Hoorcollege Week 4
Oprichting van een rechtspersoon
Oprichting
- Een privaatrechtelijke rechtspersoon wordt in de regel opgericht bij notariële akte:
o Vereniging (2:27 lid 1) (let op: vereniging kan ook ontstaan zonder notariële
akte)
Meerzijdige rechtshandeling (2:26 lid 2)
o Coöperatie en onderlinge waarborgmaatschappij (2:54 lid 1)
Meerzijdige rechtshandeling
o Nv en bv (2:64/175 lid 2)
o Stichting (2:286 lid 1) (let op: kan ook bij uiterste wilsbeschikking)
Indien een stichting bij uiterste wilsbeschikking plaatsvindt, is het
testament de notariële akte
o De oprichtingsakte wordt verleden in de Nederlandse taal. Hierin worden
opgenomen de statuten van de rechtspersoon.
Voor een stichting en vereniging kan de akte soms ook in het Fries
worden opgesteld
Een vereniging kan ook zonder notariële akte worden opgesteld. Soms kan het lastig zijn om
te kwalificeren of er sprake is van een vereniging. Uit de rechtspraak blijkt dat er sprake is
van een vereniging als voldaan is aan de volgende vereisten:
- Ledenbestand
- Organisatorisch verband dienend tot een bepaald doel
- Organisatie dient ertoe als eenheid aan het rechtsverkeer deel te nemen
Toezicht op (de oprichting van) de rechtspersoon
- Voorheen: preventief toezicht
o Verklaring van geen bezwaar van de Minister van Justitie vereist voor de
oprichting van een nv of bv
Er was alleen voorafgaand aan de oprichting sprake van toezicht
Er werd dan gekeken of de oprichters niet betrokken waren bij een
faillissement of dat zij een strafblad hebben
Probleem was dat er alleen toezicht was bij de oprichting
- Sinds 1 juli 2011: doorlopend toezicht
o Verklaring van geen bezwaar niet langer vereist
o Wet controle op rechtspersonen: doorlopend toezicht op de verschillende
rechtspersonen
Art. 2 Wet controle op rechtspersonen: minister van veiligheid en
justitie controleert rechtspersonen met het oog op voorkomen van
misdrijven door rechtspersonen
Dienst Justis is belast met dit doorlopend toezicht. Zij maken
gebruik van automatische analyses die worden gemaakt bij
bijvoorbeeld een wijziging in het handelsregister. Justis kan
een risicomelding doen over een rechtspersoon bij het OM,
Nederlandsche Bank of AFM, indien dat nodig is.
Oprichting van een rechtspersoon
Oprichting
- Een privaatrechtelijke rechtspersoon wordt in de regel opgericht bij notariële akte:
o Vereniging (2:27 lid 1) (let op: vereniging kan ook ontstaan zonder notariële
akte)
Meerzijdige rechtshandeling (2:26 lid 2)
o Coöperatie en onderlinge waarborgmaatschappij (2:54 lid 1)
Meerzijdige rechtshandeling
o Nv en bv (2:64/175 lid 2)
o Stichting (2:286 lid 1) (let op: kan ook bij uiterste wilsbeschikking)
Indien een stichting bij uiterste wilsbeschikking plaatsvindt, is het
testament de notariële akte
o De oprichtingsakte wordt verleden in de Nederlandse taal. Hierin worden
opgenomen de statuten van de rechtspersoon.
Voor een stichting en vereniging kan de akte soms ook in het Fries
worden opgesteld
Een vereniging kan ook zonder notariële akte worden opgesteld. Soms kan het lastig zijn om
te kwalificeren of er sprake is van een vereniging. Uit de rechtspraak blijkt dat er sprake is
van een vereniging als voldaan is aan de volgende vereisten:
- Ledenbestand
- Organisatorisch verband dienend tot een bepaald doel
- Organisatie dient ertoe als eenheid aan het rechtsverkeer deel te nemen
Toezicht op (de oprichting van) de rechtspersoon
- Voorheen: preventief toezicht
o Verklaring van geen bezwaar van de Minister van Justitie vereist voor de
oprichting van een nv of bv
Er was alleen voorafgaand aan de oprichting sprake van toezicht
Er werd dan gekeken of de oprichters niet betrokken waren bij een
faillissement of dat zij een strafblad hebben
Probleem was dat er alleen toezicht was bij de oprichting
- Sinds 1 juli 2011: doorlopend toezicht
o Verklaring van geen bezwaar niet langer vereist
o Wet controle op rechtspersonen: doorlopend toezicht op de verschillende
rechtspersonen
Art. 2 Wet controle op rechtspersonen: minister van veiligheid en
justitie controleert rechtspersonen met het oog op voorkomen van
misdrijven door rechtspersonen
Dienst Justis is belast met dit doorlopend toezicht. Zij maken
gebruik van automatische analyses die worden gemaakt bij
bijvoorbeeld een wijziging in het handelsregister. Justis kan
een risicomelding doen over een rechtspersoon bij het OM,
Nederlandsche Bank of AFM, indien dat nodig is.
