Hoorcollege 1A
Wat is opvoeding en opvoedingsondersteuning?
Opvoeden Iedere invloed die mensen, onbedoeld of bedoeld, uitoefenen op de ontwikkeling en het functioneren
van het kind.
Voorbeeld
Leren fietsen met papa. Papa juicht is trots omdat het hem lukt
Bedoeld = Leren fietsen
Onbedoeld = oh? Papa is er voor mij.
Ontwikkelen
Ont-wikkelen Uit zijn wikkel halen.
Die persoon krijgt de kans krijgt om te leren en te groeien op een manier die hen zal helpen om het beste te worden
wat ze kunnen zijn.
Opvoeden is zelfregulatief, want het gaat vanzelf.
(Zelfregulatie betekent eigenlijk dat iemand in staat is om zijn eigen emoties, gedrag en aandacht te
reguleren om zich aan te passen aan verschillende situaties en doelen te bereiken)
- Protoconversatie (proto= voor | conversatie = praten. AKA voor het praten)
Om de beurt geluid maken, doordat een volwassene een beurtstructuur creëert. Je reageert vanzelf op het
kind,
Voorbeeld 1
Lina (Kind): AAAA
Ik (mama): AAAA
Voorbeeld 2:
Stel je voor dat je met een baby praat en hij begint te brabbelen. Jij reageert dan door te glimlachen en te
zeggen: "Oh, vertel me meer!" De baby brabbelt dan weer terug, en zo gaat het door. Dit noemen we
protoconversatie omdat het lijkt op een echt gesprek, maar eigenlijk zijn we gewoon aan het oefenen hoe
we met elkaar kunnen communiceren.
- Normen en waarden Jij hebt alles al vanuit huis meegekregen.
Voorbeeld
Ik heb van mijn ouders geleerd om mijn schoenen uit te doen thuis, gastvrijheid als er bezoek komt etc.
Andere leren om thuis hun schoenen aan te houden en is gastvrijheid niet zozeer aanwezig.
Co regulatie & adaptie samen in gesprek & aanpassen aan elkaars wensen.
Voorbeeld:
Rami (14) nodigt een aantal klasgenoten uit. Hij wil gaan vapen, omdat hij zijn broer dat altijd ziet doen. Mama en
Rami spreken samen af dat ze best mogen komen, echter mogen ze niet vapen.
Sensitief en responsief
Opvoeden is een proces dat energie, tijd en soms pijn en moeite van ouders kost.
Ouders die over het algemeen in staat zijn sensitief (=aanvoelen wat er is) en
Responsief (antwoord bevattend gedrag) te reageren, creëren de meest veilige opvoedsituatie.
Feiten over opvoeden in Nederland
- Nederlandse kinderen nummer 1 gelukkigste kinderen ter wereld. Komt door vrijheid en druk die beperkt
is
- Nederlands staat in de top-vijf gelukkigste landen ter wereld. (Alle mensen in Nederland)
1
, - 85% van de kinderen gaat het goed. 15% gaat het minder of niet goed.
Aan wie vragen ouders om steun en wat zijn hun behoeften?
- Familie en vrienden
Vb. kind slaapt alleen bij mij in bed. Jouw vriendin zegt ‘Mijn kind…’ of ‘oh komt wel goed’.
- Behoeften informatie en advies, praktische en emotionele steun.
Vaak ervaren ouders
Ouders opvoedingsidealen ontstaan door: een gat tussen wat
zij wensen aan steun
en aan wat zij
- Eigen opvoeding krijgen
vb. Je krijgt mee bij je opvoeding dat een strenge aanpak altijd nodig is. Jij wilt dit niet meegeven. Of jij leert
dat familie altijd nummer 1 is, dit wil je meegeven aan je eigen familie.
- Hun persoonlijkheidsontwikkeling
vb. Ouders die altijd hebben willen studeren en dit pusht bij hun kinderen. Kan positief en negatief werken
- Sociale netwerk
vb. iedereen doet gymnasium dus mijn kind moet ook. Kan positief of negatief werken.
- Maatschappelijke en culturele omgeving
Geloof, cultuur, economische idealen etc.
Universele opvoedingsidealen
Opvoeddoelen die ouders wereldwijd hebben.
- Zorgen voor fysieke, sociale en emotionele welzijn
vb. eten/drinken, dak boven hun hoofd, veilig voelen etc.
- Economische competenties
- Culturele waarden en normen overdragen
- Nederlanders vinden autonomie van het kind heel belangrijk.
Opvoedingsondersteuning
Opvoedingsondersteuning opvoeders helpen opvoeden.
Het ondersteunen van alle opvoeders, van pedagogische medewerker, voetbalcoach, leerkracht tot professionals
van bureau Jeugdzorg.
Doel opvoedingsondersteuning verbeteren van de opvoedsituatie
- Het voorkomen van problemen in de opvoeding vb. advies over social media kan overgewicht
voorkomen.
- Het helpen oplossen van bestaande zorgen en problemen Vb. kind lust geen groente. Moet je pushen?
- Het versterken van pedagogische competenties en vaardigheden vb. met zelfvertrouwen opvoeden
- Kinderen opgroeien tot burgers die meedoen met de samenleving vb. kinderen mogen meedoen met een
schoolkrant, klassenvertegenwoordigers, kinderstemmen etc.
Soorten preventie
- Algemene preventie voor alle ouders
- Selectieve preventie ouders met beginnende problemen of een hoge risico daarop
- Geïndiceerde preventie Ernstige problematiek, vaak vastgesteld.
2
,Vormen opvoedingsondersteuning
- Informatie en voorlichting over ontwikkeling van kinderen vb. folders op internet
- Bevorderen van sociale steun en zelfhulp over omgang met kinderen vb. ouders voelen zich eenzaam.
Meenemen naar bieb. Andere ouders zijn daar en kinderen leren lezen.
- Vroegtijdige signalering en verwijzing vb. als een kind achterloopt qua ontwikkeling. Belangrijk om soms
door te verwijzen
- Pedagogische advisering en begeleiding vb. huiskamer/kinderdagverblijf inrichting voor een kind.
Opvoedingsondersteuning is activerend i.p.v. compenserend (goed maken). Hoe? Ouders worden gestimuleerd in
zelfstandigheid en de vaardigheid als opvoeder wordt groter.
Opvoedingsondersteuning rondom huis
- Partner
- Vrienden
- Familieleden
- Buren
- Opvoedtelefoon
- Internet
- Vrijwilligers via speciale programma’s
(huisbezoek)
Opvoedingsondersteuning rondom in de buurt
- Kinderopvang
- Scholen
- Buurtcentra
- Opvoedsteunpunt
- Ouder- en kindteams
- Allerlei projecten op buurtniveau
3
, - Consultatiebureau.
- Kinderopvang
Hoorcollege 1B
Hedendaagse gezinsvormen
Gezinsstructuren
Gezinsstructuren
Getrouwd met kinderen 2 miljoen
Niet getrouwd met kinderen 0,5 miljoen (half miljoen)
LGTB-ouders Groei vanaf 1980
2 vaders of 2 moeders 40.000 kinderen
Geregistreerde partnerschap (is geen huwelijk) Vanaf 1988 - 20000
Adoptie voor homoparen 2001
Kerngezin gezin met vader en moeder
- Dit is de ‘normale’ gezinsvorm
- Bestaat supadupa lang
- Komt het meeste voor in de wereld
- Meeste onderzoek over gedaan aka hier weten we meer over.
Draagmoeder je bent zwanger voor iemand anders. Vaak voor homo’s.
Co-ouderschap 2 ouders die niet samenwonen (vaak scheiding) die samen het kind opvoeden.
Stiefgezin/ samengesteld gezin 2 partners met kinderen die uit een vorige partner kwam.
Ivf-kinderen 1 eicel en meerdere spermacellen bij elkaar gebracht. Dit gebeurt in een laboratorium. Als de eicel
en spermacel samensmelten ontstaat een embryo. Het embryo wordt in de baarmoeder teruggeplaatst
Adoptiekinderen Bij adoptie wordt het kind juridisch een eigen kind. Het krijgt de achternaam van de
adoptieouders.
Pleegkinderen Pleegouders hebben geen zeggenschap over hun pleegkind en belangrijke beslissingen worden in
overleg met ouders genomen. Een pleegkind houdt in principe de achternaam van de eigen ouders.
Twee vaders een moeder
Twee moeders twee vaders
Andere gezinsstructuren valt buiten het norm aka normatief denken, terwijl en al heel lang sprake is van
verschillende gezinsvormen andere gezinsvormen hebben niet meer problemen dan normale gezinnen. Kan ook
heel goed gaan.
‘Wat doet jouw mama en papa?’ Is normatief denken. Wie weet heeft diegene 2 pa’s of maar 1 ouder. Betere vragen
zijn ‘Tienermoederschap
Tienermoeders
- Strenge opvoeding/harde disciplinering - Tienermoederschap wordt vaak als problematisch
- Lage sensitiviteit (aanvoelen wat er is voor het gezien.
kind)
- Weinig geld
- Minder positieve ouder-kind interacties
- Vroegtijdig ouderschap bij de kinderen
- Lagere IQ
- Grotere kans op criminaliteit.
- Ook grotere kans om tienermoeder te worden.
4
Wat is opvoeding en opvoedingsondersteuning?
Opvoeden Iedere invloed die mensen, onbedoeld of bedoeld, uitoefenen op de ontwikkeling en het functioneren
van het kind.
Voorbeeld
Leren fietsen met papa. Papa juicht is trots omdat het hem lukt
Bedoeld = Leren fietsen
Onbedoeld = oh? Papa is er voor mij.
Ontwikkelen
Ont-wikkelen Uit zijn wikkel halen.
Die persoon krijgt de kans krijgt om te leren en te groeien op een manier die hen zal helpen om het beste te worden
wat ze kunnen zijn.
Opvoeden is zelfregulatief, want het gaat vanzelf.
(Zelfregulatie betekent eigenlijk dat iemand in staat is om zijn eigen emoties, gedrag en aandacht te
reguleren om zich aan te passen aan verschillende situaties en doelen te bereiken)
- Protoconversatie (proto= voor | conversatie = praten. AKA voor het praten)
Om de beurt geluid maken, doordat een volwassene een beurtstructuur creëert. Je reageert vanzelf op het
kind,
Voorbeeld 1
Lina (Kind): AAAA
Ik (mama): AAAA
Voorbeeld 2:
Stel je voor dat je met een baby praat en hij begint te brabbelen. Jij reageert dan door te glimlachen en te
zeggen: "Oh, vertel me meer!" De baby brabbelt dan weer terug, en zo gaat het door. Dit noemen we
protoconversatie omdat het lijkt op een echt gesprek, maar eigenlijk zijn we gewoon aan het oefenen hoe
we met elkaar kunnen communiceren.
- Normen en waarden Jij hebt alles al vanuit huis meegekregen.
Voorbeeld
Ik heb van mijn ouders geleerd om mijn schoenen uit te doen thuis, gastvrijheid als er bezoek komt etc.
Andere leren om thuis hun schoenen aan te houden en is gastvrijheid niet zozeer aanwezig.
Co regulatie & adaptie samen in gesprek & aanpassen aan elkaars wensen.
Voorbeeld:
Rami (14) nodigt een aantal klasgenoten uit. Hij wil gaan vapen, omdat hij zijn broer dat altijd ziet doen. Mama en
Rami spreken samen af dat ze best mogen komen, echter mogen ze niet vapen.
Sensitief en responsief
Opvoeden is een proces dat energie, tijd en soms pijn en moeite van ouders kost.
Ouders die over het algemeen in staat zijn sensitief (=aanvoelen wat er is) en
Responsief (antwoord bevattend gedrag) te reageren, creëren de meest veilige opvoedsituatie.
Feiten over opvoeden in Nederland
- Nederlandse kinderen nummer 1 gelukkigste kinderen ter wereld. Komt door vrijheid en druk die beperkt
is
- Nederlands staat in de top-vijf gelukkigste landen ter wereld. (Alle mensen in Nederland)
1
, - 85% van de kinderen gaat het goed. 15% gaat het minder of niet goed.
Aan wie vragen ouders om steun en wat zijn hun behoeften?
- Familie en vrienden
Vb. kind slaapt alleen bij mij in bed. Jouw vriendin zegt ‘Mijn kind…’ of ‘oh komt wel goed’.
- Behoeften informatie en advies, praktische en emotionele steun.
Vaak ervaren ouders
Ouders opvoedingsidealen ontstaan door: een gat tussen wat
zij wensen aan steun
en aan wat zij
- Eigen opvoeding krijgen
vb. Je krijgt mee bij je opvoeding dat een strenge aanpak altijd nodig is. Jij wilt dit niet meegeven. Of jij leert
dat familie altijd nummer 1 is, dit wil je meegeven aan je eigen familie.
- Hun persoonlijkheidsontwikkeling
vb. Ouders die altijd hebben willen studeren en dit pusht bij hun kinderen. Kan positief en negatief werken
- Sociale netwerk
vb. iedereen doet gymnasium dus mijn kind moet ook. Kan positief of negatief werken.
- Maatschappelijke en culturele omgeving
Geloof, cultuur, economische idealen etc.
Universele opvoedingsidealen
Opvoeddoelen die ouders wereldwijd hebben.
- Zorgen voor fysieke, sociale en emotionele welzijn
vb. eten/drinken, dak boven hun hoofd, veilig voelen etc.
- Economische competenties
- Culturele waarden en normen overdragen
- Nederlanders vinden autonomie van het kind heel belangrijk.
Opvoedingsondersteuning
Opvoedingsondersteuning opvoeders helpen opvoeden.
Het ondersteunen van alle opvoeders, van pedagogische medewerker, voetbalcoach, leerkracht tot professionals
van bureau Jeugdzorg.
Doel opvoedingsondersteuning verbeteren van de opvoedsituatie
- Het voorkomen van problemen in de opvoeding vb. advies over social media kan overgewicht
voorkomen.
- Het helpen oplossen van bestaande zorgen en problemen Vb. kind lust geen groente. Moet je pushen?
- Het versterken van pedagogische competenties en vaardigheden vb. met zelfvertrouwen opvoeden
- Kinderen opgroeien tot burgers die meedoen met de samenleving vb. kinderen mogen meedoen met een
schoolkrant, klassenvertegenwoordigers, kinderstemmen etc.
Soorten preventie
- Algemene preventie voor alle ouders
- Selectieve preventie ouders met beginnende problemen of een hoge risico daarop
- Geïndiceerde preventie Ernstige problematiek, vaak vastgesteld.
2
,Vormen opvoedingsondersteuning
- Informatie en voorlichting over ontwikkeling van kinderen vb. folders op internet
- Bevorderen van sociale steun en zelfhulp over omgang met kinderen vb. ouders voelen zich eenzaam.
Meenemen naar bieb. Andere ouders zijn daar en kinderen leren lezen.
- Vroegtijdige signalering en verwijzing vb. als een kind achterloopt qua ontwikkeling. Belangrijk om soms
door te verwijzen
- Pedagogische advisering en begeleiding vb. huiskamer/kinderdagverblijf inrichting voor een kind.
Opvoedingsondersteuning is activerend i.p.v. compenserend (goed maken). Hoe? Ouders worden gestimuleerd in
zelfstandigheid en de vaardigheid als opvoeder wordt groter.
Opvoedingsondersteuning rondom huis
- Partner
- Vrienden
- Familieleden
- Buren
- Opvoedtelefoon
- Internet
- Vrijwilligers via speciale programma’s
(huisbezoek)
Opvoedingsondersteuning rondom in de buurt
- Kinderopvang
- Scholen
- Buurtcentra
- Opvoedsteunpunt
- Ouder- en kindteams
- Allerlei projecten op buurtniveau
3
, - Consultatiebureau.
- Kinderopvang
Hoorcollege 1B
Hedendaagse gezinsvormen
Gezinsstructuren
Gezinsstructuren
Getrouwd met kinderen 2 miljoen
Niet getrouwd met kinderen 0,5 miljoen (half miljoen)
LGTB-ouders Groei vanaf 1980
2 vaders of 2 moeders 40.000 kinderen
Geregistreerde partnerschap (is geen huwelijk) Vanaf 1988 - 20000
Adoptie voor homoparen 2001
Kerngezin gezin met vader en moeder
- Dit is de ‘normale’ gezinsvorm
- Bestaat supadupa lang
- Komt het meeste voor in de wereld
- Meeste onderzoek over gedaan aka hier weten we meer over.
Draagmoeder je bent zwanger voor iemand anders. Vaak voor homo’s.
Co-ouderschap 2 ouders die niet samenwonen (vaak scheiding) die samen het kind opvoeden.
Stiefgezin/ samengesteld gezin 2 partners met kinderen die uit een vorige partner kwam.
Ivf-kinderen 1 eicel en meerdere spermacellen bij elkaar gebracht. Dit gebeurt in een laboratorium. Als de eicel
en spermacel samensmelten ontstaat een embryo. Het embryo wordt in de baarmoeder teruggeplaatst
Adoptiekinderen Bij adoptie wordt het kind juridisch een eigen kind. Het krijgt de achternaam van de
adoptieouders.
Pleegkinderen Pleegouders hebben geen zeggenschap over hun pleegkind en belangrijke beslissingen worden in
overleg met ouders genomen. Een pleegkind houdt in principe de achternaam van de eigen ouders.
Twee vaders een moeder
Twee moeders twee vaders
Andere gezinsstructuren valt buiten het norm aka normatief denken, terwijl en al heel lang sprake is van
verschillende gezinsvormen andere gezinsvormen hebben niet meer problemen dan normale gezinnen. Kan ook
heel goed gaan.
‘Wat doet jouw mama en papa?’ Is normatief denken. Wie weet heeft diegene 2 pa’s of maar 1 ouder. Betere vragen
zijn ‘Tienermoederschap
Tienermoeders
- Strenge opvoeding/harde disciplinering - Tienermoederschap wordt vaak als problematisch
- Lage sensitiviteit (aanvoelen wat er is voor het gezien.
kind)
- Weinig geld
- Minder positieve ouder-kind interacties
- Vroegtijdig ouderschap bij de kinderen
- Lagere IQ
- Grotere kans op criminaliteit.
- Ook grotere kans om tienermoeder te worden.
4
