(Uitgebreide) Samenvatting strafprocesrecht en mensenrechten

STRAFPROCESRECHT EN MENSENRECHTEN
(SAMENVATTING)




1. AFKORTINGEN !!!

PDK Procureur Des Konings
PG Procureur Generaal
KI Kamer van in beschuldingstelling
VH Voorlopige hechtenis




1

,2. Organen en personen bij het strafproces betrokken


1.1. Gerechtelijke politie
1.1.1. Algemeen
Bestuurlijke politie + gerechtelijke politie
 Bestuurlijke politie => Handhaving van openbare orde, voorkoming van misdrijven en
bescherming van personen en goederen
 Onder gezag van bestuurlijke overheden
 Gerechtelijke politie => Misdrijven opsporen, bewijzen verzamelen, daders overleveren aan
rechtbanken belast met hun bestraffing
 Repressieve politie
 Gezag van gerechtelijke autoriteiten => Procureurs-generaal bij hoven van beroep of
federale procureur => Die op hun beurt onder gezag van minister van justitie staan
 Wet regeling van toezicht op politie- en inlichtingendiensten aangevuld met regeling van
toezicht op Coördinatieorgaan
 Externe controle op politie => Comité P
 Inlichtingendiensten geen politiediensten => Nationale inlichtingendiensten
 Externe controle => Vlaams comité van toezicht op inlichtingendiensten => Comité I

1.1.2. Structuur
Korpsen van gemeentepolitie, rijkswacht, gerechtelijke politie bij parketten => Wet geïntegreerde
politie gestructureerd op twee niveaus
 Lokaal EN federaal

1.1.2.1. Lokale politie
Lokale politie
 Taken
 Lokale niveau basispolitiezorg => Alle opdrachten van bestuurlijke en gerechtelijke politie
die nodig zijn voor beheren van lokale gebeurtenissen
 Politieopdrachten van federale aard
 Elke politiezone beschikt over lokaal politiekorps => Eén of meerdere gemeenten
 Eén gemeentezone => Gemeenteraad en burgemeester
 Meer gemeentezones => Politieraad en politiecollege
 Leden van gemeenteraad => Op basis van bevolkingscijfers
 Politiecollege gevormd door burgemeesters




1.1.2.2. Federale politie
Federale politie
 Taken
 Gespecialiseerde supra-lokale opdrachten van bestuurlijke en gerechtelijke politie
 Vervult ondersteunend opdrachten voor lokale politiediensten en voor politieoverheden
 Leiding van commissaris-generaal
 Bestaat uit drie directies => Algemene directie bestuurlijke politie, algemene directie
gerechtelijke politie, algemene directie van middelenbeheer en informatie
 Algemene directie taken

2

,  Leiding en operationele coördinatie van opdrachten van gerechtelijke politie
 Centrale diensten federale politie
 Operationele coördinatie, controle en ondersteuning van gedeconcentreerde
gerechtelijke directies
 Gedeconcentreerde gerechtelijke directies
 Ambtsgebied een gerechtelijk arrondissement
 Leiding van directeur van gedeconcentreerde gerechtelijke directie = Gerechtelijke directeur
 Coördinatie van opdrachten van gerechtelijke politie te verzekeren tussen lokale politie en
gedeconcentreerde gerechtelijke directie onderhoudt gerechtelijk directeur regelmatig dienstrelaties
met verantwoordelijken van lokale politie en neemt deel aan rechercheoverleg en provinciaal overleg
 Coördinatie van opdrachten van gerechtelijke politie verzekeren => Overlegt de
gerechtelijke directeur regelmatig met PDK
 Bijzondere opsporingsdiensten met apart statuut
 Centrale dienst ter bestrijding van georganiseerde economische en financiële delinquentie (CDGEFID)
 Centrale dienst ter bestrijding van corruptie (CDBC)
 Federale computer crime unit (FCCU)

1.2. Het openbaar ministerie
1.2.1. Statuut
Magistraten van OM worden door koning benoemd na tussenkomst hoge raad voor de justitie
 Korps van magistraten => Functie van OM vervullen = Parket
 Vertegenwoordiger van OM in zittingszaal => Staande magistratuur => Vordering staand uitspreken
 OM geen tegenpartij van beklaagde
 Ter discussie => Schijnpartijdigheid van zetel
 Hof Cassatie beslist dat hierdoor recht op eerlijk proces niet wordt geschonden
 Functionele scheiding tussen OM eerste aanleg (= Parket onder leiding van PDK) en OM in
hoger beroep (= Parket-generaal onder leiding van Procureur-generaal bij hof van beroep)
 Beide oefenen strafvordering uit
 Taken Parket-generaal
 Tenuitvoerlegging van richtlijnen van strafrechtelijk beleid die door minister van
justitie worden vastgelegd
 Waken in onderling overleg met PDK en arbeidsauditeurs van rechtsgebied over
coherente en geïntegreerde uitoefening van strafvordering
 College procureurs generaal => Alle PG bij hoven van beroep vormen samen college
 Gezag van minister van justitie
 Richtlijnen inzake strafrechtelijk beleid vastleggen nadat advies van college van PG heeft ingewonnen
 PG bij hoven van beroep zorgen voor uitvoering van richtlijnen binnen hun rechtsgebied
 Raad van procureurs => Alle procureurs des konings vormen samen deze raad
 PDK Brussel in kader van coördinatie tussen parket Brussel en parket Halle-Vilvoorde
bijgestaan door een eerst substituut met als titel => Adjunct-procureur des konings van
Brussel => Deel van raad van procureurs
 Federale procureur kan vergaderingen van raad bijwonen
 Raad is adviserend orgaan => Taak college van procureurs generaal, ambtshalve of op
diens verzoek te adviseren over harmonisatie en OM
 Raad van arbeidsauditeurs => Vergelijkbaar adviserende bevoegdheid ten aanzien van
college van procureurs generaal
 Federaal parket onder leiding van federale procureur => Federale magistraten
 Federale procureur onder gezag van minister van justitie
 Federale procureur taken


3

,  Uitvoering van strafvordering over gans grondgebied
 Artikel 144ter bevoegdheid van federaal parket
- Limitatieve lijst van strafrechtelijke kwalificaties
- Kwalitatieve criteria
 Federale procureur beslist na overleg met PDK of met procureur-generaal of hij de
strafvordering zal uitoefenen dan wel het territoriaal bevoegde OM => Tegen
beslissing staat geen rechtsmiddel open
 Zorgen coördinatie uitoefening strafvordering
 Vergemakkelijken internationale samenwerking
 Toezicht op algemene en bijzondere werking van federale politie
 Wijzing gerechtelijk wetboek => Gerechtelijk personeel => Referendaris + parketjurist ingevoerd
 Referendaris => Zittende magistraten bijstaan
 Parketjuristen => Magistraten OM bijstaan
 Bereiden werk van magistraten van OM op juridisch vlak voor
 Korpschef gezag toezicht staan staat in voor toewijzing van opdrachten
 Potpourri II wet => Korpschef bij gemotiveerde individuele beschikking na positief advies van
bevoegde procureur generaal uitoefening van bevoegdheden van OM delen met
vastbenoemde parketjuristen => Strafvordering voor politierechtbank uitoefenen

1.2.2. Taken
Parketmagistraten hebben volgende taken
 Leiding opsporingsonderzoek
 Uitoefening strafvordering
 Vervolgen of seponeren
 Waken over toepassing van wet en uitvoering van strafrechtelijke uitspraken

1.2.2.1. Leiding over opsporingsonderzoek
Leden van OM hebben hoedanigheid van officier van gerechtelijke politie
 Bevoegdheid om misdrijven op te sporen en vast te stellen
 Leiding van politionele onderzoek door politiediensten wordt gevoerd
 PDK geleide onderzoek wordt opsporingsonderzoek genoemd
 Gerechtelijk onderzoek door onderzoeksrechter gevoerd
 Beide onderzoek vormen vooronderzoek in strafzaken

1.2.2.2. Uitoefening van strafvordering
OM gelast met uitvoering van strafvordering
 Strafvordering voor rechtbanken uitgeoefend door PDK en voor hoven door PG
 Mogelijkheid ambt van OM in hoger beroep kan worden uitgevoerd door
parketmagistraat bij rechtbank van eerste aanleg en dat ambt van OM in eerste aanleg
uitgeoefend door parketmagistraat in hof van beroep
 Beide gevallen instemming van PG en PDK of arbeidsauditeur vereist
 OM oefent strafvordering uit maar beschikt er niet over
 Strafvordering is ingesteld kan OM het verdere verloop ervan niet meer beletten
 Gewezen worden op verruiming van mogelijkheden van OM om een minnelijke schikking
af te sluiten of tot strafbemiddeling over te gaan
 Ook nadat strafvordering reeds werd ingesteld
 Strafzaken is OM bij feitenrechter partij
 Kan niet worden gewraakt


4