Samenvatting Beginselen van behoorlijke rechtsbedeling - Gerechtelijk recht

Recht op eerlijk proces ligt vervat in verschillende beginselen van behoorlijke rechtsbedeling
-Recht op een eerlijk proces
o Grondrecht: geldt voor iedereen + in elk proces
o Hulpmiddel van de rechtsstaat (zowel overheid als burgers zijn door het recht gebonden)
o Willekeur vermijden
o In ruil voor het verbod op eigenrichting moeten we elke dag aantonen dat de rechtsstaat werkt (rechtsvertrouwen creëren

!!! Recht op een eerlijk proces is belangrijk, maar niet zo belangrijk dat het een wezenskenmerk is van rechtspraak (dus ook oneerlijke rechtspraak is rechtspraak)

-Recht op eerlijk proces staat in verschillende beginselen van behoorlijke rechtsbedeling => heeft alles te maken met rechtsstaat en rechtsvertrouwen
o Verschillende bronnen: internationaal en intern
o Recht op een eerlijk proces is van openbare orde: ambtshalve inroepen + in elke stand van het geding + geen afstand mogelijk
o EVRM en IVBPR hebben directe werking, maar hetgeen met de ruimste werking (dus ook nationaal recht) prevaleert
o Afhankelijk van de bron waarin het beginsel staat kan toepassingsgebied ruimer of beperkter zijn

-De beginselen van behoorlijke rechtsbedeling in België kunnen
o In de Grondwet staan
o Deze gelden enkel voor hoven en rechtbanken in de piramide (dus rechterlijke macht in de organieke zin)
o Dit zijn er 7
 Rechter wordt ingesteld bij de wet
 Respect voor de bevoegdheid van de rechter
 Gelijkheid
 Onafhankelijke rechter (let op: niet onpartijdig)
 Openbare behandeling
 Motivering
 Openbare uitspraak
o Algemeen rechtsbeginsel zijn in de strikte zin van het woord
o Deze gelden enkel voor hoven en rechtbanken in de piramide, maar ook andere (dus rechterlijke macht in de functionele zin)
o Maar nadeel: zwakke positie in de HDN => wetgever kan er dus voeten aan vegen
o Dit zijn er vijf
 Recht op toegang tot de rechter
 Recht van verdediging
 Onafhankelijkheid en onpartijdigheid van de rechter
 Redelijke termijn in straf- en tuchtzaken
 Motiveringsplicht
o In de Grondwet staan en algemeen rechtsbeginsel zijn in de strikte zin van het woord
o Deze gelden enkel voor hoven en rechtbanken in de piramide, maar ook andere (dus rechterlijke macht in de functionele zin)
o Hier kan niet van afgeweken worden door de wetgever
o Dit zijn er twee
 Onafhankelijke rechter (let op: niet onpartijdig)
 Motiveringsplicht