DESKUNDIGENONDERZOEK
hoofdstuk 1 : maatschappelijke context ........................................................................................................ 3
1. geschillen en geschillenbeslechting .................................................................................................. 3
2. buitengerechtelijke geschillenbeslechting......................................................................................... 4
3. gerechtelijke procedure ................................................................................................................... 5
4. taak van de deskundige bij geschillenbeslechting.............................................................................. 5
hoofdstuk 2 : de deskundige en het deskundigenonderzoek ........................................................................... 6
1. begripsomschrijving ......................................................................................................................... 6
2. soorten deskundigenonderzoek ....................................................................................................... 6
3. toetreding tot het beroep van deskundige ........................................................................................ 8
4. aansprakelijkheid van de deskundige.............................................................................................. 10
hoofdstuk 3 : algemene principes van buitengrechtelijk deskundigenonderzoek ........................................... 13
1. begripsomschrijving ....................................................................................................................... 13
2. eenzijdig deskunidgenonderzoek .................................................................................................... 13
3. Minnelijk deskundigenonderzoek ................................................................................................... 14
hoofdstuk 4 : constructieve plaatsbeschrijving............................................................................................. 16
1. begripsomschrijving ....................................................................................................................... 16
2. wettelijk kader ............................................................................................................................... 17
3. doel van constructieve plaatsbeschrijving ....................................................................................... 19
4. wie neemt het initiatief ? ............................................................................................................... 19
5. procedure ...................................................................................................................................... 20
6. plaatsbeschrijving na uitvoering van de werken .............................................................................. 23
hoofdstuk 5 : plaatsbeschrijving bij huur (locatieve PB)................................................................................ 24
1. huurschade .................................................................................................................................... 24
2. wettelijk kader van de locatieve plaatsbeschrijving ......................................................................... 28
3. kenmerken van de locatieve plaatsbeschrijving .............................................................................. 29
4. tussenkomst van een deskundige ................................................................................................... 31
5. de plaatsbeschrijving bij aanvang van het huurceel......................................................................... 33
6. de complementaire plaatsbeschrijving ........................................................................................... 37
7. het proces-verbaal van plaatsbeschrijving bij einde van het huurceel.............................................. 39
hoofdstuk 6 : Gerechtelijk deskundigenonderzoen in burgerlijke zaken ........................................................ 42
1. wettelijk kader ............................................................................................................................... 42
2. de aanstelling van de deskundige ................................................................................................... 44
3. verhaalmiddelen tegen de keuze van deskundige ........................................................................... 46
4. opdracht van de deskundige........................................................................................................... 48
5. verloop van het onderzoek ............................................................................................................. 49
6. rapportering................................................................................................................................... 55
7. bewijswaarde en tegenstelbaarheid ............................................................................................... 57
8. verhaalmiddelen tegen het verslag ................................................................................................. 59
9. betaling en taxatie ......................................................................................................................... 63
10. beperkte tussenkomst van de deskundige en mini-expertise ...................................................... 64
hoofdstuk 7 : gerechtelijk deskundigenonderzoek in strafzaken ................................................................... 65
1. juridisch kader ............................................................................................................................... 65
2. kenmerken van strafrecht .............................................................................................................. 65
1
, 3. principes die verenigbaar zijn met het gerechtelijk wetboek........................................................... 67
4. principes die niet verenigbaar zijn met het gerechtelijk wetboek ................................................... 68
5. verloop van het deskundigenonderzoek in strafzaken ..................................................................... 69
hoofdstuk 8 : alternative dispute regulation (ADR) ...................................................................................... 72
1. inleiding ......................................................................................................................................... 72
2. Bemiddeling ................................................................................................................................... 72
3. verzoeningsprocedure voor de vrederechter .................................................................................. 74
4. de collaboratieve onderhandeling .................................................................................................. 74
5. bindende derdenbeslissing ............................................................................................................. 75
6. Dading ........................................................................................................................................... 76
7. arbitrage ........................................................................................................................................ 80
cases .......................................................................................................................................................... 88
2
, HOOFDSTUK 1 : MAATSCHAPPELIJKE CONTEXT
1. GESCHILLEN EN GESCHILLENBESLECHTING
Expertise = deskundig onderzoek
Expert = deskundige, iemand die geroepen wordt om in betwiste zaken uitspraak te doen of om advies
te geven
Deskundigenonderzoek = een maatregel waarbij 1 of meer partijen beroep doen op een deskundige om
feiten vast te stellen en gebeurlijk om advies van technische aard uit te
brengen
Geschil = waarbij een (natuurlijk of rechts-) persoon van mening is dat zijn rechten geschonden worden
door een actie of houding van een andere persoon.
Geschillenbeslechting :
- Zonder tussenkomst van derden ( kan escaleren)
- Met tussenkomst van derden : onderhandeling – bemiddeling – bindende invulling ( middelen)
- Gerechtelijke procedure
- Doel = oplossing vinden die juridisch afdwingbaar is
Indien het geschil opgelost wordt vóór tijdstip dat ene partij de andere dagvaardt
gerechtelijke procedure kan vermeden worden
In de andere gevallen zijn rechters v/d burgerlijke rechtbanken ter beschikking om zich over de
zaak uit te spreken en uiteindelijk het geschil bij vonnis te beslechten
Maar ook na dagvaarding hebben partijen nog de mogelijkheid om zich te verzoenen en het
geschil alsnog in onderling overleg te beëindigen.
geschil is beslecht zodra partijen zich elk kunnen verzoenen met de regeling die tussen de partijen
uitgewerkt wordt
vb. Geldsom betaald wordt, schade hersteld wordt of een hinderende activiteit gestaakt wordt.
Moreel gelijk = antwoord op de vraag of een andere persoon in dezelfde omstandigheden op dezelfde
manier zou gehandeld hebben, en mate waarin haar standpunt maatschappelijk en
sociaal aanvaard kan worden
Wettelijk gelijk = indien standpunt van de partij en haar acties overeenstemmen met wettelijke
bepalingen en contractuele voorschriften
3
, Indien partijen elkaar niet kunnen overtuigen van hun wettelijk gelijk, is het de taak van een rechter om
zich hierover uit te spreken.
Zelfs indien een partij haar gelijk heeft gehaald bij de rechter zal de schadeloosstelling nog
afhankelijk zijn van de solvabiliteit van de tegenpartij
2. BUITENGERECHTELIJKE GESCHILLENBESLECHTING
In 1ste instantie betrokken partijen die, al dan niet in onderling overleg, bepalen welke oplossing zijn
in overweging willen nemen om hun geschil te beëindigen
Onderhandelingen tussen partijen gebeuren zonder tussenkomst derde
Indien de partijen hun geschil onder mekaar willen oplossen, heeft elke partij bij de onderhandelingen
een vetorecht over de totaliteit van de uitkomst.
Elke partij kan een voorgestelde oplossing in haar geheel verwerpen indien niet alle onderdelen
van de overeenkomst zijn zoals deze partij dit wenst.
Zeggenschap = de mate waarin de partijen zich dienen te houden aan de uitspraken die door deze derde
gedaan worden en in welke mate ze zo nodig afgedwongen kunnen worden ;
Bemiddeling
Collaboratieve onderhandelingen
Bindende derdenbeslissing
Deskundigenonderzoek
Geschillencommissies
Arbitrageovereenkomst
Bemiddeling de derde heeft geen stem die de stem van de partijen
overstemt, de partijen zijn niet gehouden om de uitspraken van
de bemiddelaar na te leven
collaboratieve onderhandelingen partijen kiezen vrijwillig voor om hun geschil op te lossen via
onderhandelingen, begeleid door collaboratieve advocaten
bindende derdenbeslissing de partijen komen vooraf overeen dat ze het advies dat door de
derde wordt verstrekt, ook zullen naleven. Dit advies heeft het
bindend gezag van een overeenkomst
deskundigenonderzoek Voert onderzoek naar feitelijke omstandigheden waarover het
geschil ontstaan is, zonder zich over de juridische aspecten uit
te spreken. Een deskundigenonderzoek levert informatie aan
4
hoofdstuk 1 : maatschappelijke context ........................................................................................................ 3
1. geschillen en geschillenbeslechting .................................................................................................. 3
2. buitengerechtelijke geschillenbeslechting......................................................................................... 4
3. gerechtelijke procedure ................................................................................................................... 5
4. taak van de deskundige bij geschillenbeslechting.............................................................................. 5
hoofdstuk 2 : de deskundige en het deskundigenonderzoek ........................................................................... 6
1. begripsomschrijving ......................................................................................................................... 6
2. soorten deskundigenonderzoek ....................................................................................................... 6
3. toetreding tot het beroep van deskundige ........................................................................................ 8
4. aansprakelijkheid van de deskundige.............................................................................................. 10
hoofdstuk 3 : algemene principes van buitengrechtelijk deskundigenonderzoek ........................................... 13
1. begripsomschrijving ....................................................................................................................... 13
2. eenzijdig deskunidgenonderzoek .................................................................................................... 13
3. Minnelijk deskundigenonderzoek ................................................................................................... 14
hoofdstuk 4 : constructieve plaatsbeschrijving............................................................................................. 16
1. begripsomschrijving ....................................................................................................................... 16
2. wettelijk kader ............................................................................................................................... 17
3. doel van constructieve plaatsbeschrijving ....................................................................................... 19
4. wie neemt het initiatief ? ............................................................................................................... 19
5. procedure ...................................................................................................................................... 20
6. plaatsbeschrijving na uitvoering van de werken .............................................................................. 23
hoofdstuk 5 : plaatsbeschrijving bij huur (locatieve PB)................................................................................ 24
1. huurschade .................................................................................................................................... 24
2. wettelijk kader van de locatieve plaatsbeschrijving ......................................................................... 28
3. kenmerken van de locatieve plaatsbeschrijving .............................................................................. 29
4. tussenkomst van een deskundige ................................................................................................... 31
5. de plaatsbeschrijving bij aanvang van het huurceel......................................................................... 33
6. de complementaire plaatsbeschrijving ........................................................................................... 37
7. het proces-verbaal van plaatsbeschrijving bij einde van het huurceel.............................................. 39
hoofdstuk 6 : Gerechtelijk deskundigenonderzoen in burgerlijke zaken ........................................................ 42
1. wettelijk kader ............................................................................................................................... 42
2. de aanstelling van de deskundige ................................................................................................... 44
3. verhaalmiddelen tegen de keuze van deskundige ........................................................................... 46
4. opdracht van de deskundige........................................................................................................... 48
5. verloop van het onderzoek ............................................................................................................. 49
6. rapportering................................................................................................................................... 55
7. bewijswaarde en tegenstelbaarheid ............................................................................................... 57
8. verhaalmiddelen tegen het verslag ................................................................................................. 59
9. betaling en taxatie ......................................................................................................................... 63
10. beperkte tussenkomst van de deskundige en mini-expertise ...................................................... 64
hoofdstuk 7 : gerechtelijk deskundigenonderzoek in strafzaken ................................................................... 65
1. juridisch kader ............................................................................................................................... 65
2. kenmerken van strafrecht .............................................................................................................. 65
1
, 3. principes die verenigbaar zijn met het gerechtelijk wetboek........................................................... 67
4. principes die niet verenigbaar zijn met het gerechtelijk wetboek ................................................... 68
5. verloop van het deskundigenonderzoek in strafzaken ..................................................................... 69
hoofdstuk 8 : alternative dispute regulation (ADR) ...................................................................................... 72
1. inleiding ......................................................................................................................................... 72
2. Bemiddeling ................................................................................................................................... 72
3. verzoeningsprocedure voor de vrederechter .................................................................................. 74
4. de collaboratieve onderhandeling .................................................................................................. 74
5. bindende derdenbeslissing ............................................................................................................. 75
6. Dading ........................................................................................................................................... 76
7. arbitrage ........................................................................................................................................ 80
cases .......................................................................................................................................................... 88
2
, HOOFDSTUK 1 : MAATSCHAPPELIJKE CONTEXT
1. GESCHILLEN EN GESCHILLENBESLECHTING
Expertise = deskundig onderzoek
Expert = deskundige, iemand die geroepen wordt om in betwiste zaken uitspraak te doen of om advies
te geven
Deskundigenonderzoek = een maatregel waarbij 1 of meer partijen beroep doen op een deskundige om
feiten vast te stellen en gebeurlijk om advies van technische aard uit te
brengen
Geschil = waarbij een (natuurlijk of rechts-) persoon van mening is dat zijn rechten geschonden worden
door een actie of houding van een andere persoon.
Geschillenbeslechting :
- Zonder tussenkomst van derden ( kan escaleren)
- Met tussenkomst van derden : onderhandeling – bemiddeling – bindende invulling ( middelen)
- Gerechtelijke procedure
- Doel = oplossing vinden die juridisch afdwingbaar is
Indien het geschil opgelost wordt vóór tijdstip dat ene partij de andere dagvaardt
gerechtelijke procedure kan vermeden worden
In de andere gevallen zijn rechters v/d burgerlijke rechtbanken ter beschikking om zich over de
zaak uit te spreken en uiteindelijk het geschil bij vonnis te beslechten
Maar ook na dagvaarding hebben partijen nog de mogelijkheid om zich te verzoenen en het
geschil alsnog in onderling overleg te beëindigen.
geschil is beslecht zodra partijen zich elk kunnen verzoenen met de regeling die tussen de partijen
uitgewerkt wordt
vb. Geldsom betaald wordt, schade hersteld wordt of een hinderende activiteit gestaakt wordt.
Moreel gelijk = antwoord op de vraag of een andere persoon in dezelfde omstandigheden op dezelfde
manier zou gehandeld hebben, en mate waarin haar standpunt maatschappelijk en
sociaal aanvaard kan worden
Wettelijk gelijk = indien standpunt van de partij en haar acties overeenstemmen met wettelijke
bepalingen en contractuele voorschriften
3
, Indien partijen elkaar niet kunnen overtuigen van hun wettelijk gelijk, is het de taak van een rechter om
zich hierover uit te spreken.
Zelfs indien een partij haar gelijk heeft gehaald bij de rechter zal de schadeloosstelling nog
afhankelijk zijn van de solvabiliteit van de tegenpartij
2. BUITENGERECHTELIJKE GESCHILLENBESLECHTING
In 1ste instantie betrokken partijen die, al dan niet in onderling overleg, bepalen welke oplossing zijn
in overweging willen nemen om hun geschil te beëindigen
Onderhandelingen tussen partijen gebeuren zonder tussenkomst derde
Indien de partijen hun geschil onder mekaar willen oplossen, heeft elke partij bij de onderhandelingen
een vetorecht over de totaliteit van de uitkomst.
Elke partij kan een voorgestelde oplossing in haar geheel verwerpen indien niet alle onderdelen
van de overeenkomst zijn zoals deze partij dit wenst.
Zeggenschap = de mate waarin de partijen zich dienen te houden aan de uitspraken die door deze derde
gedaan worden en in welke mate ze zo nodig afgedwongen kunnen worden ;
Bemiddeling
Collaboratieve onderhandelingen
Bindende derdenbeslissing
Deskundigenonderzoek
Geschillencommissies
Arbitrageovereenkomst
Bemiddeling de derde heeft geen stem die de stem van de partijen
overstemt, de partijen zijn niet gehouden om de uitspraken van
de bemiddelaar na te leven
collaboratieve onderhandelingen partijen kiezen vrijwillig voor om hun geschil op te lossen via
onderhandelingen, begeleid door collaboratieve advocaten
bindende derdenbeslissing de partijen komen vooraf overeen dat ze het advies dat door de
derde wordt verstrekt, ook zullen naleven. Dit advies heeft het
bindend gezag van een overeenkomst
deskundigenonderzoek Voert onderzoek naar feitelijke omstandigheden waarover het
geschil ontstaan is, zonder zich over de juridische aspecten uit
te spreken. Een deskundigenonderzoek levert informatie aan
4
