20 APRIL 2017
BOUWUITVOERING EN BOUWMANAGEMENT
TECHNIEK & METHODIEK
PAULIEN VAN DER STAP
,Les 1
Project- en risicomanagement
• Definitie project
• Projectorganisatie
• Projectrisico’s
• Projectmatig werken
• Projectmanagement
• Bouwprocesmanagement
• Risicomanagement
Projectmanagement/ project
Projectmanagement is het beheersen van projecten. Het is de manier waarop projecten
georganiseerd, voorbereid, gepland, uitgevoerd en afgerond worden.
Projectmanagement is het werk van projectleiders en omvat doorgaans verscheidene deelprojecten
met bijbehorende teams en teamleiders.
Bij projectmanagement worden in het algemeen de volgende stappen doorlopen:
• Start van het project
o Bepaling van de omvang/scope van het project
• Planning van het project
o Opdeling van het project in verschillende fasen en/of deelprojecten
• Uitvoering van de werkzaamheden (en de deelprojecten) in de verschillende fasen
• Opvolging van de projectvoortgang
• Beëindiging, eventuele verslaglegging of aflevering van een ander eindproduct
Definitie project
• Type
• Doel
• Organisatie
• Tijd
• Budget
Samenhangende activiteiten/ eenmalige opgave
“Geheel van samenhangende activiteiten met een duidelijk beginpunt en eindpunt in de tijd. Een
vastomlijnde hoeveelheid werk ter realisatie van een bepaalde eenmalige opgave”
Project à in de tijd en middelen begrensde, activiteit om iets te creëren
• Het onderscheidt zicht door zijn eenmalige karakter van een programma of proces
• In samenwerking met verschillende mensen en organisatie uitgevoerd
• Vastgelegd in een projectplan en geregeld door projectmanagement
• Project = tijdelijke organisatie
• Doelgericht à vooraf gedefinieerd resultaat
• Vooraf gedefinieerde aanpak hoe het resultaat gerealiseerd moet worden (plan)
Project moet uitvoerbaar zijn
Project heeft een planning
Project heeft een budget
,Succesvol project, wanneer?
• Gewenst doel (wat is dat)
• Project waar alle betrokken partijen tevreden zijn met het bereikte resultaat
• Betrokken partijen:
o Opdrachtgever
o Gebruikers
o Leveranciers
o Projectmedewerkers
Partijen
Veel verschillende partijen met eigen belang
• Opdrachtgever
Heeft baten bij een goed resultaat (opdrachtgever betaalt à opdrachtgever bepaald)
• Gebruikers
Hebben te maken met het gerealiseerde resultaat
• Leveranciers
Zorgen voor de mensen en middelen die nodig zijn voor de realisatie van het eindresultaat
• Projectmedewerkers
Mensen die het eindresultaat realiseren
Fasen
Van idee, tot uitvoering en nazorg
1. Idee initiatief fase
2. Wat definitie fase
3. Hoe ontwerpfase
4. Hoe maken voorbereidingsfase
5. Doen realisatiefase/ uitvoering
6. In stand houden nazorgfase/beheer & onderhoud
Projectmanagement/ projectmatig werken
Werkvormen
Routinematig werken
Efficiënt: dezelfde weg volgen, geen nieuwe functies toevoegen (bij herhaaldelijke resultaten onder
gelijkblijvende omstandigheden en met gelijkblijvende middelen).
Improviserend werken
Flexibel: beter inspelen op nieuwe omstandigheden. Niet vast aan regels en procedures (bij gehele
nieuwe producten).
Projectmatig werken
Meer doelgericht en/of effectieve aanpak. Improviserend (tijdens initiatief fase) en routinematig
(tijdens onderhoudsfase). Wanneer projectmatig werken:
• Doel is niet geheel nieuw (wel nieuwe elementen aanwezig)
• Mensen uit verschillende disciplines die samen het resultaat moeten bereiken
• Eenmalig een maximale prestatie leveren
• Beperkte middelen beschikbaar om resultaat te bereiken
,Principes van projectmatig werken
Van grof naar fijn
1. Eerst denken dan doen (een goed begin is het halve werk)
a. Goed overleg, onderhandelen en (nader) onderzoeken
2. Project doordenken van voor naar achteren en andersom
3. Werken van grof naar fijn
a. Niet meteen in het begin allerlei detail uitwerken
b. Beperking van creatief proces voorkomen à geen tijd kwijtraken aan de details
Deze drie principes leiden tot een fasering die als kenmerk heeft dat aan het eind van ieder fase een
keuze gemaakt dient te worden voor de rest van het project. Alternatieven vallen dus na iedere fase
af. Na iedere fase wordt de beslissing vastgelegd in een zogenaamd beslisdocument. Dit document
geeft de staat van het project weer en is uitgangspunt voor de volgende fase.
Methoden projectmatig werken
Faseren
Beslissen
Beheersen
Pijlers van projectmatig werken
Gefaseerde besluitvorming m.b.t. alternatieven
Vijf beslismomenten gericht op het kiezen van:
• Een projectresultaat
• Een PvE
• Een realiseerbaar ontwerp cq oplossing
• Een realisatiewijze of -methode
• Een manier van gebruiken en onderhouden
• Gereed op de afgesproken datum
• Binnen afgesproken budget
• Voldoet aan afgesproken kwaliteit
• Informatiebeheersysteem: goedkeuren, wijzigen
• Taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden
, Projectorganisatie
Opdrachtgever
Zorgt dat het project kan plaatsvinden en stelt middelen beschikbaar.
Projectleider
Zorgt voor totstandkoming van het project en geeft leiding aan projectteam.
Projectmedewerker
Doet inhoudelijk werk (in samenwerking met anderen).
Projectmanagement/ fasen
Typen projectactiviteiten
Inhoudelijke en beheersmatige projectactiviteiten
Projectactiviteiten verdelen in logische stappen, noodzakelijk om projectresultaat te bereiken
• Inhoudelijke projectactiviteiten à alle noodzakelijke activiteiten die moeten worden uitgevoerd
• Beheersmatige projectactiviteiten à t.b.v. doelmatig en doelgericht beheersen en sturen van
inhoudelijke activiteiten
Projectfasen
Kenmerken projectfasen
• Elke fase resulteert in een keuze uit twee of meer alternatieven
• Elke fase is even belangrijk
• Elke fase brengt een belangrijke keuze tot stand
• Het totaal aantal fasen blijft overzichtelijk
Projectmanagement – beheersen
Projectbeheersing – geld
Budget, begroting, budget- en kostenbewaking
• Hoeveel middelen zijn er beschikbaar of nodig voor de realisatie van een project (voorbereiding
en uitvoering)
• Budget = beschikbaar geld
• Begroting = opsomming van alle kosten
• In een goed beheerst projectbudget > begroting/ kosten
• Budgetbewaking tijdens het hele project
BOUWUITVOERING EN BOUWMANAGEMENT
TECHNIEK & METHODIEK
PAULIEN VAN DER STAP
,Les 1
Project- en risicomanagement
• Definitie project
• Projectorganisatie
• Projectrisico’s
• Projectmatig werken
• Projectmanagement
• Bouwprocesmanagement
• Risicomanagement
Projectmanagement/ project
Projectmanagement is het beheersen van projecten. Het is de manier waarop projecten
georganiseerd, voorbereid, gepland, uitgevoerd en afgerond worden.
Projectmanagement is het werk van projectleiders en omvat doorgaans verscheidene deelprojecten
met bijbehorende teams en teamleiders.
Bij projectmanagement worden in het algemeen de volgende stappen doorlopen:
• Start van het project
o Bepaling van de omvang/scope van het project
• Planning van het project
o Opdeling van het project in verschillende fasen en/of deelprojecten
• Uitvoering van de werkzaamheden (en de deelprojecten) in de verschillende fasen
• Opvolging van de projectvoortgang
• Beëindiging, eventuele verslaglegging of aflevering van een ander eindproduct
Definitie project
• Type
• Doel
• Organisatie
• Tijd
• Budget
Samenhangende activiteiten/ eenmalige opgave
“Geheel van samenhangende activiteiten met een duidelijk beginpunt en eindpunt in de tijd. Een
vastomlijnde hoeveelheid werk ter realisatie van een bepaalde eenmalige opgave”
Project à in de tijd en middelen begrensde, activiteit om iets te creëren
• Het onderscheidt zicht door zijn eenmalige karakter van een programma of proces
• In samenwerking met verschillende mensen en organisatie uitgevoerd
• Vastgelegd in een projectplan en geregeld door projectmanagement
• Project = tijdelijke organisatie
• Doelgericht à vooraf gedefinieerd resultaat
• Vooraf gedefinieerde aanpak hoe het resultaat gerealiseerd moet worden (plan)
Project moet uitvoerbaar zijn
Project heeft een planning
Project heeft een budget
,Succesvol project, wanneer?
• Gewenst doel (wat is dat)
• Project waar alle betrokken partijen tevreden zijn met het bereikte resultaat
• Betrokken partijen:
o Opdrachtgever
o Gebruikers
o Leveranciers
o Projectmedewerkers
Partijen
Veel verschillende partijen met eigen belang
• Opdrachtgever
Heeft baten bij een goed resultaat (opdrachtgever betaalt à opdrachtgever bepaald)
• Gebruikers
Hebben te maken met het gerealiseerde resultaat
• Leveranciers
Zorgen voor de mensen en middelen die nodig zijn voor de realisatie van het eindresultaat
• Projectmedewerkers
Mensen die het eindresultaat realiseren
Fasen
Van idee, tot uitvoering en nazorg
1. Idee initiatief fase
2. Wat definitie fase
3. Hoe ontwerpfase
4. Hoe maken voorbereidingsfase
5. Doen realisatiefase/ uitvoering
6. In stand houden nazorgfase/beheer & onderhoud
Projectmanagement/ projectmatig werken
Werkvormen
Routinematig werken
Efficiënt: dezelfde weg volgen, geen nieuwe functies toevoegen (bij herhaaldelijke resultaten onder
gelijkblijvende omstandigheden en met gelijkblijvende middelen).
Improviserend werken
Flexibel: beter inspelen op nieuwe omstandigheden. Niet vast aan regels en procedures (bij gehele
nieuwe producten).
Projectmatig werken
Meer doelgericht en/of effectieve aanpak. Improviserend (tijdens initiatief fase) en routinematig
(tijdens onderhoudsfase). Wanneer projectmatig werken:
• Doel is niet geheel nieuw (wel nieuwe elementen aanwezig)
• Mensen uit verschillende disciplines die samen het resultaat moeten bereiken
• Eenmalig een maximale prestatie leveren
• Beperkte middelen beschikbaar om resultaat te bereiken
,Principes van projectmatig werken
Van grof naar fijn
1. Eerst denken dan doen (een goed begin is het halve werk)
a. Goed overleg, onderhandelen en (nader) onderzoeken
2. Project doordenken van voor naar achteren en andersom
3. Werken van grof naar fijn
a. Niet meteen in het begin allerlei detail uitwerken
b. Beperking van creatief proces voorkomen à geen tijd kwijtraken aan de details
Deze drie principes leiden tot een fasering die als kenmerk heeft dat aan het eind van ieder fase een
keuze gemaakt dient te worden voor de rest van het project. Alternatieven vallen dus na iedere fase
af. Na iedere fase wordt de beslissing vastgelegd in een zogenaamd beslisdocument. Dit document
geeft de staat van het project weer en is uitgangspunt voor de volgende fase.
Methoden projectmatig werken
Faseren
Beslissen
Beheersen
Pijlers van projectmatig werken
Gefaseerde besluitvorming m.b.t. alternatieven
Vijf beslismomenten gericht op het kiezen van:
• Een projectresultaat
• Een PvE
• Een realiseerbaar ontwerp cq oplossing
• Een realisatiewijze of -methode
• Een manier van gebruiken en onderhouden
• Gereed op de afgesproken datum
• Binnen afgesproken budget
• Voldoet aan afgesproken kwaliteit
• Informatiebeheersysteem: goedkeuren, wijzigen
• Taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden
, Projectorganisatie
Opdrachtgever
Zorgt dat het project kan plaatsvinden en stelt middelen beschikbaar.
Projectleider
Zorgt voor totstandkoming van het project en geeft leiding aan projectteam.
Projectmedewerker
Doet inhoudelijk werk (in samenwerking met anderen).
Projectmanagement/ fasen
Typen projectactiviteiten
Inhoudelijke en beheersmatige projectactiviteiten
Projectactiviteiten verdelen in logische stappen, noodzakelijk om projectresultaat te bereiken
• Inhoudelijke projectactiviteiten à alle noodzakelijke activiteiten die moeten worden uitgevoerd
• Beheersmatige projectactiviteiten à t.b.v. doelmatig en doelgericht beheersen en sturen van
inhoudelijke activiteiten
Projectfasen
Kenmerken projectfasen
• Elke fase resulteert in een keuze uit twee of meer alternatieven
• Elke fase is even belangrijk
• Elke fase brengt een belangrijke keuze tot stand
• Het totaal aantal fasen blijft overzichtelijk
Projectmanagement – beheersen
Projectbeheersing – geld
Budget, begroting, budget- en kostenbewaking
• Hoeveel middelen zijn er beschikbaar of nodig voor de realisatie van een project (voorbereiding
en uitvoering)
• Budget = beschikbaar geld
• Begroting = opsomming van alle kosten
• In een goed beheerst projectbudget > begroting/ kosten
• Budgetbewaking tijdens het hele project
