Samenvatting Feniks H4

Tijdvak 4: Tijd van steden en staten (1000 – 1500)

4.1
KA: De opkomst van handel en ambacht die de basis legden voor het herleven van een agrarisch-
urbane samenleving

In de tijd van Grieken-Romeinen was Europa een agrarisch-urbane samenleving.

Tot 1000:
West-Europa is een agrarische-autarkische samenleving
- Hofstelsel en horigheid
- Landbouw

Vanaf 1000:
West-Europa wordt weer een agrarisch-urbane samenleving
- Landbouw
- Ambacht
- Handel

Wat verandert er?
- Toename van de veiligheid --> einde invallen Vikingen
- Ontginningen en inpolderingen --> meer landbouwgrond beschikbaar
- Technische verbeteringen, zoals risterploeg --> grond kan beter bewerkt worden
- Drieslagstelsel i.p.v. tweeslagstelsel
Twee delen werden gebruikt om voedsel op te verbouwen, en één deel lag braak. Dit
wisselde elk jaar door

Gevolgen:
- Sterke bevolkingsgroei --> meer voedsel en meer veiligheid
- Toename handel --> overschotten werden verhandeld
- Opkomst van de steden

4.2
KA: De opkomst van de stedelijke burgerij en de toenemende zelfstandigheid van steden

Opkomst van steden zorgt voor meer vrijheid voor:
- Boeren --> het wordt steeds aantrekkelijker voor boeren om naar steden te trekken:
 Geen herendiensten meer
 Geen belasting meer betalen aan de heer
- Burgers --> hoge adel kon belasting vragen aan steeds rijker wordende steden door:
 Handel
 Ambacht
Steden wilden hiervoor stadsrechten terug

Voorbeelden van stadsrechten:
- Politiek; eigen bestuur, eigen rechtspraak, eigen verdediging
- Economie; jaarmarkt, tolheffing, gilden