Inhoudsopgave
Week 1.......................................................................................................................................................... 2
Opfriscollege wat is palliatieve zorg....................................................................................................................2
SRV spirituele dimensie........................................................................................................................................3
Week 2.......................................................................................................................................................... 3
College aandachtsvelders palliatieve zorg...........................................................................................................3
Week 3.......................................................................................................................................................... 4
Opfriscollege markering van de palliatieve fase..................................................................................................4
College palliatieve zorg & chronisch orgaanfalen................................................................................................5
SRV markering & slechtnieuws-gesprek...............................................................................................................5
Week 4.......................................................................................................................................................... 6
College gezamenlijke besluitvorming...................................................................................................................6
College palliatieve zorg & neurologische aandoeningen.....................................................................................7
Week 5.......................................................................................................................................................... 8
Online opfriscollege proactieve zorgplanning/advance care planning................................................................8
College palliatieve zorg & oncologie....................................................................................................................9
Week 6........................................................................................................................................................ 10
College palliatieve zorg & mantelzorg...............................................................................................................10
College palliatieve zorg & contextuele benadering...........................................................................................11
Week 7........................................................................................................................................................ 13
College palliatieve zorg & pijnbestrijding..........................................................................................................13
College complementaire zorg............................................................................................................................13
Week 8........................................................................................................................................................ 14
College zorg in de stervensfase..........................................................................................................................14
Week 9........................................................................................................................................................ 16
Palliatieve sedatie..............................................................................................................................................16
Week 10...................................................................................................................................................... 17
College palliatieve zorg & multiproblematiek....................................................................................................17
Week 11...................................................................................................................................................... 18
College Ethische & Juridische aspecten van palliatieve zorg.............................................................................18
Week 12...................................................................................................................................................... 20
College (Na)zorg bij verlies en rouw...................................................................................................................20
SRV.....................................................................................................................................................................21
,Week 13...................................................................................................................................................... 21
College palliatieve zorg & beperkingen..............................................................................................................21
Week 14...................................................................................................................................................... 22
College kinderpalliatieve zorg............................................................................................................................22
Week 15...................................................................................................................................................... 22
College cultuur sensitieve palliatieve zorg.........................................................................................................22
Week 1
Opfriscollege wat is palliatieve zorg
1. Wat palliatieve zorg inhoudt;
Palliatieve zorg is warme zorg, zorg in fasen, multidimensionele zorg en generalistische zorg.
2. Welke fasen er in de palliatieve zorg zijn;
Palliatieve fase: laatste jaar van je leven (kwaliteitskader)
Terminale fase: laatste 3 maanden (bv naar hospice)
Stervensfase: laatste 2 weken (kwaliteitskader)
3. Waarom palliatieve zorg niet alleen maar terminale zorg betreft;
Omdat palliatieve zorg begint op het moment van een diagnose waarin genezing niet (meer)
mogelijk is of als het levenseinde door kwetsbaarheid in zicht komt. Dit kan ook al zijn waarin
iemand nog wel zelfstandig is en zelf dingen doet, en dan hoeft diegene niet binnen 3 maanden
komen te overlijden.
4. Waarom palliatieve zorg multidimensionele en generalistische zorg is;
Palliatieve zorg is multidimensioneel omdat er meerdere aspecten zijn die spelen in de palliatieve
fase. Dus niet alleen lichamelijk, maar ook psychisch, sociaal, zingeving en spiritualiteit. Het is
generalistische zorg omdat het kwaliteitskader zegt dat verpleegkundigen zelf palliatieve zorg
kunnen verlenen, zo nodig met ondersteuning van gespecialiseerde zorgverleners.
5. Wat vroege palliatieve zorg aan voordelen oplevert voor zorgvragers en hun naasten;
Door vroege palliatieve zorg levert meer kwaliteit van leven op voor de zorgvrager, verbetert de
symptomen, er is meer zicht op de symptomen en gesignaleerd en hierop kan worden gehandeld.
Hierdoor kun je ook vroegtijdig overleggen met naasten en dingen regelen. Zodat iedereen beter
voorbereid is, en het ze niet plots overvalt en er op het laatste moment nog dingen geregeld moeten
worden of aangevraagd omdat er niks bekend was erover. (zoals of iemand pijnbestrijding wil,
morfine, palliatieve sedatie) Ook kun je de naasten beter voorbereiden met wat ze kunnen
verwachten (bv in de stervensfase de cheyn stokes ademhaling, of het reutelen)
6. Waarin palliatieve zorg overeen komt met en verschilt van het Neuman Systems Model en Positieve
Gezondheid;
Palliatieve zorg komt overheen met NSM en positieve gezondheid, doordat het sociale en spirituele
gedeelte wordt benoemd en betrokken. Het verschilt doordat palliatieve zorg zich niet richt op
genezing of de zelfstandigheid. Deels wel, door de autonomie, maar uiteindelijk zal genezing of
weer zelfstandig worden niet meer haalbaar zijn.
7. Welke veelvoorkomende symptomen een rol spelen in de palliatieve zorg;
Pijn, dyspnoe, obstipatie, misselijkheid, braken, delier.
8. Waar betrouwbare informatie over palliatieve zorg te vinden is;
Palliaweb.
9. Wat de eigen rol als zorgverlener is in de palliatieve zorg.
, SRV spirituele dimensie
1. Verzorgt een opening over een thema uit de richtlijn Zingeving en spiritualiteit;
2. Licht het Diamantmodel toe;
3. Herkent het Diamantmodel in de palliatieve zorg;
4. Benoemt aan de hand van het ABC model van de richtlijn Zingeving en Spiritualiteit in de palliatieve
fase vormen van spirituele zorg;
A (aandacht): open luisterende houding, een korte diagnostische verkenning waardoor de spirituele
dimensie een plaats in het zorgdossier krijgt en wordt geagendeerd.
B (begeleiding): Aandacht en begeleiding lopen in elkaar over. Het grote verschil tussen beide is dat
aandacht in iedere situatie van belang is voor iedere zorgverlener, terwijl begeleiding een stap
verder gaat en alleen plaatsvindt wanneer de patient dit op prijs stelt. Aandacht voor de dimensie
van levensvragen en het aanbieden van begeleiding horen gewoon bij goede zorg, maar begeleiding
mag nooit opgedrongen worden.
C (crisisinterventie): Diepgaande vragen over de betekenis of zin van het eigen leven, verlies of rouw
over het verlies van de verbinding met zichzelf, anderen of een hogere macht, een diepgaande
verandering in de persoon, een cirkelend, soms wanhopig, proces van zoeken, maar het niet vinden
van een evenwicht.
5. Gebruikt instrumenten die ingezet kunnen worden om de spirituele dimensie te verkennen/in kaart te
brengen voor gesprekken.
Week 2
College aandachtsvelders palliatieve zorg
1. Licht de rol en taken van aandachtsvelders palliatieve zorg toe, aan de hand van literatuur en praktijk;
- Verbeteren palliatieve zorg op de verpleegafdeling
- Samenwerken met palliatief team
- Samenwerken netwerk palliatieve zorg
- Verpleegkundig team voorzien van kennis
Week 1.......................................................................................................................................................... 2
Opfriscollege wat is palliatieve zorg....................................................................................................................2
SRV spirituele dimensie........................................................................................................................................3
Week 2.......................................................................................................................................................... 3
College aandachtsvelders palliatieve zorg...........................................................................................................3
Week 3.......................................................................................................................................................... 4
Opfriscollege markering van de palliatieve fase..................................................................................................4
College palliatieve zorg & chronisch orgaanfalen................................................................................................5
SRV markering & slechtnieuws-gesprek...............................................................................................................5
Week 4.......................................................................................................................................................... 6
College gezamenlijke besluitvorming...................................................................................................................6
College palliatieve zorg & neurologische aandoeningen.....................................................................................7
Week 5.......................................................................................................................................................... 8
Online opfriscollege proactieve zorgplanning/advance care planning................................................................8
College palliatieve zorg & oncologie....................................................................................................................9
Week 6........................................................................................................................................................ 10
College palliatieve zorg & mantelzorg...............................................................................................................10
College palliatieve zorg & contextuele benadering...........................................................................................11
Week 7........................................................................................................................................................ 13
College palliatieve zorg & pijnbestrijding..........................................................................................................13
College complementaire zorg............................................................................................................................13
Week 8........................................................................................................................................................ 14
College zorg in de stervensfase..........................................................................................................................14
Week 9........................................................................................................................................................ 16
Palliatieve sedatie..............................................................................................................................................16
Week 10...................................................................................................................................................... 17
College palliatieve zorg & multiproblematiek....................................................................................................17
Week 11...................................................................................................................................................... 18
College Ethische & Juridische aspecten van palliatieve zorg.............................................................................18
Week 12...................................................................................................................................................... 20
College (Na)zorg bij verlies en rouw...................................................................................................................20
SRV.....................................................................................................................................................................21
,Week 13...................................................................................................................................................... 21
College palliatieve zorg & beperkingen..............................................................................................................21
Week 14...................................................................................................................................................... 22
College kinderpalliatieve zorg............................................................................................................................22
Week 15...................................................................................................................................................... 22
College cultuur sensitieve palliatieve zorg.........................................................................................................22
Week 1
Opfriscollege wat is palliatieve zorg
1. Wat palliatieve zorg inhoudt;
Palliatieve zorg is warme zorg, zorg in fasen, multidimensionele zorg en generalistische zorg.
2. Welke fasen er in de palliatieve zorg zijn;
Palliatieve fase: laatste jaar van je leven (kwaliteitskader)
Terminale fase: laatste 3 maanden (bv naar hospice)
Stervensfase: laatste 2 weken (kwaliteitskader)
3. Waarom palliatieve zorg niet alleen maar terminale zorg betreft;
Omdat palliatieve zorg begint op het moment van een diagnose waarin genezing niet (meer)
mogelijk is of als het levenseinde door kwetsbaarheid in zicht komt. Dit kan ook al zijn waarin
iemand nog wel zelfstandig is en zelf dingen doet, en dan hoeft diegene niet binnen 3 maanden
komen te overlijden.
4. Waarom palliatieve zorg multidimensionele en generalistische zorg is;
Palliatieve zorg is multidimensioneel omdat er meerdere aspecten zijn die spelen in de palliatieve
fase. Dus niet alleen lichamelijk, maar ook psychisch, sociaal, zingeving en spiritualiteit. Het is
generalistische zorg omdat het kwaliteitskader zegt dat verpleegkundigen zelf palliatieve zorg
kunnen verlenen, zo nodig met ondersteuning van gespecialiseerde zorgverleners.
5. Wat vroege palliatieve zorg aan voordelen oplevert voor zorgvragers en hun naasten;
Door vroege palliatieve zorg levert meer kwaliteit van leven op voor de zorgvrager, verbetert de
symptomen, er is meer zicht op de symptomen en gesignaleerd en hierop kan worden gehandeld.
Hierdoor kun je ook vroegtijdig overleggen met naasten en dingen regelen. Zodat iedereen beter
voorbereid is, en het ze niet plots overvalt en er op het laatste moment nog dingen geregeld moeten
worden of aangevraagd omdat er niks bekend was erover. (zoals of iemand pijnbestrijding wil,
morfine, palliatieve sedatie) Ook kun je de naasten beter voorbereiden met wat ze kunnen
verwachten (bv in de stervensfase de cheyn stokes ademhaling, of het reutelen)
6. Waarin palliatieve zorg overeen komt met en verschilt van het Neuman Systems Model en Positieve
Gezondheid;
Palliatieve zorg komt overheen met NSM en positieve gezondheid, doordat het sociale en spirituele
gedeelte wordt benoemd en betrokken. Het verschilt doordat palliatieve zorg zich niet richt op
genezing of de zelfstandigheid. Deels wel, door de autonomie, maar uiteindelijk zal genezing of
weer zelfstandig worden niet meer haalbaar zijn.
7. Welke veelvoorkomende symptomen een rol spelen in de palliatieve zorg;
Pijn, dyspnoe, obstipatie, misselijkheid, braken, delier.
8. Waar betrouwbare informatie over palliatieve zorg te vinden is;
Palliaweb.
9. Wat de eigen rol als zorgverlener is in de palliatieve zorg.
, SRV spirituele dimensie
1. Verzorgt een opening over een thema uit de richtlijn Zingeving en spiritualiteit;
2. Licht het Diamantmodel toe;
3. Herkent het Diamantmodel in de palliatieve zorg;
4. Benoemt aan de hand van het ABC model van de richtlijn Zingeving en Spiritualiteit in de palliatieve
fase vormen van spirituele zorg;
A (aandacht): open luisterende houding, een korte diagnostische verkenning waardoor de spirituele
dimensie een plaats in het zorgdossier krijgt en wordt geagendeerd.
B (begeleiding): Aandacht en begeleiding lopen in elkaar over. Het grote verschil tussen beide is dat
aandacht in iedere situatie van belang is voor iedere zorgverlener, terwijl begeleiding een stap
verder gaat en alleen plaatsvindt wanneer de patient dit op prijs stelt. Aandacht voor de dimensie
van levensvragen en het aanbieden van begeleiding horen gewoon bij goede zorg, maar begeleiding
mag nooit opgedrongen worden.
C (crisisinterventie): Diepgaande vragen over de betekenis of zin van het eigen leven, verlies of rouw
over het verlies van de verbinding met zichzelf, anderen of een hogere macht, een diepgaande
verandering in de persoon, een cirkelend, soms wanhopig, proces van zoeken, maar het niet vinden
van een evenwicht.
5. Gebruikt instrumenten die ingezet kunnen worden om de spirituele dimensie te verkennen/in kaart te
brengen voor gesprekken.
Week 2
College aandachtsvelders palliatieve zorg
1. Licht de rol en taken van aandachtsvelders palliatieve zorg toe, aan de hand van literatuur en praktijk;
- Verbeteren palliatieve zorg op de verpleegafdeling
- Samenwerken met palliatief team
- Samenwerken netwerk palliatieve zorg
- Verpleegkundig team voorzien van kennis
