Samenvatting (cijfer 7) 2023 - Aansprakelijkheidsrecht (650262-B-6)

Aansprakelijkheidsrecht

Hoorcollege 1: doelstellingen/functies
 HR 18 maart 2005, baby Kelly
- Feiten van het geval: baby Kelly  Kelly heeft een lichamelijke
aandoening, dit was vooraf deels voorspelbaar omdat het in de
familie zat. De verloskundige was hiervan op de hoogte. Er is
echter geen onderzoek gedaan naar de aandoening. Kelly werd
ziek geboren. De ouders maken veel kosten (ook voor psychische
ondersteuning). Ze willen deze kosten verhalen op de
verloskundige die geen onderzoek heeft uitgevoerd.
- ‘Wrongful life’-vordering: kunstfout (= door de fout van een
ander is iets/iemand beschadigd) of informatiefout?  dit
betreft een informatiefout, het onderzoek is nagelaten
- Vorderingen van wie? Moeder, vader en Kelly
- Tegen wie? De medische hulpverlener, werkgever, ouders
- Het wettelijk kader:
 Art. 6:74 (contractuele aansprakelijkheid), 6:162 en 6:98 BW:
fout, schade en causaal verband
 Art. 7:446 en 7:453 BW: medische behandelovereenkomst,
goed hulpverlener?
- Fout: toerekenbare tekortkoming jegens moeder, OD jegens
vader en Kelly

 Vervolg baby Kelly
- Causaal verband c.s.q.n. + toerekening naar redelijkheid zijn een
vereiste voor aansprakelijkheid (art. 6:98 BW)
 HR: aan beide vereiste zijn voldaan.
- Schade: materiële en immateriële schadevergoeding, vereisten;
 Art. 6:106 lid 1 sub b: lichamelijk letsel, aantasting eer en
goede naam of ‘andere aantasting in de persoon’ -> de
keuzevrijheid van de oudersom hun kind te houden is beperkt
door de fout van de verloskundige
 Art. 6:97 BW: hoe de schade begroten? Vergelijken met een
leven zonder aandoening?
- Andere bezwaren: ‘het klopt wel, maar het deugt niet’
 Hellend vlak? -> Kinderen hebben geen grondvlak om te
kunnen procederen tegen hun ouders.
 Defensieve geneeskunde? -> De kans op aansprakelijkheid
mag voor artsen niet zo groot worden dat ze niks meer willen
uitvoeren.
 Menselijke waardigheid?

 Functies van het aansprakelijkheidsrecht
- Compensatie (incl. corrigerende rechtvaardigheid), o.a.
schadevergoeding
- Genoegdoening (incl. niet-financiële belangen)

, - Preventie (incl. kostenallocatie, risicospreiding en vermijden van
ineffiënt gedrag)

 Compensatie
- Herstel in de oude toestand (‘restitutio in integrum’)
(rechtvaardigheid)
- Schadevergoeding in geld of in natura (art. 6:103 BW)
- Materiële en immateriële schadevergoeding (art. 6:106 BW)
- Remedies: schadevergoeding, verklaring voor recht, rechterlijk
bevel
- Corrigerende en verdelende rechtvaardigheid
- John de Mol, kandidaat The Voice (art. 6:109 BW = rechter mag
schadevergoeding matigen o.g.v. het vermogen van de partijen)
- Vestiging en omvang van de aansprakelijkheid (art. 6:162 en 98
BW): corrigerende respectievelijk distributieve rechtvaardigheid
- In NL mag de schadevergoeding niet hoger zijn dan de schade,
dan breng je namelijk onrecht toe aan de dader.
- Uitgangspunt: iedereen draagt zijn eigen schade, tenzij er
rechtsgronden zijn om jou schade te verhalen op een ander.

 Terug naar de casus ‘baby Kelly’
Toewijzing vordering gerechtvaardigd door corrigerende
rechtvaardigheid?
- Vordering ouders: gelijkheid tussen onrecht en herstel? Nee
- Vordering Kelly: gelijkheid tussen onrecht en herstel? Nee
 De schadevergoeding is wel gerechtvaardigd, maar er is geen
sprake van een corrigerende rechtvaardigheid
- Fout en compensatie: niet twee zijden van dezelfde medaille
- Andere legitimaties?
 Preventie? Waarschijnlijk niet
 Genoegdoening? Waarschijnlijk wel

 Genoegdoening
- Twee kanten: erkenning (van leed) en boetedoening (van dader)
- Genoegdoening voor aansprakelijkheid in zaak van baby Kelly?
- Verklaring voor recht (moreel-declaratoir)
- HR Jeffrey: Jeffrey was 3 en had een beweegstoornis. Hij had
daarvoor zwemtherapie. Jeffrey valt in het zwembad en komt te
overlijden. Zijn ouders vorderen een verklaring voor recht aan het
ziekenhuis. Het hof en de HR beslist dat louter emotioneel belang
onvoldoende belang is om een zaak aan te spannen, de ouders
worden dus niet ontvankelijk verklaard. Er kon ook sprake zijn
van een gebrek aan toezicht vanuit de kant van de moeder, wat
het rouwproces nog moeilijker zou hebben gemaakt.
- HR Srebreniça: erkenning, waarheidsvinding,
verantwoordelijkheid. NL had soldaten uitgezonden. Er was een
vordering tot een verklaring van recht (geen schadevergoeding).
De HR wees deze vordering toe. Was het handelen van de NL

, staat onrechtmatig, en was dat dan toerekenbaar aan NL? Het
antwoord hierop was ja (HR).
 Genoegdoening is bij beide zaken geaccepteerd.

 Preventie
- Aansprakelijkheid en handhaving
- Aansprakelijkheid en defensief gedrag (‘chilling effect’)
- Kostenallocatie, risicospreiding (bv. een verzekering) en
vermijden van inefficiënt gedrag
 Functies van het aansprakelijkheidsrecht
- Compensatie – de juridische-financiële doelstelling
- Genoegdoening – de moreel-psychologische doelstelling
- Preventie – de feitelijk-economische doelstelling
- In wisselende combinaties rechtvaardigen zij aansprakelijkheid:
driebanden

 Een nieuwe functie? Het algemeen belang
- Verhaal van massaschade – art. 3:305a BW: voorbeelden
- Vertegenwoordiging algemeen belang – ‘Public interest litigation’
Voorbeeld: ‘climate change liability’
- HR Urgenda
- HR Shell


Hoorcollege 2: Gronden van aansprakelijkheidsrecht
 Inhoud
1. Wrongful life claims:
- Rechtsvergelijking
- Art. 6:162 BW, art. 340 VWEU, art. 1:101 PETL
2. Gronden van aansprakelijkheid
- OD
- Toerekenbaarheid
- Causaliteit (conditio sine qua non)

 Wrongful life vorderingen