Hoofdstuk 7: Enkele specifieke deskundigenonderzoeken in strafzaken
Het wetsgeneeskundig onderzoek – Opdrachten
Vaststellen en beschrijven eventuele verwondingen: Aard – Oorzaken / Identificatie
onherkenbaar lichaam
Bepalen mogelijke gevolgen kwetsuren: al dan niet levensbedreigend – invaliditeitsgraad
(tijdelijk, blijvend)
Bepalen doodsoorzaak overlijden, dus in het algemeen de aard van overlijden. Dit kan
onderscheiden worden in: een natuurlijk overlijden, een onnatuurlijk overlijden (ongeval,
zelfdoding of doding) en een onduidelijk (ofwel verdacht) overlijden. In het bijzonder wordt
de concrete doodsoorzaak vastgesteld (én het mechanisme van overlijden) door middel van
plaatsopneming en eventueel een autopsie
Kennisgeving overlijden aan het parket
De verwittiging door de politiediensten (Art. 29 Wetboek van Strafvordering)
Vaststellingen op de openbare weg of publieke plaatsen
Vaststellingen in particuliere woningen of privé plaatsen (indien zelf verwittigd of via
algemeen noodnummer). De politie moet altijd eerst zelf aanwezig zijn, voordat ze kunnen
(mogen) rapporteren aan het parket!
Art. 29 zegt: “Iedere gestelde overheid, ieder openbaar officier of ambtenaar en, voor de sector van
de gezinsbijslag, iedere meewerkende instelling in de zin van de Wet van 11 april 1995 tot invoering
van het handvest van de sociaal verzekerde die in de uitoefening van zijn ambt kennis krijgt van een
misdaad of van een wanbedrijf, is verplicht daarvan dadelijk bericht te geven aan de Procureur des
Konings bij de rechtbank binnen wier rechtsgebied die misdaad of dat wanbedrijf is gepleegd of de
verdachte zou kunnen worden gevonden, en aan die magistraat alle desbetreffende inlichtingen,
processen-verbaal en akten te doen toekomen”. Met andere woorden: De politie is verplicht de
misdrijven die zij vaststellen óf de misdrijven waar er aanwijzingen voor zijn, dat zij deze melden aan
het parket.
Verwittiging door de ambtenaar van de burgerlijke stand naar aanleiding van de aangifte van het
overlijden bij zijn ambt met het oog op het opstellen van de akte van overlijden (Art. 55 BW, zoals
gewijzigd door de Wet van 18 juni 2018). Art. 15bis, §2 Vlaams decreet van 29 maart 2019 tot
wijziging van het decreet van 16 januari 2004 op de begraafplaatsen en lijkbezorging: “Als er tekenen
of aanwijzingen zijn van een gewelddadige dood of andere omstandigheden die dat laten
vermoeden, kan de toestemming tot begraving slechts worden verleend nadat de Procureur des
Konings heeft laten weten dat hij er zich niet tegen verzet”. De verwittiging door de ambtenaar van
de burgerlijke stand is tevens specifiek voorzien in de wettelijke regeling met betrekking tot de
aanvragen tot crematie, conform de Wet van 20 juli 1971 (Art. 22, §2) en Decreet 16 januari 2014
(Art. 21, §2) op de begraafplaatsen en de lijkbezorging. Wanneer er tekens, aanwijzingen,
omstandigheden voorhanden zijn die een gewelddadige, verdachte of niet vast te stellen oorzaak van
overlijden doen vermoeden. Een toestemming tot crematie door de ambtenaar van de burgerlijke
stand kan slechts verleend worden wanneer de Procureur des Konings heeft laten weten dat hij er
zich niet tegen verzet. Bijkomende controle wordt voorzien van de gemeentelijke schouwartsen.
Kennisgeving overlijden aan het parket – Belangrijke vaststellingen
Geen wettelijke verplichting voor huisartsen om een overlijden aan politie of justitie
onmiddellijk te melden
Zij dienen enkel bij vaststelling van een overlijden het Model IIIC in te vullen (in het kader van
de Wet opmaak statistiek) met eventueel aankruisen van de rubriek ‘gerechtelijk
geneeskundig bezwaar’
o Indien ‘gerechtelijk geneeskundig bezwaar’ is aangeduid, dan neemt de ambtenaar
van de burgerlijke stand hiervan pas kennis via de begrafenisondernemer, een paar
Pagina 1 van 10
Het wetsgeneeskundig onderzoek – Opdrachten
Vaststellen en beschrijven eventuele verwondingen: Aard – Oorzaken / Identificatie
onherkenbaar lichaam
Bepalen mogelijke gevolgen kwetsuren: al dan niet levensbedreigend – invaliditeitsgraad
(tijdelijk, blijvend)
Bepalen doodsoorzaak overlijden, dus in het algemeen de aard van overlijden. Dit kan
onderscheiden worden in: een natuurlijk overlijden, een onnatuurlijk overlijden (ongeval,
zelfdoding of doding) en een onduidelijk (ofwel verdacht) overlijden. In het bijzonder wordt
de concrete doodsoorzaak vastgesteld (én het mechanisme van overlijden) door middel van
plaatsopneming en eventueel een autopsie
Kennisgeving overlijden aan het parket
De verwittiging door de politiediensten (Art. 29 Wetboek van Strafvordering)
Vaststellingen op de openbare weg of publieke plaatsen
Vaststellingen in particuliere woningen of privé plaatsen (indien zelf verwittigd of via
algemeen noodnummer). De politie moet altijd eerst zelf aanwezig zijn, voordat ze kunnen
(mogen) rapporteren aan het parket!
Art. 29 zegt: “Iedere gestelde overheid, ieder openbaar officier of ambtenaar en, voor de sector van
de gezinsbijslag, iedere meewerkende instelling in de zin van de Wet van 11 april 1995 tot invoering
van het handvest van de sociaal verzekerde die in de uitoefening van zijn ambt kennis krijgt van een
misdaad of van een wanbedrijf, is verplicht daarvan dadelijk bericht te geven aan de Procureur des
Konings bij de rechtbank binnen wier rechtsgebied die misdaad of dat wanbedrijf is gepleegd of de
verdachte zou kunnen worden gevonden, en aan die magistraat alle desbetreffende inlichtingen,
processen-verbaal en akten te doen toekomen”. Met andere woorden: De politie is verplicht de
misdrijven die zij vaststellen óf de misdrijven waar er aanwijzingen voor zijn, dat zij deze melden aan
het parket.
Verwittiging door de ambtenaar van de burgerlijke stand naar aanleiding van de aangifte van het
overlijden bij zijn ambt met het oog op het opstellen van de akte van overlijden (Art. 55 BW, zoals
gewijzigd door de Wet van 18 juni 2018). Art. 15bis, §2 Vlaams decreet van 29 maart 2019 tot
wijziging van het decreet van 16 januari 2004 op de begraafplaatsen en lijkbezorging: “Als er tekenen
of aanwijzingen zijn van een gewelddadige dood of andere omstandigheden die dat laten
vermoeden, kan de toestemming tot begraving slechts worden verleend nadat de Procureur des
Konings heeft laten weten dat hij er zich niet tegen verzet”. De verwittiging door de ambtenaar van
de burgerlijke stand is tevens specifiek voorzien in de wettelijke regeling met betrekking tot de
aanvragen tot crematie, conform de Wet van 20 juli 1971 (Art. 22, §2) en Decreet 16 januari 2014
(Art. 21, §2) op de begraafplaatsen en de lijkbezorging. Wanneer er tekens, aanwijzingen,
omstandigheden voorhanden zijn die een gewelddadige, verdachte of niet vast te stellen oorzaak van
overlijden doen vermoeden. Een toestemming tot crematie door de ambtenaar van de burgerlijke
stand kan slechts verleend worden wanneer de Procureur des Konings heeft laten weten dat hij er
zich niet tegen verzet. Bijkomende controle wordt voorzien van de gemeentelijke schouwartsen.
Kennisgeving overlijden aan het parket – Belangrijke vaststellingen
Geen wettelijke verplichting voor huisartsen om een overlijden aan politie of justitie
onmiddellijk te melden
Zij dienen enkel bij vaststelling van een overlijden het Model IIIC in te vullen (in het kader van
de Wet opmaak statistiek) met eventueel aankruisen van de rubriek ‘gerechtelijk
geneeskundig bezwaar’
o Indien ‘gerechtelijk geneeskundig bezwaar’ is aangeduid, dan neemt de ambtenaar
van de burgerlijke stand hiervan pas kennis via de begrafenisondernemer, een paar
Pagina 1 van 10
