden per jaar
,Aan de oostkant van Zuid-Amerika is de passaat een aanlandige wind waardoor de invloed
van de Atlantische oceaan groot is. De wind is vochtig en zorgt aan de loefzijde van het
kustgebied van Brazilië voor stuwingsregen. Aan de lijzijde is het erg droog.
de invloed van de Grote oceaan reikt minder diep landinwaarts door de ligging van het
Andesgebergte en de aflandige passaatwinden. Door de relatief koude Perustroom zijn de
temperaturen langs de kust aanzienlijk kouder. De koude lucht boven de Grote Oceaan
bevat door de lage temperatuur weinig waterdamp, waardoor er weinig neerslag valt.
Samen met de windsystemen verklaart dit de ligging van de smalle, langgerekte
Atacamawoestijn.
Zuiden heeft een gematigd zeeklimaat met neerslag in alle jaargetijden. Oorzaak aanlandige
westenwinden
Aan loefzijde van bergen: stuwingsregens
Aan lijzijde van bergen: ook woestijn- en steppeklimaat
Poolwind uit het zuiden neemt zeer koude lucht mee in winter zeer lage temperaturen
mogelijk
Koude lucht kan zeer ver landinwaarts komen.
Aan de westkant op de Grote Oceaan stuwen aflandige zuidoostpassaten oppervlaktewater
naar westen koud water welt op voor kust Zuid-Amerika. Gevolgen:
- Weinig verdamping en weinig neerslag aan westkant
- Door opwarming zeewater regengebied richting westen boven Zuidoost-Azië
Koud opwellend water is rijk aan voedingsstoffen visrijk water
El niño
Elke 3 tot 8jaar
Er is minder sterk hogedrukgebied boven oceaan bij Zuid-Amerika kracht passaatwind
neemt af oppervlaktewater niet naar westen geen koud water dat opwelt water
langs de kust warmer
Bovendien voert westenwind warm oppervlaktewater aan
Gevolgen:
- Geen opwellend koud water geen plankton geen visserij
- Regen valt aan westkust Zuid-Amerika
- Regen valt niet in Zuidoost-Azië: droogte
, Spreiding natuurlijke zones komt in grote lijnen
overeen met spreiding klimaten
Een groot deel is tropisch regenwoud
Kenmerken tropische bodem:
Onvruchtbaar: door dunne humuslaag en uitspoeling vanwege veel neerslag
Roestvorming: omdat ijzer- en aluminiumverbindingen niet oplossen rode kleur boden
= latosol
Alleen in de vulkanische gebieden van Brazilië en bij de oevers van de rivieren is de bodem
van beter kwaliteit. Door het slib dat bij overstromingen wordt afgezet, zijn ze geschikt voor
landbouw.
In gebieden met brak water (mengsel zoet en zout water) in rivierdelta’s en langs kust
komen mangroven voor:
- Wortels boven water om zuurstof te kunnen nemen
- Beschermen kust tegen erosie en stormschade
Savanne is tropisch grasland met groepen bomen en struiken drie typen;
Cerrado = boomsavanne
Ilanos = grassavanne met wat bomen
Caatinga = savanne met doornachtige struiken
In het oosten van Argentinië ligt de Pampa
- Uitgestrekte graslanden
- Door redelijke hoeveelheid neerslag vrij vruchtbaar
- Verbouw tarwe, soja, zonnebloemen
Het zuiden van Patagonia bestaat uit steppe
- Minder neerslag dan pampa
- Grassen hebben lange wortels om te overleven
- Uitgestrekte rundveehouderijen
Paragraaf 1.1 ligging
Aan de westzijde strekt zich van noord naar zuid de hoogtezone, het Andesgebergte uit.
Verspreid in deze bergketen ligt een groot aantal werkende vulkanen.
Ten oosten van het Andesgebergte stromen in het tropische laagland drie grote rivieren, de
Orinoco, de Amazone en de paraná
De Altiplano ligt in het Andesgebergte op het grensgebied van Chili, Bolivia en Peru
Ten westen van het continent ligt evenwijdig aan de kust een diepe trog.
Bij een geografisch beeld gaat het met name om:
- Ligging
- Landschappelijke kenmerken
- Bevolkingskenmerken
- Interne en externe relaties
Paragraaf 1.2 ongekende natuur
De lucht stijgt op en aan het aardoppervlak ontstaat een lagedrukgebied. De afgekoelde
lucht condenseert in de atmosfeer en vormt wolken met neerslag. Het lagedrukgebied, de
intertropische convergentiezone (ITCZ), schuift met de seizoensbeweging van de zon mee,
zodat het in juli en augustus op ruim 10* N.B. ligt en in januari op 20* Z.B. Met de ITCZ
verschuiven ook de regengebieden waardoor er tropische klimaten voorkomen met één of
twee natte en droge perioden per jaar
,Aan de oostkant van Zuid-Amerika is de passaat een aanlandige wind waardoor de invloed
van de Atlantische oceaan groot is. De wind is vochtig en zorgt aan de loefzijde van het
kustgebied van Brazilië voor stuwingsregen. Aan de lijzijde is het erg droog.
de invloed van de Grote oceaan reikt minder diep landinwaarts door de ligging van het
Andesgebergte en de aflandige passaatwinden. Door de relatief koude Perustroom zijn de
temperaturen langs de kust aanzienlijk kouder. De koude lucht boven de Grote Oceaan
bevat door de lage temperatuur weinig waterdamp, waardoor er weinig neerslag valt.
Samen met de windsystemen verklaart dit de ligging van de smalle, langgerekte
Atacamawoestijn.
Zuiden heeft een gematigd zeeklimaat met neerslag in alle jaargetijden. Oorzaak aanlandige
westenwinden
Aan loefzijde van bergen: stuwingsregens
Aan lijzijde van bergen: ook woestijn- en steppeklimaat
Poolwind uit het zuiden neemt zeer koude lucht mee in winter zeer lage temperaturen
mogelijk
Koude lucht kan zeer ver landinwaarts komen.
Aan de westkant op de Grote Oceaan stuwen aflandige zuidoostpassaten oppervlaktewater
naar westen koud water welt op voor kust Zuid-Amerika. Gevolgen:
- Weinig verdamping en weinig neerslag aan westkant
- Door opwarming zeewater regengebied richting westen boven Zuidoost-Azië
Koud opwellend water is rijk aan voedingsstoffen visrijk water
El niño
Elke 3 tot 8jaar
Er is minder sterk hogedrukgebied boven oceaan bij Zuid-Amerika kracht passaatwind
neemt af oppervlaktewater niet naar westen geen koud water dat opwelt water
langs de kust warmer
Bovendien voert westenwind warm oppervlaktewater aan
Gevolgen:
- Geen opwellend koud water geen plankton geen visserij
- Regen valt aan westkust Zuid-Amerika
- Regen valt niet in Zuidoost-Azië: droogte
, Spreiding natuurlijke zones komt in grote lijnen
overeen met spreiding klimaten
Een groot deel is tropisch regenwoud
Kenmerken tropische bodem:
Onvruchtbaar: door dunne humuslaag en uitspoeling vanwege veel neerslag
Roestvorming: omdat ijzer- en aluminiumverbindingen niet oplossen rode kleur boden
= latosol
Alleen in de vulkanische gebieden van Brazilië en bij de oevers van de rivieren is de bodem
van beter kwaliteit. Door het slib dat bij overstromingen wordt afgezet, zijn ze geschikt voor
landbouw.
In gebieden met brak water (mengsel zoet en zout water) in rivierdelta’s en langs kust
komen mangroven voor:
- Wortels boven water om zuurstof te kunnen nemen
- Beschermen kust tegen erosie en stormschade
Savanne is tropisch grasland met groepen bomen en struiken drie typen;
Cerrado = boomsavanne
Ilanos = grassavanne met wat bomen
Caatinga = savanne met doornachtige struiken
In het oosten van Argentinië ligt de Pampa
- Uitgestrekte graslanden
- Door redelijke hoeveelheid neerslag vrij vruchtbaar
- Verbouw tarwe, soja, zonnebloemen
Het zuiden van Patagonia bestaat uit steppe
- Minder neerslag dan pampa
- Grassen hebben lange wortels om te overleven
- Uitgestrekte rundveehouderijen
