Zelfzorgstandaarden examen
Aambeien
Wat zijn aambeien?
- Aambeien zijn uitstulpingen van het slijmvlies aan de binnenkant van de darm, vlak
voor de anus.
Klachten
- Verlies van bloed/slijm bij de ontlasting
- Pijn
- Drukkend gevoel door het naar buiten zakken van de aambei
- Onverwacht verlies van een beetje ontlasting
- Soms jeuk of een branderig gevoel rondom de anus
Behandeling
- Aambeien verdwijnen meestal binnen enkele weken vanzelf.
WHAM-vragen
- Wie: Jongvolwassen leeftijd en bij zwangere vrouwen. Bij ouderen is verstopping de
oorzaak.
- Hoelang: Is het de eerste keer dat de klachten optreden, is de klant al een keer bij de
huisarts geweest?
- Actie: Welke leefmaatregelen heeft de klant al genomen en/of de klant lokale
middelen heeft geprobeerd.
- Medicatie: Medicijnen die als bijwerking verstopping geven, uitvragen.
Naar de HA
- Bij bloed of slijm in de ontlasting
- Bij veel pijn
- Bij een uitstulping waarbij de klant twijfelt of het een aambei is
- Klachten niet na 2 weken afnemen
Niet-medicamenteus advies
- Vezelrijke voeding, voldoende vochtinname en lichaamsbeweging
- Direct naar toilet bij aandrang
- Bij irritatie of jeuk een nat doekje gebruiken voor afvegen en daarna droogdeppen.
- Geen vochtig toiletpapier gebruiken waar alcohol of parfum in zit.
- Een goede houding bij de toiletgang, eventueel met een voetenkrukje.
Medicamenteus advies:
,Eerste keuze middelen bij alleen pijn/jeuk tijdens de ontlasting (werken verzachtend en
jeukstillend):
Vaselinecetomacrogolcreme FNA 2x per dag na elke stoelgang aanbrengen.
Zinksulfaat vaselinecreme 2x per dag na elke stoelgang aanbrengen.
Eerste keuze middelen bij voortdurende pijn/jeuk (werken jeuk en pijnstillend en
verzachtend):
Lidocaine vaselinecreme FNA 2x per dag na elke stoelgang aanbrengen
en maximaal 20 gram per dag.
Lidocaïne vaseline zinksulfaat crème 2x per dag na elke stoelgang aanbrengen
en maximaal 20 gram per dag.
Lidocaine met zinkoxide en 2x per dag na elke stoelgang aanbrengen
bismutsubnitraat in vette zalf en maximaal 20 gram per dag.
,Acne
Wat is acne?
- Puistjes, die meestal tijdens de puberteit ontstaan. Bij de een zijn het enkele puistjes
en bij de ander is het een uitgebreide huidaandoening.
Klachten
- Mee-eters
- Pukkels en puistjes vooral in het gezicht, soms ook op de rug, borst of schouders.
Behandeling
- Acne geneest meestal vanzelf rond het 25e levensjaar.
WHAM-vragen
- Wie: Bij jongeren tussen 15-25 jaar.
- Hoelang: Niet van belang, acne is een chronische aandoening die jaren kan duren.
- Actie: Is er al benzoylperoxide gebruikt?
- Medicatie: Gebruikt patiënt androgenen, immunosuppressiva of de pil? Dit kan het
verergeren.
Naar de HA
- Wanneer de zelfbehandeling gedurende 3 maanden geen verbetering geeft, bij
kinderen voor de puberteit en wanneer een vrouwelijke patiënt voor het eerst de pil
wil gebruiken.
Niet-medicamenteus advies
- Hygiënische maatregelen: reinig de huid 1-2x per dag met lauw water.
- Knijp puistjes en pukkels niet uit en krab of peuter er niet aan.
- Een open mee-eter kan voorzichtig met de zijkant van de vingers worden uitgedrukt.
Medicamenteus advies
- Benzoylperoxide 5% gel → werkt huidafschilferend, remt
ontstekingsverschijnselen en is bactericide.
- In het begin alleen ‘s avonds aanbrengen na het wassen van het gezicht, na
enkele dagen 2x per dag aanbrengen. In de ochtend moet de gel van de huid
gewassen worden. Het effect is zichtbaar na een paar weken. Minimaal 6
weken gebruiken.
- Benzoylperoxide ontkleurt kleding.
- Een combi van benzoylperoxide en isotretinoïne zijn chemisch niet
verenigbaar. De isotretinoïne moet ‘s avonds worden aangebracht en
benzoylperoxide ‘s morgens.
, Allergische rinitis
Wat is allergische rhinitis?
- Een allergische reactie waarbij het neusslijmvlies is ontstoken.
- Seizoensgebonden: hooikoorts.
- Niet seizoensgebonden: huisstofmijt, huisdieren, schimmels.
Klachten
- Niezen
- Jeuk-, loop- of verstopte neus
- Jeukende en tranende ogen
- Jeuk aan gehemelte
- Benauwdheid
WHAM-vragen
- Wie: Tussen de 5 en 45 jaar.
- Hoelang: Voorgaande jaren ook gehad? Welke medicatie werd toen gebruikt en wat
was het effect hiervan? Wanneer doen de klachten zich voor?
- Actie: Al maatregelen/zelfzorgmiddelen geprobeerd?
- Medicatie: n.v.t.
Naar de HA
- Bij voortdurende of matig tot ernstige klachten en bij klachten als benauwdheid
(astma).
Niet-medicamenteus advies
- Prikkels vermijden
- Niet in de ogen wrijven
- HSM → beddengoed elke 2 weken op 60 graden wassen en geen
vloerbedekking
- Huisdierallergie → huisdier uit huis plaatsen
Medicamenteus advies
- Eerste keus:
- Cetirizine en loratadine → effectief bij jeuk aan de neus, niezen en
loopneus. Ook bij oogklachten. Dagelijks gebruiken of voorafgaand
aan blootstelling aan een allergeen.
- Azelastine → neusspray bij jeuk aan de neus, niezen en loopneus.
Oogdruppels bij allergische conjunctivitis.
- Tweede keus:
- Fexofenadine
Aambeien
Wat zijn aambeien?
- Aambeien zijn uitstulpingen van het slijmvlies aan de binnenkant van de darm, vlak
voor de anus.
Klachten
- Verlies van bloed/slijm bij de ontlasting
- Pijn
- Drukkend gevoel door het naar buiten zakken van de aambei
- Onverwacht verlies van een beetje ontlasting
- Soms jeuk of een branderig gevoel rondom de anus
Behandeling
- Aambeien verdwijnen meestal binnen enkele weken vanzelf.
WHAM-vragen
- Wie: Jongvolwassen leeftijd en bij zwangere vrouwen. Bij ouderen is verstopping de
oorzaak.
- Hoelang: Is het de eerste keer dat de klachten optreden, is de klant al een keer bij de
huisarts geweest?
- Actie: Welke leefmaatregelen heeft de klant al genomen en/of de klant lokale
middelen heeft geprobeerd.
- Medicatie: Medicijnen die als bijwerking verstopping geven, uitvragen.
Naar de HA
- Bij bloed of slijm in de ontlasting
- Bij veel pijn
- Bij een uitstulping waarbij de klant twijfelt of het een aambei is
- Klachten niet na 2 weken afnemen
Niet-medicamenteus advies
- Vezelrijke voeding, voldoende vochtinname en lichaamsbeweging
- Direct naar toilet bij aandrang
- Bij irritatie of jeuk een nat doekje gebruiken voor afvegen en daarna droogdeppen.
- Geen vochtig toiletpapier gebruiken waar alcohol of parfum in zit.
- Een goede houding bij de toiletgang, eventueel met een voetenkrukje.
Medicamenteus advies:
,Eerste keuze middelen bij alleen pijn/jeuk tijdens de ontlasting (werken verzachtend en
jeukstillend):
Vaselinecetomacrogolcreme FNA 2x per dag na elke stoelgang aanbrengen.
Zinksulfaat vaselinecreme 2x per dag na elke stoelgang aanbrengen.
Eerste keuze middelen bij voortdurende pijn/jeuk (werken jeuk en pijnstillend en
verzachtend):
Lidocaine vaselinecreme FNA 2x per dag na elke stoelgang aanbrengen
en maximaal 20 gram per dag.
Lidocaïne vaseline zinksulfaat crème 2x per dag na elke stoelgang aanbrengen
en maximaal 20 gram per dag.
Lidocaine met zinkoxide en 2x per dag na elke stoelgang aanbrengen
bismutsubnitraat in vette zalf en maximaal 20 gram per dag.
,Acne
Wat is acne?
- Puistjes, die meestal tijdens de puberteit ontstaan. Bij de een zijn het enkele puistjes
en bij de ander is het een uitgebreide huidaandoening.
Klachten
- Mee-eters
- Pukkels en puistjes vooral in het gezicht, soms ook op de rug, borst of schouders.
Behandeling
- Acne geneest meestal vanzelf rond het 25e levensjaar.
WHAM-vragen
- Wie: Bij jongeren tussen 15-25 jaar.
- Hoelang: Niet van belang, acne is een chronische aandoening die jaren kan duren.
- Actie: Is er al benzoylperoxide gebruikt?
- Medicatie: Gebruikt patiënt androgenen, immunosuppressiva of de pil? Dit kan het
verergeren.
Naar de HA
- Wanneer de zelfbehandeling gedurende 3 maanden geen verbetering geeft, bij
kinderen voor de puberteit en wanneer een vrouwelijke patiënt voor het eerst de pil
wil gebruiken.
Niet-medicamenteus advies
- Hygiënische maatregelen: reinig de huid 1-2x per dag met lauw water.
- Knijp puistjes en pukkels niet uit en krab of peuter er niet aan.
- Een open mee-eter kan voorzichtig met de zijkant van de vingers worden uitgedrukt.
Medicamenteus advies
- Benzoylperoxide 5% gel → werkt huidafschilferend, remt
ontstekingsverschijnselen en is bactericide.
- In het begin alleen ‘s avonds aanbrengen na het wassen van het gezicht, na
enkele dagen 2x per dag aanbrengen. In de ochtend moet de gel van de huid
gewassen worden. Het effect is zichtbaar na een paar weken. Minimaal 6
weken gebruiken.
- Benzoylperoxide ontkleurt kleding.
- Een combi van benzoylperoxide en isotretinoïne zijn chemisch niet
verenigbaar. De isotretinoïne moet ‘s avonds worden aangebracht en
benzoylperoxide ‘s morgens.
, Allergische rinitis
Wat is allergische rhinitis?
- Een allergische reactie waarbij het neusslijmvlies is ontstoken.
- Seizoensgebonden: hooikoorts.
- Niet seizoensgebonden: huisstofmijt, huisdieren, schimmels.
Klachten
- Niezen
- Jeuk-, loop- of verstopte neus
- Jeukende en tranende ogen
- Jeuk aan gehemelte
- Benauwdheid
WHAM-vragen
- Wie: Tussen de 5 en 45 jaar.
- Hoelang: Voorgaande jaren ook gehad? Welke medicatie werd toen gebruikt en wat
was het effect hiervan? Wanneer doen de klachten zich voor?
- Actie: Al maatregelen/zelfzorgmiddelen geprobeerd?
- Medicatie: n.v.t.
Naar de HA
- Bij voortdurende of matig tot ernstige klachten en bij klachten als benauwdheid
(astma).
Niet-medicamenteus advies
- Prikkels vermijden
- Niet in de ogen wrijven
- HSM → beddengoed elke 2 weken op 60 graden wassen en geen
vloerbedekking
- Huisdierallergie → huisdier uit huis plaatsen
Medicamenteus advies
- Eerste keus:
- Cetirizine en loratadine → effectief bij jeuk aan de neus, niezen en
loopneus. Ook bij oogklachten. Dagelijks gebruiken of voorafgaand
aan blootstelling aan een allergeen.
- Azelastine → neusspray bij jeuk aan de neus, niezen en loopneus.
Oogdruppels bij allergische conjunctivitis.
- Tweede keus:
- Fexofenadine
