Historische reflectie Stijn Van de Perre
1 Introductieles
1.1 Studietips
- kapstokken
- schema’s
- notities maken
- post-it methode
- VERWERKINGSBUNDEL
- altijd verwijzen naar tijdsperiode
- jaartallen niet allemaal blokken (wel belangrijke kantelpunten!)
- oefenvragen!
- horizontale en verticale vragen
horizontaal = thema’s afzonderlijk
verticaal = overkoepelend
1.2 Inleiding
(slide 4)
> foto 1
1.2.1 Empathie
= verschillen tussen culturen; valt op bij reizen (TAAL! -> denkwijze)
=> reizen is verrijkend! (= empathie)
- waarden en normen
- gewoontes
-…
→ empathie (!) belangrijk voor sociaal werk!
> gevaar = be-/veroordelen
slachtoffers > daders
racistische uitspraken (=/= goedkeuren; wel proberen begrijpen)
> foto 2
Verschillen tussen generaties: valt op bij contact met overgrootouders
→ empathie ook soms moeilijk
1. Opgegroeid in andere tijd
2. Andere w&n / referentiekader / mentaliteit
the past is a foreign country
1.2.2 Distantie
= dingen die ver van ons afstaan zien we vaak minder scherp, laat staan begrijpen
(= teveel aan distantie)
1
,evenmin als we er zelf in zitten, met je neus op zitten (= gebrek aan distantie)
→ gevaar voor sociaal werk in praktijk (=> een stap achteruit/opzij zetten)
⇒ “verschil tussen historici en journalisten”
spanning afstand/nabijheid in praktijk
⇒ Besef van die bril !!! + kritisch over reflecteren
(slide 5)
> referentie naar puzzel van Stijn
1.2.3 Reconstrueren
- kan op voorwaarde dat je een beeld hebt van hoe het was
- =/= geschiedenis
=> geschiedenis = construeren!!
- gebrek aan het voorbeeld
- gebrek aan vele puzzelstukjes/bronnen (verdwenen in de tijd)
- mensen = meest bruikbare bron (maar al overleden)
→ diverse sporen
- imagine: “iemand schrijft een levensverhaal over jou”
→ Wat zou er nog overblijven van ,informatie? (bv dagboek etc)
- registratie documenten OH = goede bron
→ alles wat een echo nalaat is een bron!
- wel vaak verbrokkeld
- veelzinnig – waar maakt dat deel van uit?
⇒ puzzelstukjes proberen samenleggen en interpreteren!
“HET verhaal van Vlaanderen” ⇒ “EEN verhaal van Vlaanderen”
→ KRITISCH zijn! ((!) ik geloof niks meer en ik geloof alles)
⇒ beredeneerde voorspellingen maken over de toekomst (= forecasting)
→ adhv scenario’s
→ DESTEP-methode
D = demografie
E = ecologisch
S = sociaal/cultureel
T = technologisch (veel aan bod)
→ haat-/liefde-relatie
E = economisch (veel aan bod)
P = politiek/juridisch
1.3 Handboek
titel: Zorgen voor morgen
doomsday, tikkende tijdbom
2
, o moeten we ons zorgen maken over morgen?
→ onderbouwen met feiten/kennis
o droomscenario’s
• afbeelding: boomstronk / wereldbol
o nerven
o dendrochronologie (= studie van hout)
→ studie klimaat(verandering)/kwaliteit
(> belangrijk boek = feitenkennis)
→ Hans Rosling
→ veel naar verwezen in de les
structuur hoofdstukken
> soundtrack
> citaten
> uitspraken
hoofdstuk 1
> Tool - AEnema
> Homo Deus I Sapiens
> TINA - TAMARA - TIARA
(VERVOLG ANDERE HOOFDSTUKKEN)
3
, H1. ZORGEN VOOR MORGEN: DROOM- EN DOEMSCENARIO’S
Some say the end is near.
Some say we'll see armageddon soon.
I certainly hope we will.
I sure could use a vacation from this
Franse tekenaar Albert RAbiida (1883), bundel le Vingtième Siècle
=> toekomst blik, wereld binnen 70 jaar: vrouwen tegen 1953 aan de macht? Utopie of dystopie?
“The past is a foreign country: they do things differently there”
De studie vh verleden is te vergelijken met e reis naar e land waar je niet vertrouwd bent met de
taal of de gewoonten => door in te leven in die tijd kan je het misschien begrijpen
Op reis door toekomst en verleden
De toekomst van de mens laat zich niet voorspellen, maar dat betekent niet dat het zinloos is
erover na te denken.
Juist het vermogen van de mens om zichzelf tegen het licht te houden, stelt hem in staat aan
zogenaamde wetmatigheden en doemscenario’s te ontsnappen
Harari
We bestuderen de geschiedenis niet om iets over de toekomst te weten te komen, maar om onze
horizon te verbreden, om te begrijpen dat onze huidige situatie logisch noch onvermijdelijk is en
dat er dus veel meer mogelijkheden voor ons openliggen dan we denken
Harari
Hoopvol tegengif tegen fatalisme (in het lot berusten), determinisme (vrije wil ontberen) of
defaitisme (de moed verliezen)
= boodschap van hoop: het verleden leert ons dat we de schouders niet moeten laten zaken en
dat we ons lot zelf in handen h
=> ‘there are many alternatives ready and available’
De strategie van de toekomst
Toekomstonderzoek
1. Nieuwe trends of ontwikkelingen te detecteren
2. Bepaalde problemen of risico’s te ontwaren en beter in te schatten
3. Beter te k plannen
4. Meer keuzemogelijkheden creëren
5. Knopen door te hakken, en dus beslissingen op e beredeneerde manier te nemen
6. De gevolgen of de impact v beslissingen beter te k afwegen
7. Te bepalen wat (on)wenselijke toekomst zou zijn
8. Zich doelen te stellen te dromen, ontwerpen te maken
9. Prioriteiten stellen of klemtonen leggen
10. Via overleg en discussie om te gaan met onzekerheden
4
1 Introductieles
1.1 Studietips
- kapstokken
- schema’s
- notities maken
- post-it methode
- VERWERKINGSBUNDEL
- altijd verwijzen naar tijdsperiode
- jaartallen niet allemaal blokken (wel belangrijke kantelpunten!)
- oefenvragen!
- horizontale en verticale vragen
horizontaal = thema’s afzonderlijk
verticaal = overkoepelend
1.2 Inleiding
(slide 4)
> foto 1
1.2.1 Empathie
= verschillen tussen culturen; valt op bij reizen (TAAL! -> denkwijze)
=> reizen is verrijkend! (= empathie)
- waarden en normen
- gewoontes
-…
→ empathie (!) belangrijk voor sociaal werk!
> gevaar = be-/veroordelen
slachtoffers > daders
racistische uitspraken (=/= goedkeuren; wel proberen begrijpen)
> foto 2
Verschillen tussen generaties: valt op bij contact met overgrootouders
→ empathie ook soms moeilijk
1. Opgegroeid in andere tijd
2. Andere w&n / referentiekader / mentaliteit
the past is a foreign country
1.2.2 Distantie
= dingen die ver van ons afstaan zien we vaak minder scherp, laat staan begrijpen
(= teveel aan distantie)
1
,evenmin als we er zelf in zitten, met je neus op zitten (= gebrek aan distantie)
→ gevaar voor sociaal werk in praktijk (=> een stap achteruit/opzij zetten)
⇒ “verschil tussen historici en journalisten”
spanning afstand/nabijheid in praktijk
⇒ Besef van die bril !!! + kritisch over reflecteren
(slide 5)
> referentie naar puzzel van Stijn
1.2.3 Reconstrueren
- kan op voorwaarde dat je een beeld hebt van hoe het was
- =/= geschiedenis
=> geschiedenis = construeren!!
- gebrek aan het voorbeeld
- gebrek aan vele puzzelstukjes/bronnen (verdwenen in de tijd)
- mensen = meest bruikbare bron (maar al overleden)
→ diverse sporen
- imagine: “iemand schrijft een levensverhaal over jou”
→ Wat zou er nog overblijven van ,informatie? (bv dagboek etc)
- registratie documenten OH = goede bron
→ alles wat een echo nalaat is een bron!
- wel vaak verbrokkeld
- veelzinnig – waar maakt dat deel van uit?
⇒ puzzelstukjes proberen samenleggen en interpreteren!
“HET verhaal van Vlaanderen” ⇒ “EEN verhaal van Vlaanderen”
→ KRITISCH zijn! ((!) ik geloof niks meer en ik geloof alles)
⇒ beredeneerde voorspellingen maken over de toekomst (= forecasting)
→ adhv scenario’s
→ DESTEP-methode
D = demografie
E = ecologisch
S = sociaal/cultureel
T = technologisch (veel aan bod)
→ haat-/liefde-relatie
E = economisch (veel aan bod)
P = politiek/juridisch
1.3 Handboek
titel: Zorgen voor morgen
doomsday, tikkende tijdbom
2
, o moeten we ons zorgen maken over morgen?
→ onderbouwen met feiten/kennis
o droomscenario’s
• afbeelding: boomstronk / wereldbol
o nerven
o dendrochronologie (= studie van hout)
→ studie klimaat(verandering)/kwaliteit
(> belangrijk boek = feitenkennis)
→ Hans Rosling
→ veel naar verwezen in de les
structuur hoofdstukken
> soundtrack
> citaten
> uitspraken
hoofdstuk 1
> Tool - AEnema
> Homo Deus I Sapiens
> TINA - TAMARA - TIARA
(VERVOLG ANDERE HOOFDSTUKKEN)
3
, H1. ZORGEN VOOR MORGEN: DROOM- EN DOEMSCENARIO’S
Some say the end is near.
Some say we'll see armageddon soon.
I certainly hope we will.
I sure could use a vacation from this
Franse tekenaar Albert RAbiida (1883), bundel le Vingtième Siècle
=> toekomst blik, wereld binnen 70 jaar: vrouwen tegen 1953 aan de macht? Utopie of dystopie?
“The past is a foreign country: they do things differently there”
De studie vh verleden is te vergelijken met e reis naar e land waar je niet vertrouwd bent met de
taal of de gewoonten => door in te leven in die tijd kan je het misschien begrijpen
Op reis door toekomst en verleden
De toekomst van de mens laat zich niet voorspellen, maar dat betekent niet dat het zinloos is
erover na te denken.
Juist het vermogen van de mens om zichzelf tegen het licht te houden, stelt hem in staat aan
zogenaamde wetmatigheden en doemscenario’s te ontsnappen
Harari
We bestuderen de geschiedenis niet om iets over de toekomst te weten te komen, maar om onze
horizon te verbreden, om te begrijpen dat onze huidige situatie logisch noch onvermijdelijk is en
dat er dus veel meer mogelijkheden voor ons openliggen dan we denken
Harari
Hoopvol tegengif tegen fatalisme (in het lot berusten), determinisme (vrije wil ontberen) of
defaitisme (de moed verliezen)
= boodschap van hoop: het verleden leert ons dat we de schouders niet moeten laten zaken en
dat we ons lot zelf in handen h
=> ‘there are many alternatives ready and available’
De strategie van de toekomst
Toekomstonderzoek
1. Nieuwe trends of ontwikkelingen te detecteren
2. Bepaalde problemen of risico’s te ontwaren en beter in te schatten
3. Beter te k plannen
4. Meer keuzemogelijkheden creëren
5. Knopen door te hakken, en dus beslissingen op e beredeneerde manier te nemen
6. De gevolgen of de impact v beslissingen beter te k afwegen
7. Te bepalen wat (on)wenselijke toekomst zou zijn
8. Zich doelen te stellen te dromen, ontwerpen te maken
9. Prioriteiten stellen of klemtonen leggen
10. Via overleg en discussie om te gaan met onzekerheden
4
