Hoofdstuk 1: Inleiding
1.1 inleiding
Sociaal (dagelijks gebruik): gevoel voor de medemens, medemenselijkheid.
Sociaal (sociologie): menselijke betrekkingen, en omdat mensen ten allen tijde deel
uitmaken van een samenleving, kunnen zij in een sociologische context als het ware niet
niet-sociaal zijn.
Belangrijke andere menswetenschappen: psychologie, economie, politicologie.
Psychologie: hierin staat het individuele gedrag van de mens centraal
Economie: houdt zich bezig met de manier waarop mensen de productie en verdeling
van schaarse goederen regelen.
Politicologie: de manier waarop mensen vormgeven aan de toekomst van de
samenleving.
Sociologie: onderzoek naar het gedrag van individuen en groepen vanuit het
maatschappelijke gezichtspunt. Dit kan helpen om de achtergronden van problemen
beter te leren te begrijpen.
1.2 wat ‘doet’ sociologie?
Ideologiekritiek: de bijdrage die de sociologie levert door het zichtbaar maken van
bestaande machtsverhoudingen tussen menselijke betrekkingen in de samenleving
Beheersfunctie: de bijdrage die de sociologie levert aan het bestuur en beleid van de
samenleving
Ordenende functie: de bijdrage die de sociologie levert door het overzichtelijk en
begrijpelijk maken van een onoverzichtelijke werkelijkheid
Sociologische verbeeldingskracht: het in verband brengen van los van elkaar staande
persoonlijke ervaringen, situaties en problemen door ze in het licht te plaatsen van de
manier waarop de samenleving functioneert.
Private troubles veranderen in public issues: persoonlijke moeilijkheden worden
sociale problemen.
, 6 criteria van Kees Schuyt om een probleem als sociologisch relevant probleem te
identificeren:
1. er moet sprake zijn van een aanzienlijk aantal getroffenen
2. het moet gaan om persoonlijk letsel van de getroffenen
3. het moet samenhangen met andere problemen
4. het probleem is niet van tijdelijke aard, maar structureel en van lange duur
5. het moet bovenpersoonlijke oorzaken hebben
6. het moet tegen serieuze waarden ingaan
1.3 sociologie voor de praktijk
De kennis die wordt aangeboden moet toepasbaar zijn in de praktijk. Er is veel aandacht
voor de dynamiek van de praktijk. Het dagelijks leven is voortduren in ontwikkeling, en
hetzelfde geld voor de werkvelden.
Studenten moeten leren de processen te zien die zich voltrekken en hun inzicht te
gebruiken bij het oplossen van de uitdagingen waarvoor ze komen te staan.
1.4 individu en samenleving
Mensen onderscheiden zich van dieren doordat ze in staat worden geacht zich niet door
de omstandigheden te laten leven.
Mensen worden door hun samenleving gevormd, maar vormen ook weer de
samenleving.
Een pasgeboren baby is sociaal gezien een ongeschreven blad. Er zijn wel allerlei
karaktertrekken of persoonlijkheidskenmerken erfelijk en dus individueel bepaald,
maar sociologische plek van geboorte en het milieu van de familie belangrijk.
Macht bevat de volgende 3 elementen:
1. het vermogen om doelstellingen in de toekomst te formuleren
2. het vermogen om daarvoor middelen aan te wenden
3. het vermogen om via die middelen invloed uit te oefenen
Macht: het vermogen om iets aan de samenleving te veranderen, bestaande uit drie niet-
opzichzelfstaande elementen: het vermogen om doelstellingen in de toekomst te
formuleren, het vermogen om daarvoor middelen aan te wenden, en het vermogen om
via die middelen macht uit te oefenen.
1.1 inleiding
Sociaal (dagelijks gebruik): gevoel voor de medemens, medemenselijkheid.
Sociaal (sociologie): menselijke betrekkingen, en omdat mensen ten allen tijde deel
uitmaken van een samenleving, kunnen zij in een sociologische context als het ware niet
niet-sociaal zijn.
Belangrijke andere menswetenschappen: psychologie, economie, politicologie.
Psychologie: hierin staat het individuele gedrag van de mens centraal
Economie: houdt zich bezig met de manier waarop mensen de productie en verdeling
van schaarse goederen regelen.
Politicologie: de manier waarop mensen vormgeven aan de toekomst van de
samenleving.
Sociologie: onderzoek naar het gedrag van individuen en groepen vanuit het
maatschappelijke gezichtspunt. Dit kan helpen om de achtergronden van problemen
beter te leren te begrijpen.
1.2 wat ‘doet’ sociologie?
Ideologiekritiek: de bijdrage die de sociologie levert door het zichtbaar maken van
bestaande machtsverhoudingen tussen menselijke betrekkingen in de samenleving
Beheersfunctie: de bijdrage die de sociologie levert aan het bestuur en beleid van de
samenleving
Ordenende functie: de bijdrage die de sociologie levert door het overzichtelijk en
begrijpelijk maken van een onoverzichtelijke werkelijkheid
Sociologische verbeeldingskracht: het in verband brengen van los van elkaar staande
persoonlijke ervaringen, situaties en problemen door ze in het licht te plaatsen van de
manier waarop de samenleving functioneert.
Private troubles veranderen in public issues: persoonlijke moeilijkheden worden
sociale problemen.
, 6 criteria van Kees Schuyt om een probleem als sociologisch relevant probleem te
identificeren:
1. er moet sprake zijn van een aanzienlijk aantal getroffenen
2. het moet gaan om persoonlijk letsel van de getroffenen
3. het moet samenhangen met andere problemen
4. het probleem is niet van tijdelijke aard, maar structureel en van lange duur
5. het moet bovenpersoonlijke oorzaken hebben
6. het moet tegen serieuze waarden ingaan
1.3 sociologie voor de praktijk
De kennis die wordt aangeboden moet toepasbaar zijn in de praktijk. Er is veel aandacht
voor de dynamiek van de praktijk. Het dagelijks leven is voortduren in ontwikkeling, en
hetzelfde geld voor de werkvelden.
Studenten moeten leren de processen te zien die zich voltrekken en hun inzicht te
gebruiken bij het oplossen van de uitdagingen waarvoor ze komen te staan.
1.4 individu en samenleving
Mensen onderscheiden zich van dieren doordat ze in staat worden geacht zich niet door
de omstandigheden te laten leven.
Mensen worden door hun samenleving gevormd, maar vormen ook weer de
samenleving.
Een pasgeboren baby is sociaal gezien een ongeschreven blad. Er zijn wel allerlei
karaktertrekken of persoonlijkheidskenmerken erfelijk en dus individueel bepaald,
maar sociologische plek van geboorte en het milieu van de familie belangrijk.
Macht bevat de volgende 3 elementen:
1. het vermogen om doelstellingen in de toekomst te formuleren
2. het vermogen om daarvoor middelen aan te wenden
3. het vermogen om via die middelen invloed uit te oefenen
Macht: het vermogen om iets aan de samenleving te veranderen, bestaande uit drie niet-
opzichzelfstaande elementen: het vermogen om doelstellingen in de toekomst te
formuleren, het vermogen om daarvoor middelen aan te wenden, en het vermogen om
via die middelen macht uit te oefenen.
