Week 36/37 Sport en voeding
- Fysiologie: Is het bestuderen hoe het lichaam functioneert. Hoe de individuele cellen, de weefsels
en de organen los van elkaar functioneren en hoe ze samenwerken in het lichaam.
- Inspanningsfysiologie: Is het bestuderen hoe het lichaam functioneert in reactie op inspanning.
(Richt zich met name op voor, tijdens en na inspanning)
Typen spierweefsel:
- Skeletspier (gestreept)
- Gladde spier: in de wand van holle orgaanstructuren.
- Hart spier: alleen rond het hart.
Waar heb je ATP voor nodig:
- Samentrekking spieren
- Biosynthese
- Actief transport
- Zenuwimpulsgeleiding
- Celdeling
3 soorten energiesystemen van de spier:
1. De Fosfaten fase: ATP + Creatinefosfaat (CP)
duur: 0 ~ 10 seconde
explosieve sporter, 100m sprint.
Begin van spieractie (sprint) Spieren in rust bevatten kleine hoeveelheden ATP
en Creatinefosfaat. Na 1.2 sec is de ATP voorraad op Na 9 sec is alle
creatinefosfaat (CP)op. Dit is anaeroob, dus GEEN O2 nodig
ATP < ATPase → ADP + Pi + energie
PCr + ADP < Creatinekinase→ Cr + ATP energie
2. De Anaerobe (geen zuurstof) afbraak van Glycogeen-Glucose-Lactaat
(glycolyse) (cytosol)
duur: 10 seconde ~ 2 minuten
Voor een zwemmer met iets lagere afstanden. 400m
1. Spier glycogeen wordt afgebroken tot glucose
2. Glucose to pyruvaat (glycolyse)
3. Pyruvaat naar lactaat. Dit is ook anaeroob!
Beperkende factor in deze fase is de accumulatie van lactaat en H+ > acidose
Hoe ziet de eerste energievoorziening bij inspanning in de spier eruit?:
Anaeroob: ATP (2 sec), CP (10 sec), glycolyse, dus als eerst zonder zuurstof. Hierna ga je naar aerobe.
Beperkende factor: H+ waardoor je spieren verzuren, word wegge buffert door bicarbonaat(HC30-).
3. De Aerobe (met zuurstof) verbranding van glycogeen en vetzuren (oxidatieve fosforylering in de
mitochondriën)
duur: 2 minuten ~ uren/dagen
Duursporter, zoals een wiel ren marathon
Lichaam moet switchen naar aeroob (O2!)
Vind plaats in de mitochondriën Met name type 1 spieren (rode kleur) Hoog myoglobinegehalte
(zuurstofbindend eiwit)
, Spiervezels:
Skelet spierweefsel is onder te verdelen in drie typen vezels: De verdeling van de verschillende
soorten spiervezels verschilt tussen personen en is aangeboren (erfelijk), maar door de juiste
training kunnen ze krachtiger worden gemaakt.
Skeletspier bestaat uit 3 types:
Type I (Slow Twitch)
- Marathonlopers, duursporters.
- Hoog myoglobinegehalte: Zuurstof in spieren.
- Hoge aerobe capaciteit: Langdurige inspanning.
- Zijn rood van kleur.
- Bevatten veel mitochondriën.
Type IIx (Fast Twitch)
- Sprinters, krachtsporters.
- Hoge anaerobe capaciteit.
- Zijn wit van kleur.
Type IIa, (fast oxidatief, mixed type)
- Meerkampers.
-Aerobe capaciteit.
-rood
- snel
Type I (slow twitch) Type IIa (mixed) Type IIX (fast twitch)
Myoglobine gehalte Hoog Hoog Laag
Kleur Rood Rood Wit
Mitochondriën Veel Veel Minder
Aerobe capaciteit Hoog Aerobe Hoge Hoge anarobe
aerobe+anaerobe
Vermoeidheid Niet snel uitgeput Iets sneller uitgeput Snel uitgeput
dan type 1
Sport Duursporters Teamsport en Krachtsport en
duursport sprinters
Spieren zijn altijd mixed qua vezeltypen:
- Oogkringspier: Fast Twitch → Slow Twitch (300-400 ms).
- Kuitspier: Slow Twitch → Fast Twitch (staan voor urenlang).
De spiervezels worden geactiveerd, waardoor calciumionen vrijkomen uit het sarcoplasmatisch
reticulum. Die binden zich aan troponine waardoor bindingsplaatsen op het actine vrijkomen.
Hierdoor komen bindingsplaatsen vrij voor myosine, die zich zullen koppelen aan deze vrije plaatsen
op actine.
Wat is ervoor nodig om spieren te laten bewegen: ATP en calcium.
- Fysiologie: Is het bestuderen hoe het lichaam functioneert. Hoe de individuele cellen, de weefsels
en de organen los van elkaar functioneren en hoe ze samenwerken in het lichaam.
- Inspanningsfysiologie: Is het bestuderen hoe het lichaam functioneert in reactie op inspanning.
(Richt zich met name op voor, tijdens en na inspanning)
Typen spierweefsel:
- Skeletspier (gestreept)
- Gladde spier: in de wand van holle orgaanstructuren.
- Hart spier: alleen rond het hart.
Waar heb je ATP voor nodig:
- Samentrekking spieren
- Biosynthese
- Actief transport
- Zenuwimpulsgeleiding
- Celdeling
3 soorten energiesystemen van de spier:
1. De Fosfaten fase: ATP + Creatinefosfaat (CP)
duur: 0 ~ 10 seconde
explosieve sporter, 100m sprint.
Begin van spieractie (sprint) Spieren in rust bevatten kleine hoeveelheden ATP
en Creatinefosfaat. Na 1.2 sec is de ATP voorraad op Na 9 sec is alle
creatinefosfaat (CP)op. Dit is anaeroob, dus GEEN O2 nodig
ATP < ATPase → ADP + Pi + energie
PCr + ADP < Creatinekinase→ Cr + ATP energie
2. De Anaerobe (geen zuurstof) afbraak van Glycogeen-Glucose-Lactaat
(glycolyse) (cytosol)
duur: 10 seconde ~ 2 minuten
Voor een zwemmer met iets lagere afstanden. 400m
1. Spier glycogeen wordt afgebroken tot glucose
2. Glucose to pyruvaat (glycolyse)
3. Pyruvaat naar lactaat. Dit is ook anaeroob!
Beperkende factor in deze fase is de accumulatie van lactaat en H+ > acidose
Hoe ziet de eerste energievoorziening bij inspanning in de spier eruit?:
Anaeroob: ATP (2 sec), CP (10 sec), glycolyse, dus als eerst zonder zuurstof. Hierna ga je naar aerobe.
Beperkende factor: H+ waardoor je spieren verzuren, word wegge buffert door bicarbonaat(HC30-).
3. De Aerobe (met zuurstof) verbranding van glycogeen en vetzuren (oxidatieve fosforylering in de
mitochondriën)
duur: 2 minuten ~ uren/dagen
Duursporter, zoals een wiel ren marathon
Lichaam moet switchen naar aeroob (O2!)
Vind plaats in de mitochondriën Met name type 1 spieren (rode kleur) Hoog myoglobinegehalte
(zuurstofbindend eiwit)
, Spiervezels:
Skelet spierweefsel is onder te verdelen in drie typen vezels: De verdeling van de verschillende
soorten spiervezels verschilt tussen personen en is aangeboren (erfelijk), maar door de juiste
training kunnen ze krachtiger worden gemaakt.
Skeletspier bestaat uit 3 types:
Type I (Slow Twitch)
- Marathonlopers, duursporters.
- Hoog myoglobinegehalte: Zuurstof in spieren.
- Hoge aerobe capaciteit: Langdurige inspanning.
- Zijn rood van kleur.
- Bevatten veel mitochondriën.
Type IIx (Fast Twitch)
- Sprinters, krachtsporters.
- Hoge anaerobe capaciteit.
- Zijn wit van kleur.
Type IIa, (fast oxidatief, mixed type)
- Meerkampers.
-Aerobe capaciteit.
-rood
- snel
Type I (slow twitch) Type IIa (mixed) Type IIX (fast twitch)
Myoglobine gehalte Hoog Hoog Laag
Kleur Rood Rood Wit
Mitochondriën Veel Veel Minder
Aerobe capaciteit Hoog Aerobe Hoge Hoge anarobe
aerobe+anaerobe
Vermoeidheid Niet snel uitgeput Iets sneller uitgeput Snel uitgeput
dan type 1
Sport Duursporters Teamsport en Krachtsport en
duursport sprinters
Spieren zijn altijd mixed qua vezeltypen:
- Oogkringspier: Fast Twitch → Slow Twitch (300-400 ms).
- Kuitspier: Slow Twitch → Fast Twitch (staan voor urenlang).
De spiervezels worden geactiveerd, waardoor calciumionen vrijkomen uit het sarcoplasmatisch
reticulum. Die binden zich aan troponine waardoor bindingsplaatsen op het actine vrijkomen.
Hierdoor komen bindingsplaatsen vrij voor myosine, die zich zullen koppelen aan deze vrije plaatsen
op actine.
Wat is ervoor nodig om spieren te laten bewegen: ATP en calcium.
