Beleidskunde les 1
Beleidskunde het doel
1. Bestuderen en analyseren van de oorzaken van grootstedelijke problematiek op het vlak van
veiligheid en leefbaarheid
2. Het doen van aanbeveling inzake grootstedelijke problematiek a.d.h.v.
veiligheidsarrangementen
Beleidskunde de opzet
Opfrissen bestuurskunde 1 & 2 Geen lesstof
Het veiligheidsarrangement Publicaties BB college 2
Problematiek van de stad Publicatie BB college 3 en Straatman H3
De stad als systeem Straatman H4 & H5
Wat is beleid Straatman H1 en H2
De burger en veiligheid Publicaties BB college 6
Responsiecollege Alle lesstof
Beleidskunde het tentamen
Het tentamen bestaat uit 40 meerkeuzevragen.
Tentamenstof:
- Stad en beleid, Straatman: H 1 t/m 6 (hoofdstuk 6 zelfstudie);
- Publicaties:
Veiligheid in IJburg
Veel dynamiek, weinig slagvaardigheid
Veiligheid als (bij)product
Waarom burgers risico’s accepteren en waarom bestuurders dat niet zien
Vier beleidsvragen (docentenslide)
,Beleidskunde les 2
Veiligheidsarrangementen in IJburg - Casus IJburg
- De publicatie is een onderzoek van Vrije Universiteit.
- Een onderzoek in de gemeente Amsterdam naar de wijk IJburg.
- Het onderzoek richt zich op veiligheidsnetwerken.
De Criminele politiek van de overheid 1
- De basis voor het denken in veiligheidsarrangementen werd gelegd halverwege de jaren ‘80
in de notitie van de Tweede Kamer “Samenleving en criminaliteit”
Het beleidsplan “Samenleving en criminaliteit” (1985) is opgesteld n.a.v. het
vraagstuk van de criminaliteit en de zorg van vele over het niveau van de
rechtshandhaving in Nederland. Er moest een planmatige aanpak van de criminaliteit
komen.
De titel: de criminele politiek van de overheid is afkomstig uit het bovenstaande
beleidsplan.
- Naast het vervolgingsbeleid moest er ook aandacht komen voor normbevestigende werking
van politie en justitie.
- Ook werd er een differentiatie aangebracht: de aanpak van kleine criminaliteit dient te
bestaan uit zowel preventieve als repressieve maatregelen.
De Criminele politiek van de overheid 2
- (veiligheids)beleid werd voortaan besproken in het lokale driehoeksoverleg: bestuurlijk/
justitiële beleidsplannen.
- De gemeente is verantwoordelijk voor het preventiebeleid (bestuurlijk).
- De politie/ justitie is verantwoordelijk voor het repressieve gedeelte van beleid (justitieel).
De Criminele politiek van de overheid 3
- Het bestuurlijke preventiebeleid kleine criminaliteit kent drie hoofdlijnen:
1. Planologisch: bebouwde kom moet zo min mogelijk aanleiding geven tot het plegen
van delicten.
2. Versterking van de verbinding van de opgroeiende generatie met de maatschappij.
3. Versterking van het functionele toezicht door conducteurs, conciërges,
winkelpersoneel, sporttrainers e.d. op potentiele wetovertreders.
- Veiligheid werd een samenlevingsproject
- Dit is de basis van het huidige denken in termen van veiligheid. Criminaliteit is niet langer
alleen vervolgingsbeleid (opsporen en vervolgen van criminelen), maar ook het voorkomen
van crimineel gedrag, via de drie bovenstaande lijnen.
- In het derde puntje zie je voor het eerste de rol van burgers in de context van sociale
verbanden en dus een eerste aanzet tot veiligheidsarrangementen.
- Het tweede punt geeft ook de ruimte aan tal van maatschappelijke organisaties om zich te
gaan bemoeien met het veiligheidsbeleid.
Veiligheidsarrangementen in IJburg 1
- Waarom deze publicatie?
Deze publicatie is van essentieel belang voor het maken van het beroepsproduct. Je
gaat een veiligheidsarrangement opstellen.
Deze publicatie geeft een goed beeld van de complexiteit en integraliteit van het
veiligheidsveld. Ook geeft het handvatten hoe hier mee op te gaan.
,Veiligheidsarrangementen in IJburg 2
- In de publicatie staat o.a. dat veiligheid een samenlevingsproject is.
Wat houdt dat in?
Veiligheidsarrangementen in IJburg 3
- Wat is een veiligheidsarrangement?
“Gespecificeerde samenwerkingsovereenkomsten tussen relevante partijen op basis
van een systematische onderbouwing en werkwijze”
Veiligheidsarrangementen in IJburg 4
- Veiligheidsarrangementen zijn een antwoord op “wicked problems”
- Wicked problem:
“Voor dergelijke problemen zijn geen eenvoudige of definitieve antwoorden mogelijk,
vanwege de hoge mate van complexiteit, steeds veranderende omstandigheden en
ambigue veronderstellingen over wat goede oplossingsrichtingen zijn”
- Een venijnig probleem (wicked problem) is een probleem dat zich kenmerkt door
veelzijdigheid. Wat voor de een oplossing is, is voor de ander een probleem. Je kan het dus
ook nooit goed doen. Deze zienswijze is eigenlijk de belangenverstrengeling en het
perspectivische in optima forma. Hierdoor is het moeilijk om tot een gedragen aan te komen,
iedereen ziet het issues (over problemen spreek je eigenlijk niet meer) op zijn manier en
heeft zijn manier van aanpakken, handhaven en laten lopen.
Veiligheidsarrangementen in IJburg 5
- Hoe om te gaan met de toenemende complexiteit en veelzijdigheid van
veiligheidsproblematiek.
- Je stelt een gespecificeerd samenwerkingsovereenkomst op tussen relevante partijen op
basis van een systematische onderbouwing en werkwijze.
- Met andere woorden: maak afspraken hoe je gezamenlijk (op procesniveau)
veiligheidsproblematiek aan pakt:
Wie doet wat?
Wie doet wat wanneer?
Op welke wijze stemmen we het “wat” en het “wanneer” af?
Veiligheidsarrangementen in IJburg 6
- Bij het opstellen van een arrangement doorloop je volgende stappen:
1. Het opstellen van een probleemanalyse;
2. Het maken van een speerpunten analyse;
3. Het uitvoeren van een netwerk/ arena-analyse;
4. Bepalen het netwerk volledig is (ontbreken er actoren);
5. Vaststellen van de procedure (het doen van aanbevelingen).
Veiligheidsarrangementen in IJburg 7
- Deze vijf stappen komen overeen met dat wat je hebt geleerd in de private blokken, bijv. bij
de RI&E.
1. Het in kaart brengen van risico’s
2. Het prioriteren van risico’s
3. Bepalen welke medewerker er al actief zijn met de risico’s
4. Nagaan of er nog andere medewerkers moeten aanhaken
5. Het doen van aanbevelingen (samenstellen van veiligheidsarrangementen)
- Het verschil tussen publiek en privaat is, bij privaat ligt de focus op het interne en bij de
publieke sector ligt de focus op de maatschappij (extern). De werkvloer is dan ook de
samenleving.
, Veiligheidsarrangementen in IJburg 8 t/m 11
Stap 1: de probleemanalyse
- Deze stel je op aan de hand van wat je op straat ziet (de waargenomen subjectieve
veiligheid).
- Vergelijk je waarneming met de objectieve werkelijkheid (de werkelijkheid van de cijfers).
Stap 2: prioritering
- Cijfers zeggen niet alles (het is slechts één van de waarheden).
- Het voeren van gesprekken en interviews met bewoners en betrokken partijen geeft een
beter beeld wat er gebeurt in een wijk (de zogenaamde inside information).
- Op basis hiervan maak je keuzes: wat zijn de belangrijkste issues van een wijk op dit moment
of voor de toekomst (wicked problems).
Stap 3 netwerk/ arena-analyse
- Weet wie er actief zijn in de buurt. Dit zijn niet alleen organisaties, maar kunnen ook actieve
buurtbewoners zijn.
- Weet wie met wie samenwerkt
- Afbeelding is van de Franse Revolutie en geeft
de waarden van toen weer: vrijheid, gelijkheid
en broederschap.
- Deze waarden staan voor de drie partijen die
actief zijn in onze samenleving:
Vrijheid de markt;
Gelijkheid de overheid;
Broederschap sociale verbanden van
burgers.
- Gaat om het totaal plaatje van de samenleving
en hoe de balans tussen de drie partijen is.
Stap 5: Veiligheidsarrangementen samenstellen
- Het veiligheidsarrangement is erop gericht de reeds bestaande samenwerkingsverbanden te
verbeteren, met waardering van datgene wat reeds voorhanden en bereikt is
Veiligheidsarrangementen in IJburg 12
- Om de kakafonie van de vele relevante betrokken partijen te structureren kan je gebruik
maken van het model met functionele linies.
- Zie de partijen als spelers op een voetbalveld, elke speler heeft zijn eigen rol en taak en
tezamen hebben ze een doel voor ogen.
Veiligheidsarrangementen in IJburg 13
- De linies zijn:
Linie Speler Partijen
Doelman Justitie Sanctionering
Verdediging Politie, Straatcoaches, Risico en handhaving
Middenveld Scholen, bedrijven, zorg Normatieve instituties
welzijn
Aanval Burgers Verbanden tussen burgers
Beleidskunde het doel
1. Bestuderen en analyseren van de oorzaken van grootstedelijke problematiek op het vlak van
veiligheid en leefbaarheid
2. Het doen van aanbeveling inzake grootstedelijke problematiek a.d.h.v.
veiligheidsarrangementen
Beleidskunde de opzet
Opfrissen bestuurskunde 1 & 2 Geen lesstof
Het veiligheidsarrangement Publicaties BB college 2
Problematiek van de stad Publicatie BB college 3 en Straatman H3
De stad als systeem Straatman H4 & H5
Wat is beleid Straatman H1 en H2
De burger en veiligheid Publicaties BB college 6
Responsiecollege Alle lesstof
Beleidskunde het tentamen
Het tentamen bestaat uit 40 meerkeuzevragen.
Tentamenstof:
- Stad en beleid, Straatman: H 1 t/m 6 (hoofdstuk 6 zelfstudie);
- Publicaties:
Veiligheid in IJburg
Veel dynamiek, weinig slagvaardigheid
Veiligheid als (bij)product
Waarom burgers risico’s accepteren en waarom bestuurders dat niet zien
Vier beleidsvragen (docentenslide)
,Beleidskunde les 2
Veiligheidsarrangementen in IJburg - Casus IJburg
- De publicatie is een onderzoek van Vrije Universiteit.
- Een onderzoek in de gemeente Amsterdam naar de wijk IJburg.
- Het onderzoek richt zich op veiligheidsnetwerken.
De Criminele politiek van de overheid 1
- De basis voor het denken in veiligheidsarrangementen werd gelegd halverwege de jaren ‘80
in de notitie van de Tweede Kamer “Samenleving en criminaliteit”
Het beleidsplan “Samenleving en criminaliteit” (1985) is opgesteld n.a.v. het
vraagstuk van de criminaliteit en de zorg van vele over het niveau van de
rechtshandhaving in Nederland. Er moest een planmatige aanpak van de criminaliteit
komen.
De titel: de criminele politiek van de overheid is afkomstig uit het bovenstaande
beleidsplan.
- Naast het vervolgingsbeleid moest er ook aandacht komen voor normbevestigende werking
van politie en justitie.
- Ook werd er een differentiatie aangebracht: de aanpak van kleine criminaliteit dient te
bestaan uit zowel preventieve als repressieve maatregelen.
De Criminele politiek van de overheid 2
- (veiligheids)beleid werd voortaan besproken in het lokale driehoeksoverleg: bestuurlijk/
justitiële beleidsplannen.
- De gemeente is verantwoordelijk voor het preventiebeleid (bestuurlijk).
- De politie/ justitie is verantwoordelijk voor het repressieve gedeelte van beleid (justitieel).
De Criminele politiek van de overheid 3
- Het bestuurlijke preventiebeleid kleine criminaliteit kent drie hoofdlijnen:
1. Planologisch: bebouwde kom moet zo min mogelijk aanleiding geven tot het plegen
van delicten.
2. Versterking van de verbinding van de opgroeiende generatie met de maatschappij.
3. Versterking van het functionele toezicht door conducteurs, conciërges,
winkelpersoneel, sporttrainers e.d. op potentiele wetovertreders.
- Veiligheid werd een samenlevingsproject
- Dit is de basis van het huidige denken in termen van veiligheid. Criminaliteit is niet langer
alleen vervolgingsbeleid (opsporen en vervolgen van criminelen), maar ook het voorkomen
van crimineel gedrag, via de drie bovenstaande lijnen.
- In het derde puntje zie je voor het eerste de rol van burgers in de context van sociale
verbanden en dus een eerste aanzet tot veiligheidsarrangementen.
- Het tweede punt geeft ook de ruimte aan tal van maatschappelijke organisaties om zich te
gaan bemoeien met het veiligheidsbeleid.
Veiligheidsarrangementen in IJburg 1
- Waarom deze publicatie?
Deze publicatie is van essentieel belang voor het maken van het beroepsproduct. Je
gaat een veiligheidsarrangement opstellen.
Deze publicatie geeft een goed beeld van de complexiteit en integraliteit van het
veiligheidsveld. Ook geeft het handvatten hoe hier mee op te gaan.
,Veiligheidsarrangementen in IJburg 2
- In de publicatie staat o.a. dat veiligheid een samenlevingsproject is.
Wat houdt dat in?
Veiligheidsarrangementen in IJburg 3
- Wat is een veiligheidsarrangement?
“Gespecificeerde samenwerkingsovereenkomsten tussen relevante partijen op basis
van een systematische onderbouwing en werkwijze”
Veiligheidsarrangementen in IJburg 4
- Veiligheidsarrangementen zijn een antwoord op “wicked problems”
- Wicked problem:
“Voor dergelijke problemen zijn geen eenvoudige of definitieve antwoorden mogelijk,
vanwege de hoge mate van complexiteit, steeds veranderende omstandigheden en
ambigue veronderstellingen over wat goede oplossingsrichtingen zijn”
- Een venijnig probleem (wicked problem) is een probleem dat zich kenmerkt door
veelzijdigheid. Wat voor de een oplossing is, is voor de ander een probleem. Je kan het dus
ook nooit goed doen. Deze zienswijze is eigenlijk de belangenverstrengeling en het
perspectivische in optima forma. Hierdoor is het moeilijk om tot een gedragen aan te komen,
iedereen ziet het issues (over problemen spreek je eigenlijk niet meer) op zijn manier en
heeft zijn manier van aanpakken, handhaven en laten lopen.
Veiligheidsarrangementen in IJburg 5
- Hoe om te gaan met de toenemende complexiteit en veelzijdigheid van
veiligheidsproblematiek.
- Je stelt een gespecificeerd samenwerkingsovereenkomst op tussen relevante partijen op
basis van een systematische onderbouwing en werkwijze.
- Met andere woorden: maak afspraken hoe je gezamenlijk (op procesniveau)
veiligheidsproblematiek aan pakt:
Wie doet wat?
Wie doet wat wanneer?
Op welke wijze stemmen we het “wat” en het “wanneer” af?
Veiligheidsarrangementen in IJburg 6
- Bij het opstellen van een arrangement doorloop je volgende stappen:
1. Het opstellen van een probleemanalyse;
2. Het maken van een speerpunten analyse;
3. Het uitvoeren van een netwerk/ arena-analyse;
4. Bepalen het netwerk volledig is (ontbreken er actoren);
5. Vaststellen van de procedure (het doen van aanbevelingen).
Veiligheidsarrangementen in IJburg 7
- Deze vijf stappen komen overeen met dat wat je hebt geleerd in de private blokken, bijv. bij
de RI&E.
1. Het in kaart brengen van risico’s
2. Het prioriteren van risico’s
3. Bepalen welke medewerker er al actief zijn met de risico’s
4. Nagaan of er nog andere medewerkers moeten aanhaken
5. Het doen van aanbevelingen (samenstellen van veiligheidsarrangementen)
- Het verschil tussen publiek en privaat is, bij privaat ligt de focus op het interne en bij de
publieke sector ligt de focus op de maatschappij (extern). De werkvloer is dan ook de
samenleving.
, Veiligheidsarrangementen in IJburg 8 t/m 11
Stap 1: de probleemanalyse
- Deze stel je op aan de hand van wat je op straat ziet (de waargenomen subjectieve
veiligheid).
- Vergelijk je waarneming met de objectieve werkelijkheid (de werkelijkheid van de cijfers).
Stap 2: prioritering
- Cijfers zeggen niet alles (het is slechts één van de waarheden).
- Het voeren van gesprekken en interviews met bewoners en betrokken partijen geeft een
beter beeld wat er gebeurt in een wijk (de zogenaamde inside information).
- Op basis hiervan maak je keuzes: wat zijn de belangrijkste issues van een wijk op dit moment
of voor de toekomst (wicked problems).
Stap 3 netwerk/ arena-analyse
- Weet wie er actief zijn in de buurt. Dit zijn niet alleen organisaties, maar kunnen ook actieve
buurtbewoners zijn.
- Weet wie met wie samenwerkt
- Afbeelding is van de Franse Revolutie en geeft
de waarden van toen weer: vrijheid, gelijkheid
en broederschap.
- Deze waarden staan voor de drie partijen die
actief zijn in onze samenleving:
Vrijheid de markt;
Gelijkheid de overheid;
Broederschap sociale verbanden van
burgers.
- Gaat om het totaal plaatje van de samenleving
en hoe de balans tussen de drie partijen is.
Stap 5: Veiligheidsarrangementen samenstellen
- Het veiligheidsarrangement is erop gericht de reeds bestaande samenwerkingsverbanden te
verbeteren, met waardering van datgene wat reeds voorhanden en bereikt is
Veiligheidsarrangementen in IJburg 12
- Om de kakafonie van de vele relevante betrokken partijen te structureren kan je gebruik
maken van het model met functionele linies.
- Zie de partijen als spelers op een voetbalveld, elke speler heeft zijn eigen rol en taak en
tezamen hebben ze een doel voor ogen.
Veiligheidsarrangementen in IJburg 13
- De linies zijn:
Linie Speler Partijen
Doelman Justitie Sanctionering
Verdediging Politie, Straatcoaches, Risico en handhaving
Middenveld Scholen, bedrijven, zorg Normatieve instituties
welzijn
Aanval Burgers Verbanden tussen burgers
