Volledige samenvatting fysiologie & pathofysologie I

VOLLEDIGE SAMENVATTING FYSIOLOGIE I

Fysiologie en pathofysiologie I
Algemene groei

Metabolisme
Metabolisme = alle chemische processen die in ons lichaam gebeuren
1) Anabole processen
 Moleculen opgebouwd
 Kost E
2) Katabole processen
 Macormoleculen afgebroken tot bouwstenen
 E komt vrij

Voeding: opnemen  afgebroken tot eiwitten, koolhydraten, vetten 
afgebroken tot AZ, glucose, glycerol, vetzuren  proteine, E, vetten
synthese
Lang geen eten: spiereiwitten afgebroken om als bouwstenen te gebruiken
Bij tekort van voedsel: opnieuw katabole processen  vet afgebroken

Metabole snelheid
= geeft weer hoeveel E per tijdseenheid omgezet wordt (som anabole en
katabole processen) uitgedrukt in J (van kJ tot MJ)

 Afhankelijk van ‘zijn we in rust?’ ‘zijn we arbeid aan het verrichten?’
 Afhankelijk van grootte dier
 Lichaamstemperatuur is maat voor metabole snelheid
 Koudbloedige dieren lage lichaamsT, lagere metabole snelheid
 Met toenemend lichaamsgewicht  metabole snelheid dalen
(muis hogere hartslag wand metabole snelheid muis per kg
lichaamsgewicht veel hoger dan olifant – muis zal meer moeten eten)

Basaal metabolisme
= E die omgezet wordt als we volledig in rust zijn (geen stress, geen
arbeid, spijsverteringsprocessen afgelopen, thermoneutrale zone, …)

Onderhoudsmetabolisme
= E die nodig is opdat ons lichaam normaal zou kunnen functioneren
 Niks extra aan het doen (niet drachtig, niet groeien, geen arbeid)
 Spijsverteringsprocessen wel door
 Voeding die we nodig hebben om lichaamsgewicht te houden

Energiebalans
= metabolisme constant– evenveel katabole als anabole processen
 Positieve: E-overschot, we nemen in voeding meer E op dan we
nodig hebben voor onderhoudsmetabolisme  groeien

,  Negatieve: E-tekort, onvoldoende E opgenomen uit voeding en
lichaamsreserves gebruiken  vermageren


Groei en regeneratie
Groei
 Via hypertrofie: spieren worden dikker, cel neemt toe in V, trainen
 Via hyperplasie: toename aantal cellen
 Geslachtsafhankelijk en rasafhankelijk
 Genitaal stelsel ontwikkelt als laatste (hormonen), weefsels snel
Intra-uteriene ontwikkeling: placentale en maternale factoren, hormonale
factoren, schildklierhormonen, voedingsstoffen – vnl hyperplasie

Botten blijven appositioneel groeien (niet in lengte, maar nieuw laagje
beenweefsel)  bot dikker en steviger
Groei bepaald door
 Aantal cellen aanwezig
 Balans tss cellen die aan het delen zijn (prolifererende)
 Cellen die aan het afsterven zijn (apoptose)

Isometrische groei = qua verhouding hetzelfde groeien
Allometrische groei = groeisnelheid niet synchroon (bv hoofd embryo)
 K>1: spieren relatief snellere groei dan onze algemene groei
(allometrische)
 K=1: beide componenten ontwikkelen aan zelfde snelheid
(isometrische)
Melkklier tot 14j isometrische groei, daarna allometrische groei

Regeneratie
= speciale vorm van groei – herstel van weefsel dat beschadigd is
 Botten en spieren (stamcel) wel
 Neuronen niet – kraakbeen nooit naar initiele
 Altijd hyperplasie
Botgroei: steeds laagje erbij dus worden steviger (appositionele groei)

Catch up growth/compensatoire groei
= versterkte groei nadat er een vertraagde groei is geweest
Factoren die bepalen of ze betere groei gaan bepalen of niet
 Afhankelijk van hoe lang voedseltekort blijft bestaan
 Afhankelijk van hoe intensief voedseltekort is
 Genetische aanleg, vetreserves, lichaamsreserves, kwaliteit voedsel
Bij voedselrestrictie (beperkt voederen): daarna compensatoire groei 
betere groei (dan wanneer ze voedselrestrictie niet zouden gehad hebben)

Factoren die groei en regeneratie beinvloeden
 Genetische selectie

,  Hormonen (schildlkierhormonen, groeihormonen,
geslachtshormonen, insuline, …)
 Voeding (eiwitten, koolhydraten, vetten, …)
 Metabolisme (dracht, lactatie, ziekte)
 Omgeving
Schildklierhormonen: embryonale en foetale periode!!

Epigenetische mechanismen = omgevingsfactoren die expressie van
genen gaan bepalen (liggen op DNA, verandert DNA zelf niet)
 Bv: luchtvervuiling/stress/nicotine/… effect op mens en dier
 Bepaalde genen komen al dan niet tot expressie

Senescentie
Bij verouderen
 Eetlust en metabole snelheid verminderen
 Lichaamsreserves nemen af
 Reactie homeostase regelmechanismen neemt af
Telomeren te kort geworden om te delen  cellen sterven a

, Fysiologie & pathofysiologie I
Begrippen in de fysiologie

1 Enkele basisbegrippen uit chemie en fysica
1.1 Diffusie
Wat is diffusie?
= transport van zone met hoge concentratie naar zone met lage
concentratie in gasmengsel/vloeistof
Opname  v porta  bloedbaan  verspreiding doorheen lichaam

 Belangrijk transportmechanisme
 Massa-transport van stoffen in bloedbaan: via diffusie naar
interstitium & weefsels
 Transport afvalstoffen uit weefsels naar bloedbaan
 Intracellulair transport
 Kan enkel over hele korte afstanden (anders: bloedbaan)

Bij longen: veneus bloed (laag O2, rijk CO2)  longalveole (hoog O2, arm
CO2) dus O2 van hoge naar lage (afstand is zeer dun)

Gevolg van willekeurige bewegingen van moleculen – atomen – ionen
 Bewegingssnelheid: OE met afmeting
 Moleculen botsen steeds met elkaar: richtingsveranderingen
 obv thermodynamische bewegingen: hoe hoger T, hoe sneller

Invloed diffusiecoefficient
 Grootte molecule: hoe groter, hoe trager (water sneller dan glucose)
 Lading: + ion migreert niet naar + compartiment
 Temperatuur: hoe warmer, hoe sneller
 Medium: iets in water oplossen makkelijker dan in olie
 Opp voor diffusie (belangrijk: darmepitheel met (micro)villi)
 C-gradient: verschil in c tss 2 compartimenten tov afstand waarover
c-verschil bestaat  bv-systeem nodig!
-hoe kleiner afstand c-verschil, hoe sneller diffusie zal verlopen

Zeer efficient voor transport over zeer korte afstand: nm tot 10-30 μm
 Neurotransmitters thv neuronen
 Glucose opname thv capillairen
 Intracellulair

Cellen max 100μm, anders afstand te groot en passieve diffusie
onmogelijk

1.2 Osmose en filtratie