Samenvatting Anatomie (Hoorcollege)

SAMENVATTING HOC ANATOMIE

1STE BA BIOMEDISCHE WETENSCHAPPEN

2022-2023



1. Circulatiestelsel
1.1. Cardiovasculair Stelsel: hart en bloedvaten
1.1.1. Hart (cor)
- = dubbele pomp
- 1) grote bloedsomloop of systeembloedsomloop
o pompt het bloed rond naar de organen
o het bloed bereikt via de slagaders de capillairen en keert langs
de venen terug naar het hart
- 2) bloed rondgepompt in de kleine of pulmonale bloedsomloop
o van het hart naar de longen
o waar het bloed van zuurstof wordt voorzien en daarna
terugkeert naar het hart (Figuur 1)
- popwerking van het hart
- hart = holle spier met 4 holten (linker en rechter atrium/ventrikel)
o contractie van de spiervezels = holten geledigd + bloed
weggepompt van het hart
- Het hart is een zeer efficiënte pomp dankzij de aanwezigheid van Figuur 1
o kleppen die de zin van de bloedstroom bepalen
o geleidingsweefsel dat zorgt voor de juiste volgorde van de contractie van de
spiervezels
- Ligging van het hart
- De algemene vorm = kegel vergeleken worden
- 1) Het hart bevindt zich in het mediastinum/
mediastinaal
o dit is de ruimte in de thorax tussen beide
longen en hun pleura.
o De twee linkerholten = dorsaal van de
rechterholten
o De rechterrand = gevormd door de venae
cavae en het rechter atrium (Figuur 2) Figuur 2
- 2) Binnen pericardium
- 3) Op het diafragma

, o Dunne spier die borstholte van de buiholte scheidt
o Verbonden met pericard
o Hart beweegt op en neer bij ademhaling
- 4) Tussen beide pulmones
- 5) retrosternaal (= achterborstbeen)
- 6) voor de aorta descendens en de thoracale wervelkolom (figuur 3)



Figuur 3
- 7) Ligging van de hartpunt
o 5de intercostaalruimte, mediaal van de medioclaviculair lijn (verticale lijn die de
clavicula in twee gelijke helften snijdt)
o Puntstoot/ ictus cordis = apex van het hart
 botst bij elke systole tegen de ventrale thoraxwand aan
 4de of in de 6de intercostaalruimte
- Pericard – hartzakje
o Omgeeft het hart (figuur 4)
o Sereuze holte
 = aanwezig rond organen die
inkrimpen en uitzetten
(bv pleuraholten en peritoneum)
 2 bladen: visceraal(= kleeft tegen
orgaan) en parietaal blad Figuur 4
(= verste van orgaan)
 Dun visceraal blad= epicard
 Stevig pariëtaal blad = pericard ; innervatie door n. phrenicus
 Tussen de bladen zit sereus vocht = soepele verschuiving tov elkaar wanneer
orgaan beweegt
- Wand van het hart (figuur 5)
o myocard (2)
 spierweefsel (speciale
hartspiervezels)
 buitenkant: hogervernoemde epicard
(3) (bindweefsel met daarin de
stammen van de aa. coronariae) en
het pericard (4)
o Endocard (1)
 bekleedt de hartholten (endotheel:
een laag platte cellen + bindweefsel)
 vormt de binnenste laag van alle
bloedvaten Figuur 5
 De hartkleppen bestaan alleen uit endocard

,- Bouw van het hart
o Het hart heeft 4 holten: het linker en het rechter atrium
en het linker en het rechterventrikel
- Uitwendig deel (figuur 6)
o sulcus atrioventricularis of sulcus coronarius = grens
tussen atria en ventrikels aangegeven door groef
o sulcus interventricularis (anterior en posterior) = grens
tussen linker en rechter ventrikel
 loopt niet naar de hartpunt (apex), maar naar de
caudale rand van het rechter ventrikel
 hartpunt behoort tot linker ventrikel.
o De rechterrand van het hart
 de v. cava superior en inferior, die uitmonden in Figuur 6
het rechter atrium
o Alle oneffenheden op het buitenoppervlak van het hart zijn opgevuld met vet
(bouwvet van het hart)
o Hartoortjes/ auricula
 Rechts en links van de grote arteriën die het hart verlaten
 De holten van de atria lopen in de auricula door
- Inwendig deel (figuur 7)
o grotere arteriële bloeddruk in de systeemcirculatie
dan in de pulmonale circulatie
 de spierwand van de ventrikels is dikker dan deze van
de atria
 de wand van het linker ventrikel ook heel wat dikker
is dan die van het rechter ventrikel
o interatriaal en het interventriculair septum = scheiden de
linker en rechter holten
 dik want behoort tot linker ventrikel
o atrioventriculaire kleppen of valvae atrioventriculares
 Tussen het atrium en zijn overeenkomstige ventrikel
zien Figuur 7
 openen in de richting van de bloedstroom, dus van atrium
naar ventrikel
o De rechter atrioventriculaire klep= valva tricuspidalis
 3 cuspes (slippen) (EXAMEN)
o De linker atrioventriculaire klep = valva atrioventricularis/ bicuspicalis
 2 cuspes (slippen) (EXAMEN)
 Mitralisklep
o Fossa ovalis
 verbinding tussen linker en rechter atrium in een zeer vroeg stadium in een
menselijk leven
 groeit dicht na de geboorte
o musculus papillares + kleine filamenten (=chordae tendinea)
 naast kleppen
 functie: kleppen slaan niet door of terug
-

, - Hoe verlaat het bloed beide ventrikels
o Vertrek:
 Truncus pulmonalis
 meest craniale punt van de voorwand van het rechter ventrikel
 naar craniaal
 splitst in een rechter en linker a. pulmonalis
o aorta
 oorsprong: hoogste punt van het linker ventrikel
 Het eerste deel = opstijgende richting, naar rechts = aorta ascendens
 kruist aan de voorzijde van de rechter a. pulmonalis
 achter de aorta door loopt + achter de v. cava superior
 boog beschrijven, arcus aortae
 dorsaal en niet frontaal vlak
 naar links
 overgaat in een dalend deel = aorta descendens
 in de thorax = aorta thoracica
 tegen de wervelzuil aan
o valva aortae en de valva truncus pulmonalis = pulmonalisklep
 openen in de zin van de bloedstroom
 verhinderen het terugstromen van het bloed tijdens de diastole
(hartrelaxatie)
 bloeddruk ook tijdens de diastole onder controle gehouden
 lager dan de systolische druk
 dezelfde structuur:
 3 “zwaluwnestjes”
 wand = valvula semilunaris, halfmaanvormig
 holte = sinus aortae of sinus pulmonalis
 Het doorslaan van de kleppen verhinderd door versterkte
rand van het velum semilunare
 = geen chordae tendineae
 toeslaan van de aorta- en pulmonalisklep = tweede harttoon (bij het
begin van de diastole)
- Bloed terug naar het hart (EXAMEN: veneus of arterieel)
o V. Cava inf = bloed onderste deel van het lichaam
 Verzameling van afgegeven bloed door vena
sinus coronarius (EXAMEN)
o V. Cava sup = bloed bovenste deel van het lichaam
o Kleine bloedsomloop = 4 V. Pulmonales (L atrium)
o Diastolische - & systolische druk
 hoogst bij de oorsprong van 2 sinus aortae
o Anastomosen (verbindingen)
 collaterale circulatie toelaten

Figuur 8