Tekstanalyse
Inleiding
Informatieoverdracht via teksten is tegenwoordig nog steeds belangrijk, vooral bij instructies,
opinievorming en gedragsbeïnvloeding. Bepaalde informatie is lastig over te brengen via beelden.
Nieuwe ontwikkelingen hebben ook geleid tot nieuwe soorten tekst blogs, tweets. Afbeeldingen
kunnen wel een rol spelen bij analyse van teksten.
Een tekst is een communicatieve uiting, een boodschappenlijstje, tweet, artikel. Tekstanalyse is een
subdomein van discourseanalyse. Tekstanalyse houdt zich niet bezig met alle communicatieve
uitingen richt zich primair op geschreven, doelgerichte, zakelijke teksten die een interne
samenhang vertonen:
- Interne samenhang
o Randvoorwaarde om de kwalificatie tekst te geven aan een verzameling van zinnen
samenhangende betekenis
- Geschreven
o Uitzondering voor toespraken: retorische analyse komt uit de klassieke retorica die
ging om toespraken, en toespraken worden meestal uitgeschreven verspreid
- Doelgericht
o Teksten moeten ondubbelzinnig bedoeld zijn om een bepaald effect bij de lezer te
bewerkstelligen dat meer is of verder gaan dan een emotie oproepen.
Reclameteksten, opinieartikelen
o Functionele analyse is een methode om systematisch in kaart te brengen welke
doelen een tekst nastreeft en op welke manier dat gebeurt
- Zakelijke teksten
o Bedoeld voor meerdere personen, worden niet alleen in een privésituatie gebruikt.
Bij tekstanalyse kijken een of meer beoordelaars aandachtig en volgens een bepaalde systematiek:
hoe zitten ze in elkaar, wat is de ‘logica’ achter de opbouw, vorm en inhoud. Ook wordt gekeken naar
hoe de teksten geëvalueerd worden: zitten ze goed in elkaar en wat kan verbeterd worden.
Specifieke analysemethoden geven beoordelaars houvast een analysteaak systematisch aan te
pakken, waarnemingen weer te geven en analyseresultaten van verschillende teksten of
beoordelaars te kunnen vergelijken. Er is vaak een kwalitatieve insteek gedetaileerde informatie over
een of enkele teksten). Met kwantitatieve methoden wordt meer gezocht naar oppervlakkige
patronen in vele teksten. algemene conclusie over inhoud, stijl of structuur.
Expertgerichte methoden zijn hulpmiddelen voor experts om inzicht te krijgen in een tekst. Lezer- of
gebruikergerichte methoden kijken naar het effect dat de tekst heeft op lezers mening of begrip
vragen om de effectiviteit van teksteigenschappen te onderzoeken. Aan de hand van tekstanalyse
kun je wel speculeren over de effectiviteit.
Tekstanalyse helpt inzicht te krijgen in hoe teksten in elkaar zitten, en een goed onderbouwd oordeel
over een tekst te geven. Ook zorgt het voor begrippen en argumenten waarmee je een discussie kunt
voeren over de kwaliteit van een tekst. Aan de hand van een analyse kunnen verbetersuggesties
Inleiding
Informatieoverdracht via teksten is tegenwoordig nog steeds belangrijk, vooral bij instructies,
opinievorming en gedragsbeïnvloeding. Bepaalde informatie is lastig over te brengen via beelden.
Nieuwe ontwikkelingen hebben ook geleid tot nieuwe soorten tekst blogs, tweets. Afbeeldingen
kunnen wel een rol spelen bij analyse van teksten.
Een tekst is een communicatieve uiting, een boodschappenlijstje, tweet, artikel. Tekstanalyse is een
subdomein van discourseanalyse. Tekstanalyse houdt zich niet bezig met alle communicatieve
uitingen richt zich primair op geschreven, doelgerichte, zakelijke teksten die een interne
samenhang vertonen:
- Interne samenhang
o Randvoorwaarde om de kwalificatie tekst te geven aan een verzameling van zinnen
samenhangende betekenis
- Geschreven
o Uitzondering voor toespraken: retorische analyse komt uit de klassieke retorica die
ging om toespraken, en toespraken worden meestal uitgeschreven verspreid
- Doelgericht
o Teksten moeten ondubbelzinnig bedoeld zijn om een bepaald effect bij de lezer te
bewerkstelligen dat meer is of verder gaan dan een emotie oproepen.
Reclameteksten, opinieartikelen
o Functionele analyse is een methode om systematisch in kaart te brengen welke
doelen een tekst nastreeft en op welke manier dat gebeurt
- Zakelijke teksten
o Bedoeld voor meerdere personen, worden niet alleen in een privésituatie gebruikt.
Bij tekstanalyse kijken een of meer beoordelaars aandachtig en volgens een bepaalde systematiek:
hoe zitten ze in elkaar, wat is de ‘logica’ achter de opbouw, vorm en inhoud. Ook wordt gekeken naar
hoe de teksten geëvalueerd worden: zitten ze goed in elkaar en wat kan verbeterd worden.
Specifieke analysemethoden geven beoordelaars houvast een analysteaak systematisch aan te
pakken, waarnemingen weer te geven en analyseresultaten van verschillende teksten of
beoordelaars te kunnen vergelijken. Er is vaak een kwalitatieve insteek gedetaileerde informatie over
een of enkele teksten). Met kwantitatieve methoden wordt meer gezocht naar oppervlakkige
patronen in vele teksten. algemene conclusie over inhoud, stijl of structuur.
Expertgerichte methoden zijn hulpmiddelen voor experts om inzicht te krijgen in een tekst. Lezer- of
gebruikergerichte methoden kijken naar het effect dat de tekst heeft op lezers mening of begrip
vragen om de effectiviteit van teksteigenschappen te onderzoeken. Aan de hand van tekstanalyse
kun je wel speculeren over de effectiviteit.
Tekstanalyse helpt inzicht te krijgen in hoe teksten in elkaar zitten, en een goed onderbouwd oordeel
over een tekst te geven. Ook zorgt het voor begrippen en argumenten waarmee je een discussie kunt
voeren over de kwaliteit van een tekst. Aan de hand van een analyse kunnen verbetersuggesties
