Moni 1:
1. Volgens het monistische stelsel verwerft een regel van internationaal recht pas de status van
geldig recht in de nationale rechtsorde nadat ze is omgezet door een regel van nationaal recht.
◦Fout: nee is geen omzetting nodig bij een monistisch stelsel wel bij dualistisch.
◦(Rechtstreekse toepasselijkheid v internationaal recht); bij ons is omzetten een bevestiging
door parlement.
2. De uitdrukking ‘Bundesrecht (fed OH) bricht Landesrecht (deelstaten)’ wordt gebruikt
wanneer de federale en deelstatelijke rechtsnormen in een federale staat gelijke rechtskracht
hebben.(-> nevenschikking)
◦Fout: het gaat over dat fed voorrang heeft op de deelstatelijke, zoals bij concurrerende bev.
3. In het arrest Honeywell achtte het Duitse Bundesverfassungsgericht zich bevoegd om te
oordelen of de Europese instellingen hun bevoegdheden niet te buiten zijn gegaan.
◦juist; ultra vires
1. De rechtbank van eerste aanleg van Limburg, afdeling Tongeren, zal een wet buiten toepassing
laten omdat zij strijdig is met een verdrag dat België bindt en waarvan de bepalingen
voldoende duidelijk, precies en onvoorwaardelijk zijn; uit de preambule van het verdrag blijkt
echter niet dat de verdragsluitende partijen wensen dat het verdrag rechtstreeks kan worden
ingeroepen.
Rechtbank v Tongeren is onder bev v HvC.
Volgens arrest Thonon, 1983, HvC; moet het voldoen aan 2 criteria (cum) vooraleer het voorrang kan
hebben op een rechtsnorm; hier is geldt directe werking niet want subjectief critetium is niet volledig.
2. En wat indien deze wet strijdig is met de grondwet? Zal deze rechtbank van eerste aanleg van
Limburg, afdeling Tongeren, de wet dan buiten toepassing laten?
De rechtbank moet een prejudiciële vraag stellen aan GwH volgens art. 26 BWGH, als deze positief is
beantwoord dan kan de rechter het buiten toep laten.
3. Het Hof van Cassatie zal een besluit van de Vlaamse Regering toetsen aan artikel 10 van het
EVRM en, indien nodig, buiten toepassing laten;
EVRM heeft een directe werking; voorw vervult. België monistisch land; volgens franco-suisse le
ski, 1971, HvC - smeerkaasarrest is er rechtstreekse toepasselijkheid.
4. Het Hof van Cassatie en het Grondwettelijk Hof gaan uit van de voorrang van het Europees
Unierecht op de Grondwet, doch niet van de voorrang van het EVRM op de Grondwet;
• HvC: voorrang int en eur recht.
• GwH: voorrang eur recht, maar niet onvoorwaardelijk - geen afbreuk op Bel GW.
5. Een verdrag dat door het Grondwettelijk Hof strijdig met de grondwet werd verklaard, heeft
geen uitwerking meer in de interne rechtsorde en daardoor is België op internationaalrechtelijk
vlak ook niet meer gebonden.
Op basis van art. 27 WVV, blijft België internationaalrechtelijk wel gebonden en kan aansprakelijk
gesteld worden.
, Moni 2:
Kenmerken vd Belgische staatsinrichting
I. Oefening 1
In 2021 werd de PFOS-vervuiling bekend rond de site van het bedrijf 3M in Zwijndrecht. Het Vlaams
Parlement besloot daarop een parlementaire onderzoekscommissie op te richten. De
commissie kreeg de naam 'Onderzoekscommissie PFAS-PFOS (=bedrijf dat bep chemische stoffen
produceert -> is extreem vervuilend)'.
1. Wat is het doel van een parlementaire onderzoekscommissie en op basis van welk artikel kan dit
ingesteld worden?
art. 40 BWHI (deelst). Ingesteld door vervuiling. Waarbij normale parlementaire commissie niet
voldoende zou zijn. Het heeft meer bev dan gewone onderzoekscommissie (bijna dez als
onderzoeksrechter).
Taak: controlerende, nagaan of bestaande wetgevend kader voldoende is om te voorkomen wat is
gebeurt en eventueel hoe aanpassen zodat in de toekomst dit niet meer gebeurt.
2. Welke beperkingen en voorwaarden zijn er opgelegd aan de onderzoeksbevoegdheden van een
parlementaire onderzoekscommissie?
Geen vrijheidberovende maatregelen. Niet verloop van een lopend gerechtelijk onderzoek/procedure
dwanglopen. Niet uitspreken over schuld of onschuld. Men mag geen aanhouding verrichten.
-> moeten scheiding der machten (rechterlijke macht) respecteren + grondrechten/mensenrechten
eerbiedigen (vb recht op eerlijk proces), …
-> magistraat moet toestemming voor enkele maatregelen geven.
II. Oefening 2
In het federaal parlement woedt een hevige discussie over de kernuitstap. Tijdens deze discussie
beweert een parlementslid dat één van de betrokken energiebedrijven zich schuldig zou maken aan
‘frauduleuze praktijken’. Het parlementslid wordt later die dag uitgenodigd in de tv-studio, alwaar hij
zijn uitspraken herhaalt. Later blijkt dat de uitspraken volledig ongefundeerd zijn. Het betrokken
energiebedrijf vraagt uw advies over de mogelijke aansprakelijkheid van het parlementslid.
1. Is een burgerrechtelijke en strafrechtelijk aansprakelijkheid mogelijk?
Context: in tv-studio.
Gaat over art. 58 GW - pol onverantwoordelijkheid (=mening); vrijheid van meningsuiting binnen
uitoefening van zijn mandaat + moet gaan over mening of stem (ook na mandaat niet vervolgd w).
• Hij valt niet onder toepassingsgebied van dit art; kan burgerrechtelijk vervolgd w.
Gaat over Art. 59 GW - parlementaire onschendbaarheid (=handeling); strafrechtelijk vervolgd
• Valt wel onder bescherming (=geen handeling).
Eindconclusie: dat hij niet onder bescherming 58 valt, wel 59. Die kunnen aanspr stellen:
Strafrechtelijk niet mogelijk; beroepen op art 59 -> niet vervolgd; zonder verlof.
Burgerrechtelijk; wel art. 58; geldt niet in dit geval.
2. Zou u de Belgische Staat aansprakelijk kunnen stellen voor wat een parlementslid zegt in
het parlement?
Dan moet je fout v WM kunnen aantonen (binnen palm lid beschermt door art. 58 GW)
Sektenarrest
Jaar: 2006
Hof: HvC
‣ gaat over dar parlement wou inzicht hebben hoeveel mensen er waren en of ze gevaar
1. Volgens het monistische stelsel verwerft een regel van internationaal recht pas de status van
geldig recht in de nationale rechtsorde nadat ze is omgezet door een regel van nationaal recht.
◦Fout: nee is geen omzetting nodig bij een monistisch stelsel wel bij dualistisch.
◦(Rechtstreekse toepasselijkheid v internationaal recht); bij ons is omzetten een bevestiging
door parlement.
2. De uitdrukking ‘Bundesrecht (fed OH) bricht Landesrecht (deelstaten)’ wordt gebruikt
wanneer de federale en deelstatelijke rechtsnormen in een federale staat gelijke rechtskracht
hebben.(-> nevenschikking)
◦Fout: het gaat over dat fed voorrang heeft op de deelstatelijke, zoals bij concurrerende bev.
3. In het arrest Honeywell achtte het Duitse Bundesverfassungsgericht zich bevoegd om te
oordelen of de Europese instellingen hun bevoegdheden niet te buiten zijn gegaan.
◦juist; ultra vires
1. De rechtbank van eerste aanleg van Limburg, afdeling Tongeren, zal een wet buiten toepassing
laten omdat zij strijdig is met een verdrag dat België bindt en waarvan de bepalingen
voldoende duidelijk, precies en onvoorwaardelijk zijn; uit de preambule van het verdrag blijkt
echter niet dat de verdragsluitende partijen wensen dat het verdrag rechtstreeks kan worden
ingeroepen.
Rechtbank v Tongeren is onder bev v HvC.
Volgens arrest Thonon, 1983, HvC; moet het voldoen aan 2 criteria (cum) vooraleer het voorrang kan
hebben op een rechtsnorm; hier is geldt directe werking niet want subjectief critetium is niet volledig.
2. En wat indien deze wet strijdig is met de grondwet? Zal deze rechtbank van eerste aanleg van
Limburg, afdeling Tongeren, de wet dan buiten toepassing laten?
De rechtbank moet een prejudiciële vraag stellen aan GwH volgens art. 26 BWGH, als deze positief is
beantwoord dan kan de rechter het buiten toep laten.
3. Het Hof van Cassatie zal een besluit van de Vlaamse Regering toetsen aan artikel 10 van het
EVRM en, indien nodig, buiten toepassing laten;
EVRM heeft een directe werking; voorw vervult. België monistisch land; volgens franco-suisse le
ski, 1971, HvC - smeerkaasarrest is er rechtstreekse toepasselijkheid.
4. Het Hof van Cassatie en het Grondwettelijk Hof gaan uit van de voorrang van het Europees
Unierecht op de Grondwet, doch niet van de voorrang van het EVRM op de Grondwet;
• HvC: voorrang int en eur recht.
• GwH: voorrang eur recht, maar niet onvoorwaardelijk - geen afbreuk op Bel GW.
5. Een verdrag dat door het Grondwettelijk Hof strijdig met de grondwet werd verklaard, heeft
geen uitwerking meer in de interne rechtsorde en daardoor is België op internationaalrechtelijk
vlak ook niet meer gebonden.
Op basis van art. 27 WVV, blijft België internationaalrechtelijk wel gebonden en kan aansprakelijk
gesteld worden.
, Moni 2:
Kenmerken vd Belgische staatsinrichting
I. Oefening 1
In 2021 werd de PFOS-vervuiling bekend rond de site van het bedrijf 3M in Zwijndrecht. Het Vlaams
Parlement besloot daarop een parlementaire onderzoekscommissie op te richten. De
commissie kreeg de naam 'Onderzoekscommissie PFAS-PFOS (=bedrijf dat bep chemische stoffen
produceert -> is extreem vervuilend)'.
1. Wat is het doel van een parlementaire onderzoekscommissie en op basis van welk artikel kan dit
ingesteld worden?
art. 40 BWHI (deelst). Ingesteld door vervuiling. Waarbij normale parlementaire commissie niet
voldoende zou zijn. Het heeft meer bev dan gewone onderzoekscommissie (bijna dez als
onderzoeksrechter).
Taak: controlerende, nagaan of bestaande wetgevend kader voldoende is om te voorkomen wat is
gebeurt en eventueel hoe aanpassen zodat in de toekomst dit niet meer gebeurt.
2. Welke beperkingen en voorwaarden zijn er opgelegd aan de onderzoeksbevoegdheden van een
parlementaire onderzoekscommissie?
Geen vrijheidberovende maatregelen. Niet verloop van een lopend gerechtelijk onderzoek/procedure
dwanglopen. Niet uitspreken over schuld of onschuld. Men mag geen aanhouding verrichten.
-> moeten scheiding der machten (rechterlijke macht) respecteren + grondrechten/mensenrechten
eerbiedigen (vb recht op eerlijk proces), …
-> magistraat moet toestemming voor enkele maatregelen geven.
II. Oefening 2
In het federaal parlement woedt een hevige discussie over de kernuitstap. Tijdens deze discussie
beweert een parlementslid dat één van de betrokken energiebedrijven zich schuldig zou maken aan
‘frauduleuze praktijken’. Het parlementslid wordt later die dag uitgenodigd in de tv-studio, alwaar hij
zijn uitspraken herhaalt. Later blijkt dat de uitspraken volledig ongefundeerd zijn. Het betrokken
energiebedrijf vraagt uw advies over de mogelijke aansprakelijkheid van het parlementslid.
1. Is een burgerrechtelijke en strafrechtelijk aansprakelijkheid mogelijk?
Context: in tv-studio.
Gaat over art. 58 GW - pol onverantwoordelijkheid (=mening); vrijheid van meningsuiting binnen
uitoefening van zijn mandaat + moet gaan over mening of stem (ook na mandaat niet vervolgd w).
• Hij valt niet onder toepassingsgebied van dit art; kan burgerrechtelijk vervolgd w.
Gaat over Art. 59 GW - parlementaire onschendbaarheid (=handeling); strafrechtelijk vervolgd
• Valt wel onder bescherming (=geen handeling).
Eindconclusie: dat hij niet onder bescherming 58 valt, wel 59. Die kunnen aanspr stellen:
Strafrechtelijk niet mogelijk; beroepen op art 59 -> niet vervolgd; zonder verlof.
Burgerrechtelijk; wel art. 58; geldt niet in dit geval.
2. Zou u de Belgische Staat aansprakelijk kunnen stellen voor wat een parlementslid zegt in
het parlement?
Dan moet je fout v WM kunnen aantonen (binnen palm lid beschermt door art. 58 GW)
Sektenarrest
Jaar: 2006
Hof: HvC
‣ gaat over dar parlement wou inzicht hebben hoeveel mensen er waren en of ze gevaar
