DEEL 0: Wetboek van strafvordering
OVERZICHT
● Deel 1 – Algemene beginselen strafprocesrecht
○ Inleiding: definitie, soorten strafrechtspleging
○ Actoren en beleidsorganen
○ Rechten van verdediging in strafzaken
○ Vorderingen die uit het misdrijf voortvloeien: strafvordering en burgerlijke vordering
● Deel 2 – Vooronderzoek in strafzaken
○ Voor het onderzoek
○ Tijdens het onderzoek
■ Inleiding
■ Opsporingsonderzoek en gerechtelijk
■ Onderzoeksverrichtingen
■ Voorlopige hechtenis
● Deel 3 – Onderzoek ter terechtzitting
○ Bevoegdheid in strafzaken
○ Saisine van de vonnisgerechten
○ Rechtspleging voor vonnisgerechten
○ Bewijsregeling
○ Rechtsmiddelen
1
, DEEL 1: Algemene beginselen strafprocesrecht
OVERZICHT
1. Inleiding
○ Soorten strafrecht
■ Materieel strafrecht
■ Formeel strafrecht
○ Doelstellingen binnen het strafrecht
○ Soorten strafrechtspleging
■ Accusatoire
■ Inquisitoire
2. Actoren en beleidsorganen
○ Actoren
■ Private actoren
● Verdachte
● Slachtoffer
● Burgerlijke aansprakelijke partij
● Tussenkomende partij (derden)
■ Overheidsactoren
● OM
● Politie
● Onderzoeksrechter
● Onderzoeksgerechten
● SURB
● JA en Justitiehuizen
● Tuchtrechtbanken
● Vonnisgerechten
○ Beleidsorganen
3. Rechten van verdediging in strafzaken
4. Vorderingen die uit het misdrijf voortvloeien: Strafvordering en burgerlijke vordering
1. Inleiding
—--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
1. Soorten strafrecht: Materieel strafrecht ←→ Formeel strafrecht
Materieel strafrecht Formeel strafrecht
Omschrijving = Het geheel van rechtsregels waardoor ‘strafprocesrecht
bepaalde gedragingen strafbaar w gesteld en ‘strafrechtspleging’
gesanctioneerd → misdrijven & straffen ‘strafvordering sensu lato’1
= Het geheel van de procedurele spelregels volgens
welke het materieel strafrecht wordt toegepast
Personen tot wie regels ⇒ Iedereen ⇒ Overheid
gericht zijn ● = Politie, staande en zittende magistratuur
Inhoud regels ⇒ Vanzelfsprekende inhoud ⇒ Minder vanzelfsprekend
● Bescherming fundamentele waarden
(algemeen rechtsgevoel)
Sanctionering schending ⇒ Bestraffing ⇒ Verschilt per geval
regels ● Niet altijd sanctie
● Sanctie varieert
○ soms verval strafvordering,
bewijsuitsluiting, strafvermindering
1
=/= strafvordering sensu stricto
2
, 2. Doelstellingen binnen het strafrecht
Verschillende belangen tegenover elkaar
Dubbele finaliteit
2. Soorten strafrechtspleging
Accusatoire Inquisitoire
Horizontaal / verticale Horizontale processtructuur Verticale processtructuur
processtructuur ● Aanklager en verdediging op gelijke voet, ● Overheid staat boven de procesvoering
ze vechten met gelijke wapens
Beklaagde / verdachte ⇒ Beklaagde ≠ object van de rechtspleging ⇒ Verdachte = ‘object’ van de rechtspleging
⇒ Beklaagde = volwaardige procespartij
Wie bepaald Partijen Overheid
procesverloop?
Rol van de rechter Passieve rol rechter Actieve rol rechter
● Taak: erop toezien dat procedure correct ● Taak: ‘waarheid’ ontdekken
verloopt
Tegensprekelijkheid Tegensprekelijk Geheim en niet-tegensprekelijk
Openbaarheid ● Volledig openbaar ● Achter gesloten deuren
Voorkomen Landen: Common law landen (Angelsaksische Landen: Continentaal-Europees en daarop
landen) geïnspireerde landen
Fase: Fase terechtzitting Fase: Fase vooronderzoek
⇒ Zuiver accusatoire of inquisitoire komt niet meer voor
⇒ Belgische rechtspleging = mengeling van beide soorten rechtspleging
● Vooronderzoek: Inquisitoire
● Terechtzitting: Accusatoire, maar ook inquisitoire trekken
○ Reden: steunt helemaal op strafdossier (is opgesteld tijdens vooronderzoek
3
, 2. Actoren en beleidsorganen
—--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
1. Actoren
PRIVATE actoren
Actoren Omschrijving
Verdachte = Een verzamelnaam voor personen die ervan verdacht wordt een strafbaar feit te hebben gepleegd
● Natuurlijke persoon als verdachte ⇒ Verschillende statuten
Statuut Omschrijving Fase Rechten waarop aanspraak
Verdachte = tegen deze persoon z er aanwijzingen dat hij het misdrijf Vooronderzoek (OO) → Minimumrechten verhoor
gepleegd h, maar hij is nog niet schuldig verklaard → Inzage dossier vragen
Inverdenkinggestelde = Degene die dr de OR formeel in verdenking gesteld is. Vooronderzoek (GO) → Inzage dossier vragen
→ Bijkomende onderzoeken vorderen
→ Aanbrengen bij KI bij onderzoeken van > 1j
Beklaagde = Volwaardige procespartij, die verschijnt voor de Onderzoek ten gronde → Automatische inzage
strafrechtbank (politierb, correctionele rb) → Verdediging voeren op de zitting (Art. 6 EVRM)
Beschuldigde = Volwaardige procespartij, die verschijnt voor het Hof v Onderzoek ten gronde → Automatische inzage
Assisen → Verdediging voeren op de zitting (Art. 6 EVRM)
Veroordeelde = Persoon die veroordeeld is, de beslissing is Onderzoek ten gronde → Binnen het raam van strafuitvoeringsrecht
onweerlegbaar (na de uitspraak) → Geen vermoeden van onschuld
● = De beslissing kan niet meer bestreden w
dr een rechtsmiddel (beroep of verzet)
● Rechtspersoon als verdachte
○ Wetgevend kader: art. 2 bis VT.
○ Er zal altijd een lasthebber ad hoc worde aangesteld
■ =/= een gewone vertegenwoordiger
● Advocaat:
○ Verdediging = advocaat + verdachte
Slachtoffer ● Toename aandacht slachtoffer in België
○ Aanleiding:. parlementaire onderzoekscommissies Dutroux-Nihoul en Tweede Bendecommissie
■ Wetswijzigingen: vb. art. 3bis VTSv. → Verplichting tot correcte bejegening SO
■ Aandacht vr slachtoffer enorm hoog toen
● Verschillende statuten
○ Ontstaan: Wet 12/03/1998 → voorheen enkel burgerlijke partij
○ Onderscheid:
Statuut Omschrijving Rechten waarop aanspraak
Slachtoffer = iedereen die schade h geleden door een misdrijf ⇒ Slachtoffervriendelijk bejegening
(algemeen) ● Verplicht op te roepen voor openbare terechtzitting
● Burgerlijke belangen ambtshalve aanhouden
● Specifieke regels verhoor minderjarigen SO
● Slachtofferhulpfonds
● ‘Partner’ in fase strafuitvoering
⇒ Herstelbemiddeling tussen dader en SO
Benadeelde = Iemand die in een concreet dossier verklaart ● Recht op bijstand of vertegenwoordiging van een advocaat
schade te hebben geleed als gevolg van een misdrijf ● Vragen om strafdossier in te kijken of kopie te nemen (beroep mogelijk)
(art. 5 bis VTS.) ● Recht om stukken toe te voegen en te w ingelicht over de verdere
verloop vd zaak (vnl. v belang sepot en buitengerechtelijke afhandeling)
● GEEN partij in strafproces
● Niet voldoende om schadevergoeding te krijgen
Burgerlijke partij = volwaardige procespartij, de benadeelde zal ● Recht bijstand of vertegenwoordiging advocaat
effectief initiatief nemen in een procedure en voor de ● Dezelfde rechten als inverdenkinggestelde verdachte
rechtbank een vergoeding vd fr hem geleden schade ○ → Inzage dossier vragen
eisen. ○ → Bijkomende onderzoeken vorderen
→ Hoe? ○ → Aanbrengen bij KI bij onderzoeken van > 1j
- Indien strafvordering al ingesteld: zich ● Noodzakelijk indien men schadevergoeding wil
voegen bij de zaak als BP ● Kan veroordeeld w tot gerechtskosten, wnr men ongelijk krijgt
- Indien strafvordering nog niet ingesteld:
● Of Rechtstreeks dagvaarden
○ wnr: OV, WB
● Of BP bij OR
○ Wnr: WB en MD
4
,Burgerlijke = Degene die op burgerlijk gebied verantwoordelijk is voor de beklaagde (bv werkgever van de werknemer / ouder-kind)
aansprakelijke partij ● Centraal: burgerlijke aansprakelijkheid / aquiliaanse aansprakelijkheidsrecht→ schadevergoeding
● Geen noodzakelijke procespartij
○ Uitz: ouders minderjarige verdachte zullen altijd mee opgeroepen w als burgerlijke aansprakelijke partij in volgende
gevallen:
■ ‘uit handen gegeven minderjarigen’
■ In zaken wegverkeer
Tussenkomende = Partijen (derden) die in de zaak tussenkomen
partij (derden) ● In principe kunnen derden niet in zaken tussenkomen, maar er zijn 2 uitzonderingen
1. Wanneer wet aan strafrechter toelaat om ook een sanctie of maatregel lastens een derde uit te spreken
■ Bijv. verbeurdverklaring van zaken die aan derde toebehoren
2. Wanneer bepaalde wetten hier uitdrukkelijk in voorzien (gedwongen of vrijwillig)
■ Bijv. verzekeringsrecht: verzekeraar2
● Onderscheid:
○ Vrijwillig tussenkomende partijen
○ Gedwongen tussenkomende partijen
OVERHEIDSactoren
● Openbaar Ministerie
Taken ● Leiding van het opsporingsonderzoek in strafzaken
● Uitoefening van de strafvordering
○ = Adiëring van de strafrechter → zaak aanhangig maken bij de strafrechter
○ OM monopolie strafvordering
● Buitengerechtelijke afhandeling
○ Minnelijke schikking
○ BIS
● Bewijsvoering voor strafgerechten
○ Bewijslast ligt bij OM
■ Verdachte geacht onschuldig te zijn en hoeft hiervan geen bewijs te leveren
○ “In dubio pro reo”
■ “Twijfel in het voordeel van de beklaagde”
■ Als er twijfel is w de beklaagde vrijgesproken
○ OM is GEEN procespartij
● Tenuitvoerlegging straffen
Statuut ● Benoemt door de Koning
● Eén en ondeelbaar: alle leden vh parket h dezelfde wettelijke bevoegdheden en vertegenwoordigen het parket
● Afzetbaar, verplaatsbaar
● Hiërarchische opbouw
○ Piramidale structuur → Duidelijke Hiërarchische verhouding tss de verschillende lagen
○ Pen is slaaf, woord is vrij
■ Pen is slaaf
● Vooronderzoek → schriftelijk
● Bij het vooronderzoek moet men de bevelen van de overste opvolgen (hiërarchische
structuur)
■ Woord is vrij
● Openbare terechtzitting → mondeling
● Op de zitting kan men zelf een vordering, eis instellen (rekwisitoor)
Opmerkingen ● Binnen richtlijnen SRB (Minister van Justitie/College PG), kan OM eigen accenten leggen
● Overzicht
2
De verzekeraar zal de tussenkomende partij z ie strafproces
5
, ● Politie
Situering ⇒ Parlementaire onderzoekscommissies hebben geleid tot hervormingen politiediensten
● °Octopusakkoord
● Wet op de Geïntegreerde politie → Geïntegreerde politiedienst, gestructureerd op 2 niveaus (lokaal en federaal)
Taken
Bestuurlijke taken Gerechtelijke taken
⇒ art. 14 WPA ⇒ art. 15 WPA
● Preventie ● Repressie
● Openbare ordehandhaving ● Opsporing en onderzoek → bewijzen verzamelen
● Hulpverlening: ● Aanhouding
● Inbeslagname
Federaal niveau: Minister van BiZa
Lokaal niveau: Burgemeester ● Verslag maken
Federaal niveau: Minister van Justitie
Lokaal niveau: Procureur des konings (PdK)
Statuut ⇒ Leden van politiediensten hebben eenheidsstatuut (art. 119 WPA)
⇒ Morfologie
● Het administratief en logistiek kader ⇒ art. 118 WPA
○ Taken: werken ondersteunend vr operationeel kader
○ Leden: Personeelsleden zonder bevoegdheid inzake bestuurlijke of gerechtelijke politie
● Het operationeel kader ⇒ Art.117 WPA
○ Taken: operationeel politiewerk (gerechtelijke en bestuurlijke taken)→ politie-opleiding
○ Leden: Politieambtenaren (verdeeld in drie kaders)
⇒ 2 niveaus
Lokale politie Federale politie
Niveau Lokaal niveau Federaal niveau
Leiding / gezag Leiding: Korpschef Leiding: Commissaris-generaal
Gezag: Gezag: MiBiZa en MiJu
● Burgemeester → 1 gemeentezone
● Politiecollege → meergemeente zone
Organisatie 1 korps per politiezone Centrale dienst vd federale politie: Brussel
● Eengemeentezone ● DGR: “Algemene Directie v middelenbeheer en informatie”
● Meergemeentezone ○ Taken: administratieve taken
● DGA: “Algemene Directie Bestuurlijke politie”
○ Taken: Operationele taken → bestuurlijke politie
● DGJ: “Algemene Directie Gerechtelijke Politie”
○ Taken: Operationele taken → gerechtelijke politie
Gedeconcentreerde diensten: arrondissementen (1 per arrondissement)
Soorten feiten Lokale gebeurtenissen en fenomenen Gespecialiseerde feiten
● Aard van de te onderzoeken feiten:
● Omvang van het feit:
● Misdaden of wanbedrijven die gespecialiseerde opsporingen en onderzoeken vereisen
Taken → Politieopdrachten van federale aard. → Gespecialiseerde functie (zie boven)
→ Eerstelijns-basispolitiezorg → Steun aan lokale politie
● Basisfunctionaliteiten
= taken die de lokale politie moet uitvoeren om de
basispolitiezorg te kunnen verzekeren
Opmerkingen Toezicht
● Intern toezicht: Algemene Inspectie van de Federale en de Lokale Politie (AIG)
○ = onafhankelijke controleorgaan → waken over werking, evaluatie, klachten van de federale politie
○ Onder gezag van Ministers van binnenlandse zaken en Justitie
● Extern toezicht: Vast Comité van Toezicht op de Politiediensten (Comité P) → Dienst Enquêtes P
○ Kan zelfstandig optreden of op vraag van Kamer, Senaat, minister ...
○ Bevoegdheid: Stelt onderzoeken naar de activiteiten en de werkwijze van politiediensten, naar hun interne reglementen en richtlijnen
Internationale politiediensten
● Interpol
○ = Een internationaal verbindingsnet tussen de verschillende nationale politiediensten
○ GEEN internationale politie
○ Doorgeven van inlichtingen (preventief & repressief)
● Europol
○ = Europees samenwerkingsverband binnen een intergouvernementeel kader
○ GEEN internationale politie
Staatsveiligheid
● 2 inlichtingendiensten
○ ADIV: Algemene DIenst Inlichtingen en Veiligheid
○ Veiligheid van de Staat
● Bevoegdheid: verregaande opsporingsbevoegdheden om de veiligheid vd staat te garanderen
6
OVERZICHT
● Deel 1 – Algemene beginselen strafprocesrecht
○ Inleiding: definitie, soorten strafrechtspleging
○ Actoren en beleidsorganen
○ Rechten van verdediging in strafzaken
○ Vorderingen die uit het misdrijf voortvloeien: strafvordering en burgerlijke vordering
● Deel 2 – Vooronderzoek in strafzaken
○ Voor het onderzoek
○ Tijdens het onderzoek
■ Inleiding
■ Opsporingsonderzoek en gerechtelijk
■ Onderzoeksverrichtingen
■ Voorlopige hechtenis
● Deel 3 – Onderzoek ter terechtzitting
○ Bevoegdheid in strafzaken
○ Saisine van de vonnisgerechten
○ Rechtspleging voor vonnisgerechten
○ Bewijsregeling
○ Rechtsmiddelen
1
, DEEL 1: Algemene beginselen strafprocesrecht
OVERZICHT
1. Inleiding
○ Soorten strafrecht
■ Materieel strafrecht
■ Formeel strafrecht
○ Doelstellingen binnen het strafrecht
○ Soorten strafrechtspleging
■ Accusatoire
■ Inquisitoire
2. Actoren en beleidsorganen
○ Actoren
■ Private actoren
● Verdachte
● Slachtoffer
● Burgerlijke aansprakelijke partij
● Tussenkomende partij (derden)
■ Overheidsactoren
● OM
● Politie
● Onderzoeksrechter
● Onderzoeksgerechten
● SURB
● JA en Justitiehuizen
● Tuchtrechtbanken
● Vonnisgerechten
○ Beleidsorganen
3. Rechten van verdediging in strafzaken
4. Vorderingen die uit het misdrijf voortvloeien: Strafvordering en burgerlijke vordering
1. Inleiding
—--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
1. Soorten strafrecht: Materieel strafrecht ←→ Formeel strafrecht
Materieel strafrecht Formeel strafrecht
Omschrijving = Het geheel van rechtsregels waardoor ‘strafprocesrecht
bepaalde gedragingen strafbaar w gesteld en ‘strafrechtspleging’
gesanctioneerd → misdrijven & straffen ‘strafvordering sensu lato’1
= Het geheel van de procedurele spelregels volgens
welke het materieel strafrecht wordt toegepast
Personen tot wie regels ⇒ Iedereen ⇒ Overheid
gericht zijn ● = Politie, staande en zittende magistratuur
Inhoud regels ⇒ Vanzelfsprekende inhoud ⇒ Minder vanzelfsprekend
● Bescherming fundamentele waarden
(algemeen rechtsgevoel)
Sanctionering schending ⇒ Bestraffing ⇒ Verschilt per geval
regels ● Niet altijd sanctie
● Sanctie varieert
○ soms verval strafvordering,
bewijsuitsluiting, strafvermindering
1
=/= strafvordering sensu stricto
2
, 2. Doelstellingen binnen het strafrecht
Verschillende belangen tegenover elkaar
Dubbele finaliteit
2. Soorten strafrechtspleging
Accusatoire Inquisitoire
Horizontaal / verticale Horizontale processtructuur Verticale processtructuur
processtructuur ● Aanklager en verdediging op gelijke voet, ● Overheid staat boven de procesvoering
ze vechten met gelijke wapens
Beklaagde / verdachte ⇒ Beklaagde ≠ object van de rechtspleging ⇒ Verdachte = ‘object’ van de rechtspleging
⇒ Beklaagde = volwaardige procespartij
Wie bepaald Partijen Overheid
procesverloop?
Rol van de rechter Passieve rol rechter Actieve rol rechter
● Taak: erop toezien dat procedure correct ● Taak: ‘waarheid’ ontdekken
verloopt
Tegensprekelijkheid Tegensprekelijk Geheim en niet-tegensprekelijk
Openbaarheid ● Volledig openbaar ● Achter gesloten deuren
Voorkomen Landen: Common law landen (Angelsaksische Landen: Continentaal-Europees en daarop
landen) geïnspireerde landen
Fase: Fase terechtzitting Fase: Fase vooronderzoek
⇒ Zuiver accusatoire of inquisitoire komt niet meer voor
⇒ Belgische rechtspleging = mengeling van beide soorten rechtspleging
● Vooronderzoek: Inquisitoire
● Terechtzitting: Accusatoire, maar ook inquisitoire trekken
○ Reden: steunt helemaal op strafdossier (is opgesteld tijdens vooronderzoek
3
, 2. Actoren en beleidsorganen
—--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
1. Actoren
PRIVATE actoren
Actoren Omschrijving
Verdachte = Een verzamelnaam voor personen die ervan verdacht wordt een strafbaar feit te hebben gepleegd
● Natuurlijke persoon als verdachte ⇒ Verschillende statuten
Statuut Omschrijving Fase Rechten waarop aanspraak
Verdachte = tegen deze persoon z er aanwijzingen dat hij het misdrijf Vooronderzoek (OO) → Minimumrechten verhoor
gepleegd h, maar hij is nog niet schuldig verklaard → Inzage dossier vragen
Inverdenkinggestelde = Degene die dr de OR formeel in verdenking gesteld is. Vooronderzoek (GO) → Inzage dossier vragen
→ Bijkomende onderzoeken vorderen
→ Aanbrengen bij KI bij onderzoeken van > 1j
Beklaagde = Volwaardige procespartij, die verschijnt voor de Onderzoek ten gronde → Automatische inzage
strafrechtbank (politierb, correctionele rb) → Verdediging voeren op de zitting (Art. 6 EVRM)
Beschuldigde = Volwaardige procespartij, die verschijnt voor het Hof v Onderzoek ten gronde → Automatische inzage
Assisen → Verdediging voeren op de zitting (Art. 6 EVRM)
Veroordeelde = Persoon die veroordeeld is, de beslissing is Onderzoek ten gronde → Binnen het raam van strafuitvoeringsrecht
onweerlegbaar (na de uitspraak) → Geen vermoeden van onschuld
● = De beslissing kan niet meer bestreden w
dr een rechtsmiddel (beroep of verzet)
● Rechtspersoon als verdachte
○ Wetgevend kader: art. 2 bis VT.
○ Er zal altijd een lasthebber ad hoc worde aangesteld
■ =/= een gewone vertegenwoordiger
● Advocaat:
○ Verdediging = advocaat + verdachte
Slachtoffer ● Toename aandacht slachtoffer in België
○ Aanleiding:. parlementaire onderzoekscommissies Dutroux-Nihoul en Tweede Bendecommissie
■ Wetswijzigingen: vb. art. 3bis VTSv. → Verplichting tot correcte bejegening SO
■ Aandacht vr slachtoffer enorm hoog toen
● Verschillende statuten
○ Ontstaan: Wet 12/03/1998 → voorheen enkel burgerlijke partij
○ Onderscheid:
Statuut Omschrijving Rechten waarop aanspraak
Slachtoffer = iedereen die schade h geleden door een misdrijf ⇒ Slachtoffervriendelijk bejegening
(algemeen) ● Verplicht op te roepen voor openbare terechtzitting
● Burgerlijke belangen ambtshalve aanhouden
● Specifieke regels verhoor minderjarigen SO
● Slachtofferhulpfonds
● ‘Partner’ in fase strafuitvoering
⇒ Herstelbemiddeling tussen dader en SO
Benadeelde = Iemand die in een concreet dossier verklaart ● Recht op bijstand of vertegenwoordiging van een advocaat
schade te hebben geleed als gevolg van een misdrijf ● Vragen om strafdossier in te kijken of kopie te nemen (beroep mogelijk)
(art. 5 bis VTS.) ● Recht om stukken toe te voegen en te w ingelicht over de verdere
verloop vd zaak (vnl. v belang sepot en buitengerechtelijke afhandeling)
● GEEN partij in strafproces
● Niet voldoende om schadevergoeding te krijgen
Burgerlijke partij = volwaardige procespartij, de benadeelde zal ● Recht bijstand of vertegenwoordiging advocaat
effectief initiatief nemen in een procedure en voor de ● Dezelfde rechten als inverdenkinggestelde verdachte
rechtbank een vergoeding vd fr hem geleden schade ○ → Inzage dossier vragen
eisen. ○ → Bijkomende onderzoeken vorderen
→ Hoe? ○ → Aanbrengen bij KI bij onderzoeken van > 1j
- Indien strafvordering al ingesteld: zich ● Noodzakelijk indien men schadevergoeding wil
voegen bij de zaak als BP ● Kan veroordeeld w tot gerechtskosten, wnr men ongelijk krijgt
- Indien strafvordering nog niet ingesteld:
● Of Rechtstreeks dagvaarden
○ wnr: OV, WB
● Of BP bij OR
○ Wnr: WB en MD
4
,Burgerlijke = Degene die op burgerlijk gebied verantwoordelijk is voor de beklaagde (bv werkgever van de werknemer / ouder-kind)
aansprakelijke partij ● Centraal: burgerlijke aansprakelijkheid / aquiliaanse aansprakelijkheidsrecht→ schadevergoeding
● Geen noodzakelijke procespartij
○ Uitz: ouders minderjarige verdachte zullen altijd mee opgeroepen w als burgerlijke aansprakelijke partij in volgende
gevallen:
■ ‘uit handen gegeven minderjarigen’
■ In zaken wegverkeer
Tussenkomende = Partijen (derden) die in de zaak tussenkomen
partij (derden) ● In principe kunnen derden niet in zaken tussenkomen, maar er zijn 2 uitzonderingen
1. Wanneer wet aan strafrechter toelaat om ook een sanctie of maatregel lastens een derde uit te spreken
■ Bijv. verbeurdverklaring van zaken die aan derde toebehoren
2. Wanneer bepaalde wetten hier uitdrukkelijk in voorzien (gedwongen of vrijwillig)
■ Bijv. verzekeringsrecht: verzekeraar2
● Onderscheid:
○ Vrijwillig tussenkomende partijen
○ Gedwongen tussenkomende partijen
OVERHEIDSactoren
● Openbaar Ministerie
Taken ● Leiding van het opsporingsonderzoek in strafzaken
● Uitoefening van de strafvordering
○ = Adiëring van de strafrechter → zaak aanhangig maken bij de strafrechter
○ OM monopolie strafvordering
● Buitengerechtelijke afhandeling
○ Minnelijke schikking
○ BIS
● Bewijsvoering voor strafgerechten
○ Bewijslast ligt bij OM
■ Verdachte geacht onschuldig te zijn en hoeft hiervan geen bewijs te leveren
○ “In dubio pro reo”
■ “Twijfel in het voordeel van de beklaagde”
■ Als er twijfel is w de beklaagde vrijgesproken
○ OM is GEEN procespartij
● Tenuitvoerlegging straffen
Statuut ● Benoemt door de Koning
● Eén en ondeelbaar: alle leden vh parket h dezelfde wettelijke bevoegdheden en vertegenwoordigen het parket
● Afzetbaar, verplaatsbaar
● Hiërarchische opbouw
○ Piramidale structuur → Duidelijke Hiërarchische verhouding tss de verschillende lagen
○ Pen is slaaf, woord is vrij
■ Pen is slaaf
● Vooronderzoek → schriftelijk
● Bij het vooronderzoek moet men de bevelen van de overste opvolgen (hiërarchische
structuur)
■ Woord is vrij
● Openbare terechtzitting → mondeling
● Op de zitting kan men zelf een vordering, eis instellen (rekwisitoor)
Opmerkingen ● Binnen richtlijnen SRB (Minister van Justitie/College PG), kan OM eigen accenten leggen
● Overzicht
2
De verzekeraar zal de tussenkomende partij z ie strafproces
5
, ● Politie
Situering ⇒ Parlementaire onderzoekscommissies hebben geleid tot hervormingen politiediensten
● °Octopusakkoord
● Wet op de Geïntegreerde politie → Geïntegreerde politiedienst, gestructureerd op 2 niveaus (lokaal en federaal)
Taken
Bestuurlijke taken Gerechtelijke taken
⇒ art. 14 WPA ⇒ art. 15 WPA
● Preventie ● Repressie
● Openbare ordehandhaving ● Opsporing en onderzoek → bewijzen verzamelen
● Hulpverlening: ● Aanhouding
● Inbeslagname
Federaal niveau: Minister van BiZa
Lokaal niveau: Burgemeester ● Verslag maken
Federaal niveau: Minister van Justitie
Lokaal niveau: Procureur des konings (PdK)
Statuut ⇒ Leden van politiediensten hebben eenheidsstatuut (art. 119 WPA)
⇒ Morfologie
● Het administratief en logistiek kader ⇒ art. 118 WPA
○ Taken: werken ondersteunend vr operationeel kader
○ Leden: Personeelsleden zonder bevoegdheid inzake bestuurlijke of gerechtelijke politie
● Het operationeel kader ⇒ Art.117 WPA
○ Taken: operationeel politiewerk (gerechtelijke en bestuurlijke taken)→ politie-opleiding
○ Leden: Politieambtenaren (verdeeld in drie kaders)
⇒ 2 niveaus
Lokale politie Federale politie
Niveau Lokaal niveau Federaal niveau
Leiding / gezag Leiding: Korpschef Leiding: Commissaris-generaal
Gezag: Gezag: MiBiZa en MiJu
● Burgemeester → 1 gemeentezone
● Politiecollege → meergemeente zone
Organisatie 1 korps per politiezone Centrale dienst vd federale politie: Brussel
● Eengemeentezone ● DGR: “Algemene Directie v middelenbeheer en informatie”
● Meergemeentezone ○ Taken: administratieve taken
● DGA: “Algemene Directie Bestuurlijke politie”
○ Taken: Operationele taken → bestuurlijke politie
● DGJ: “Algemene Directie Gerechtelijke Politie”
○ Taken: Operationele taken → gerechtelijke politie
Gedeconcentreerde diensten: arrondissementen (1 per arrondissement)
Soorten feiten Lokale gebeurtenissen en fenomenen Gespecialiseerde feiten
● Aard van de te onderzoeken feiten:
● Omvang van het feit:
● Misdaden of wanbedrijven die gespecialiseerde opsporingen en onderzoeken vereisen
Taken → Politieopdrachten van federale aard. → Gespecialiseerde functie (zie boven)
→ Eerstelijns-basispolitiezorg → Steun aan lokale politie
● Basisfunctionaliteiten
= taken die de lokale politie moet uitvoeren om de
basispolitiezorg te kunnen verzekeren
Opmerkingen Toezicht
● Intern toezicht: Algemene Inspectie van de Federale en de Lokale Politie (AIG)
○ = onafhankelijke controleorgaan → waken over werking, evaluatie, klachten van de federale politie
○ Onder gezag van Ministers van binnenlandse zaken en Justitie
● Extern toezicht: Vast Comité van Toezicht op de Politiediensten (Comité P) → Dienst Enquêtes P
○ Kan zelfstandig optreden of op vraag van Kamer, Senaat, minister ...
○ Bevoegdheid: Stelt onderzoeken naar de activiteiten en de werkwijze van politiediensten, naar hun interne reglementen en richtlijnen
Internationale politiediensten
● Interpol
○ = Een internationaal verbindingsnet tussen de verschillende nationale politiediensten
○ GEEN internationale politie
○ Doorgeven van inlichtingen (preventief & repressief)
● Europol
○ = Europees samenwerkingsverband binnen een intergouvernementeel kader
○ GEEN internationale politie
Staatsveiligheid
● 2 inlichtingendiensten
○ ADIV: Algemene DIenst Inlichtingen en Veiligheid
○ Veiligheid van de Staat
● Bevoegdheid: verregaande opsporingsbevoegdheden om de veiligheid vd staat te garanderen
6
