Samenvatting asiel en migratie - Integraal Sociaal Werk 1

ISW: Asiel- en migratiebeleid

Belangrijke termen
Belg Een persoon die de Belgische nationaliteit bezit
Vreemdeling Al wie het bewijs niet levert dat hij de Belgische nationaliteit bezit
Derdelander Een onderdaan van een ander land dan een EU-lidstaat
Verzoeker om internationale De vreemdeling die een asielaanvraag heeft gedaan, hetzij tot
bescherming (asielzoeker) erkenning van zijn hoedanigheid van vluchteling, hetzij tot
erkenning van het subsidiair beschermingsstatuut
Vluchteling De persoon die erkend is als vluchteling
Subsidiair beschermende De persoon die de subsidiaire beschermingsstatus verwierf


1 Inleiding
Aanhoudende onveiligheid in het Midden-Oosten en Afrika zorgt voor bevolkingsbewegingen
- Beleid in België = bed-bad-brood  in een opvangcentrum ontvangen verzoekers de
materiële hulp waar ze recht op hebben (basisbehoeften).

 reguliere migratie = migratie voor arbeid, gezinsvorming, gezinshereniging, als burger van de
EU)
 migratie door overmacht = opzoek naar asiel, slachtoffers van mensenhandel, humanitaire
regularisatie, medische regularisatie, humanitair visum, niet-begeleide minderjarigen (NBMV)

 Begin 20e eeuw: meer migratie naar België wegens gebrek aan arbeidskrachten
 1930: eco. crisis -> stijging werkloosheid -> minder arbeidsmigratie + Joodse vlucht,
migratie
 Na WOII: België zoekt arbeidskrachten
o Italianen
o Spanje, Griekenland, Marokko, Turkije, Tunesië, Algerije, Joegoslavië

Verdrag van ROME 1974:
 Vrij verkeer van werknemers
 Officiële migratiestop

Vanaf 1990:
 Opkomst asielmigratie en irreguliere arbeidsmigratie

Migratiecrisis -> EU zoekt oplossingen :
 Relocatie = eerlijke spreiding van asielzoekers over alle EU-lidstaten
 Hervestiging = procedure waarbij vluchtelingen worden geselecteerd en overgebracht van
een land waar zij bescherming hebben gezocht naar een 3 e land, dat vooraf heeft
ingestemd om hen een duurzaam verblijfsrecht te geven.
 Externalisering van het grensbeheer (Deal EU-Turkije + deal EU-Libië)

,2 Publieke instanties betrokken bij het migratierecht
Dit zijn instanties die nauw betrokken zijn bij procedures m.b.t. migratierecht in België

2.1 Dienst vreemdelingenzaken (DVZ)
= STAP 1: KLEIN KASTEELTJE
 Geeft een visa voor een kort verblijf af met oog op toerisme, zakenreizen, familiebezoek of
medisch consult ( in deze gevallen nauwe samenwerking met FOD Buitenlandse zaken)
 Behandelt aanvragen voor lang verblijf van studenten, WN en gezinsherenigers
 Beheer van gesloten centra voor families zonder wettig verblijf
-> doel gesloten centra = vreemdelingen in humane omstandigheden vast te houden met
oog op hun verwijdering vh grondgebied.
 Registreren van alle asielaanvragen op het Belgisch grondgebied
 Belast met eht opvolgen van de gerechtelijke procedures en het geven van juridisch advies
in administratieve beslissingen die worden betwist.

 DVZ wisselt permanent info uit met gemeentebesturen en parketten bij het uitvoeren vd
bevoegdheden:
 Dublin-onderzoek: dit verhinderd dat asielzoekers in meerdere lidstaten asiel aanvraagt.

2.2 Commissariaat-generaal voor de vluchtelingen en de staatlozen (CGVS)
CGVS = een federale onafhankelijke administratie die bescherming biedt aan personen die in geval
van terugkeer naar hun land van herkomst risico lopen op vervolging of ernstige schade. Het
onderzoekt de vluchtelingenstatus.

Commissaris-generaal stelt vast:
- Komt de asielzoeker in aanmerking voor de vluchtelingenstatus
Neen?  nagaan of de asielzoeker in aanmerking komt voor de subsidiaire
beschermingsstatus.

2.3 Fedasil
= Federaal Agentschap voor de opvang van Asielzoekers.
= een instelling van openbaar nut die opgericht werd door de programmawet van 2001 en
is in gebruik sinds 2002.
 valt onder toezicht van de staatsecretaris voor Asiel en Migratie

Bevoegdheden:
 Verantwoordelijk voor de opvang van verzoekers om internationale bescherming en
andere doelgroepen
 Garandeert de kwaliteit en de comformiteit vd opvangstructuren
 Coördineert de organisatie van vrijwillige terugkeer naar de herkomstlanden
 Verzekert een gelijkwaardige dienstverlening en geïntegreerd begeleidingstraject

, 3 Toegang tot het grondgebied en verblijf
3.1 Kort verblijf
VB: toerisme, familiebezoek, zakenreis
3.1.1 Kort verblijf als derdelander
 Derdelanders hebben een visum nodig om het grondgebied van België te betreden
 Ook een visum nodig om er kort te verblijven, tenzij je bent vrijgesteld vd visumplicht

Voor derdelandse familieleden van Unieburgers zijn er soepelere regels voor een visum kort
verblijf
In België heb je GEEN visum nodig als:
 Je een geldig verblijfsvergunning hebt gekregen van een ander Schengenland
 Je afkomstig bent uit een land dat is opgenomen in bijlage II bij de verordering 2018/1806
van 14/11/2018
 je paspoort of ID is genoeg in deze gevallen

3.1.2 Kort verblijf als Unieburger
 Unieburgers mogen in België verblijven voor max. 3 maanden. (dit is een recht, geen gunst)
 wil je langer blijven: verblijfsprocedure opstarten als EU-WZ, WN, zelfstandige, student
of eco. niet-actieve Unieburger

3.2 Arbeidsmigratie
3.2.1 Werknemer
Voor EU-burgers is er een vrij verkeer van personen en kan je dus werken zonder arbeidskaart.
Voor niet-EU-burgers:
 Je kan verblijfsrecht krijgen als je wil werken als werknemer  je komt naar België om te
werken
 Om een verblijf als arbeidsmigrant te krijgen moet je een gecombineerde vergunning /
arbeidskaart aanvragen:
o Je tewerkstelling duurt meer dan 90 dagen -> gecombineerde vergunning vragen
o Je tewerkstelling duurt minder dan 90 dagen -> arbeidskaart aanvragen

Tijdelijk verblijfsrecht
Met een gecombineerde vergunning of arbeidskaart kan je een visum aanvragen om naar België te
reizen. Soms kan je dan ook een wettig verblijf aanvragen.
Je krijgt een elektronische A kaart bij de gemeente

Omzetting naar verblijfsrecht van onbepaalde duur
Na 5 jaar: DVZ kent verblijfsrecht van onbepaalde duur toe aan arbeidsmigranten die een
verlenging van hun tijdelijk verblijfsrecht aanvragen.
Je krijgt dan een elektronische B kaart

3.2.2 Zelfstandige
 Je kan een verblijfsrecht krijgen als je wil werken als zelfstandige.
 je moet een beroepskaart aanvragen + krijgt een verblijfsrecht als arbeidsmigrant