Hoofdstuk 1
Publiekrecht: De rechtsverhouding tussen de overheid en de burger.
Privaatrecht: De rechtsverhouding tussen burgers onderling. Voornamelijk regelend recht. De
rechter kijkt eerst naar de overeenkomst en daarna naar de aanvullende regels uit het burgerlijk
wetboek.
Rechtsgebieden: Regels die gelden voor het recht op een bepaald gebied of een bepaald onderwerp
o.a. strafrecht, bestuursrecht, arbeidsrecht.
Materieel burgerlijk recht: De inhoudelijke rechten en plichten. Rechtsregels om situaties,
rechtsverhoudingen en handelingen juridisch te definiëren en te kwalificeren.
Formeel burgerlijk recht: De procedureregels waarmee rechten en plichten geëffectueerd kunnen
worden. De regels over hoe je je rechten af kan dwingen bij de rechtbank.
Burgerlijk procesrecht: Vormvoorschriften en procedureregels waarmee in civiele procedures door
een persoon diens materiële rechten en plichten kunnen worden geëffectueerd, vastgesteld, tot
stand gebracht, gewijzigd en beëindigd.
Functies van het burgerlijk procesrecht:
1. Handhaven en beïnvloeden van materiële burgerlijke rechten en plichten. De rechten en
plichten van een burger kunnen geëffectueerd, vastgesteld, tot stand gebracht, gewijzigd en
beëindigd worden.
2. Voorkomen van een gerechtelijke procedure. Onder dreiging van een gerechtelijke
procedure zijn burgers vaak bereid om vrijwillig hun plichten te vervullen. Veel burgers willen
de kostbare en tijdrovende procedure waarin de uitkomst niet eenvoudig te voorspellen is
voorkomen.
3. Voorkomen van eigenrichting. Zoveel mogelijk voorkomen dat een persoon met eigen
middelen zijn recht gaat halen door hem middelen te geven om de civiele rechtsorde te
handhaven.
Rechtsregels: Beschreven in wetten, internationale verdragen en verordening. Komen ook voort uit
jurisprudentie, gewoonte en algemene rechtsbeginselen.
Verdragen: Spelen een rol bij tenuitvoerlegging van rechterlijke uitspraken in het buitenland en het
betekenen van processtukken aan een partij die in het buitenland woont.
Belangrijkste wetten burgerlijk procesrecht:
- Wetboek van burgerlijke rechtsvordering: Concrete regels voor het voeren van een
procedure bij een burgerlijke rechter. In de procesreglementen staan voor verschillende
gerechtelijke instanties de nadere invullingen en praktische toepassingen van bepaalde
regels.