2020
Gezamenlijk keuzes maken?
Shared decision making in
de predialyse fase
AFSTUDEERONDERZOEK ADVIESRAPPORT JUNI 2020
,Gezamenlijk keuzes maken? Shared decision making in de predialyse fase
Opleiding: Bachelor verpleegkunde Fontys Hogescholen
Academiejaar: 2019-2020
Aantal woorden: 4113
Verdere informatie is weggelaten
Dankwoord
Informatie weggelaten
Inhoudsopgave
Dankwoord..............................................................................................................................................................1
Samenvatting..........................................................................................................................................................2
Resultaten................................................................................................................................................................4
Resultaten literatuuronderzoek...........................................................................................................................4
Discussie..................................................................................................................................................................9
Conclusie...............................................................................................................................................................11
Advies aan het werkveld......................................................................................................................................12
Bijlage....................................................................................................................................................................14
Bijlage 1: literatuur verzameling..................................................................................................................14
Bijlage 2: Literatuurcheck............................................................................................................................15
Bijlage 3 Flowchart literatuuronderzoek......................................................................................................16
Bijlage 4 Flowchart praktijkonderzoek.........................................................................................................16
Bijlage 5 Topic list interviews......................................................................................................................17
Bijlage 6 Decision aid MKA........................................................................................................................18
Bijlage 7 Literatuur Review model van Elwyn............................................................................................19
Bijlage 8 Literatuur review van het model DSM-DC...................................................................................21
Bijlage 9: ASE-model...................................................................................................................................22
Bijlage 10: Patiëntvoorlichting door verpleegkundigen...............................................................................22
Bijlage 11: Voorwaarden gezamenlijke besluitvorming..............................................................................23
Bibliografie............................................................................................................................................................24
1
, Gezamenlijk keuzes maken? Shared decision making in de predialyse fase
Samenvatting
Inleiding
De verpleegkundigen in het dialysecentrum van het Maxima MC geven voorlichtingsgesprekken aan
patiënten met een lage nierfunctie; dit traject wordt ook wel de predialyse genoemd. De patiënten
krijgen behandelingsmogelijkheden uitgelegd, uiteindelijk is het dan aan de patiënt de taak om een
keuze te maken. De predialyse wordt steeds belangrijker, omdat hierdoor een behandeling wordt
uitgesteld. Patiënten creëren zelfmanagement, kennis en kunde om beter grip te krijgen, dit kan
gekoppeld worden aan SD<j.
Aanleiding en probleemstelling
Een lastige opgave, aldus de organisatie, omdat patiënten met minimale ziekteverschijnselen toch
een keuze dienen te maken. Voorop bij een keuze staat dat dit gezamenlijk is gedaan, door eerst
voorlichting te geven. Deze voorlichting kan volgens de opdrachtgevers verbeterd en
geoptimaliseerd worden. Op het gebied van de verpleegkundige voorlichting en hoe dit uitgevoerd
moet worden is nog geen ‘specifiek onderzoek gedaan. De voorlichting wordt uitgevoerd via een
format op basis van ervaringen en input van de nefrologen en de verpleegkundigen in het Maxima
MC.
Verpleegkundige relevantie
Wanneer er een juiste kennisoverdracht is neemt namelijk volgens onderzoek in het projectplan de
kans op slagen van gezamenlijke besluitvorming toe en kiest de patiënt de optimale behandeling. Dit
onderzoek sluit dan ook weer aan bij de visie van het Maxima MC: Verstand van gezond, iedere
patiënt is uniek en het behouden van wederzijds vertrouwen. Hierbij wordt de kwaliteit door
verpleegkundigen van het predialyse traject indirect vergroot.
Onderzoeksvraag
‘Hoe bevorderen verpleegkundigen in Dialysecentrum Maxima de kennis van de patiënten tijdens de
voorlichting in de predialyse fase en wat kunnen zij hierin verbeteren om te komen tot gezamenlijke
besluitvorming?’
De deelvraag voor het literatuuronderzoek luidt als volgt:
‘Hoe kan gezamenlijke besluitvorming optimaal ingezet worden om de voorlichting in de predialyse
fase te verbeteren volgens de literatuur?
De deelvraag voor het praktijkonderzoek luidt als volgt:
‘Op welke wijze voeren verpleegkundigen de voorlichting in de predialyse fase uit en wat kan hierin
worden verbeterd?’
Methode
Dit onderzoek is uitgevoerd door semigestructureerde interviews met vijf verpleegkundige middels
een topiclijst en een literatuuronderzoek.
Resultaten
Volgens de literatuur zijn er drie belangrijke elementen: Aansluiting en houding van de
zorgprofessional, wensen en behoeften van de patiënt en de kennis van de patiënt en
verpleegkundigen. Uit artikelen komen elementen naar voren om deze drie punten te optimaliseren.
Daarnaast komen er drie modellen naar voren die het SDM kunnen optimaliseren.
In de het voorlichtingsproces komen specifieke punten naar voren hoe verpleegkundigen
voorlichting geven, zij geven voorlichting doormiddel van drie gesprekken deels aangepast op de
patiënt. Dit wordt vaak gedaan op het gevoel van de patiënt en niet met een gestructureerd format.
De informatie wordt gezien als zwaar en beladen en is erg veel.
Discussie
In de discussie wordt ingegaan op sterke en zwakke punten van het onderzoek. Tevens wordt
ingegaan op een stuk ethiek rondom het onderzoek en worden punten weergeven voor eventueel
vervolgonderzoek
2
Gezamenlijk keuzes maken?
Shared decision making in
de predialyse fase
AFSTUDEERONDERZOEK ADVIESRAPPORT JUNI 2020
,Gezamenlijk keuzes maken? Shared decision making in de predialyse fase
Opleiding: Bachelor verpleegkunde Fontys Hogescholen
Academiejaar: 2019-2020
Aantal woorden: 4113
Verdere informatie is weggelaten
Dankwoord
Informatie weggelaten
Inhoudsopgave
Dankwoord..............................................................................................................................................................1
Samenvatting..........................................................................................................................................................2
Resultaten................................................................................................................................................................4
Resultaten literatuuronderzoek...........................................................................................................................4
Discussie..................................................................................................................................................................9
Conclusie...............................................................................................................................................................11
Advies aan het werkveld......................................................................................................................................12
Bijlage....................................................................................................................................................................14
Bijlage 1: literatuur verzameling..................................................................................................................14
Bijlage 2: Literatuurcheck............................................................................................................................15
Bijlage 3 Flowchart literatuuronderzoek......................................................................................................16
Bijlage 4 Flowchart praktijkonderzoek.........................................................................................................16
Bijlage 5 Topic list interviews......................................................................................................................17
Bijlage 6 Decision aid MKA........................................................................................................................18
Bijlage 7 Literatuur Review model van Elwyn............................................................................................19
Bijlage 8 Literatuur review van het model DSM-DC...................................................................................21
Bijlage 9: ASE-model...................................................................................................................................22
Bijlage 10: Patiëntvoorlichting door verpleegkundigen...............................................................................22
Bijlage 11: Voorwaarden gezamenlijke besluitvorming..............................................................................23
Bibliografie............................................................................................................................................................24
1
, Gezamenlijk keuzes maken? Shared decision making in de predialyse fase
Samenvatting
Inleiding
De verpleegkundigen in het dialysecentrum van het Maxima MC geven voorlichtingsgesprekken aan
patiënten met een lage nierfunctie; dit traject wordt ook wel de predialyse genoemd. De patiënten
krijgen behandelingsmogelijkheden uitgelegd, uiteindelijk is het dan aan de patiënt de taak om een
keuze te maken. De predialyse wordt steeds belangrijker, omdat hierdoor een behandeling wordt
uitgesteld. Patiënten creëren zelfmanagement, kennis en kunde om beter grip te krijgen, dit kan
gekoppeld worden aan SD<j.
Aanleiding en probleemstelling
Een lastige opgave, aldus de organisatie, omdat patiënten met minimale ziekteverschijnselen toch
een keuze dienen te maken. Voorop bij een keuze staat dat dit gezamenlijk is gedaan, door eerst
voorlichting te geven. Deze voorlichting kan volgens de opdrachtgevers verbeterd en
geoptimaliseerd worden. Op het gebied van de verpleegkundige voorlichting en hoe dit uitgevoerd
moet worden is nog geen ‘specifiek onderzoek gedaan. De voorlichting wordt uitgevoerd via een
format op basis van ervaringen en input van de nefrologen en de verpleegkundigen in het Maxima
MC.
Verpleegkundige relevantie
Wanneer er een juiste kennisoverdracht is neemt namelijk volgens onderzoek in het projectplan de
kans op slagen van gezamenlijke besluitvorming toe en kiest de patiënt de optimale behandeling. Dit
onderzoek sluit dan ook weer aan bij de visie van het Maxima MC: Verstand van gezond, iedere
patiënt is uniek en het behouden van wederzijds vertrouwen. Hierbij wordt de kwaliteit door
verpleegkundigen van het predialyse traject indirect vergroot.
Onderzoeksvraag
‘Hoe bevorderen verpleegkundigen in Dialysecentrum Maxima de kennis van de patiënten tijdens de
voorlichting in de predialyse fase en wat kunnen zij hierin verbeteren om te komen tot gezamenlijke
besluitvorming?’
De deelvraag voor het literatuuronderzoek luidt als volgt:
‘Hoe kan gezamenlijke besluitvorming optimaal ingezet worden om de voorlichting in de predialyse
fase te verbeteren volgens de literatuur?
De deelvraag voor het praktijkonderzoek luidt als volgt:
‘Op welke wijze voeren verpleegkundigen de voorlichting in de predialyse fase uit en wat kan hierin
worden verbeterd?’
Methode
Dit onderzoek is uitgevoerd door semigestructureerde interviews met vijf verpleegkundige middels
een topiclijst en een literatuuronderzoek.
Resultaten
Volgens de literatuur zijn er drie belangrijke elementen: Aansluiting en houding van de
zorgprofessional, wensen en behoeften van de patiënt en de kennis van de patiënt en
verpleegkundigen. Uit artikelen komen elementen naar voren om deze drie punten te optimaliseren.
Daarnaast komen er drie modellen naar voren die het SDM kunnen optimaliseren.
In de het voorlichtingsproces komen specifieke punten naar voren hoe verpleegkundigen
voorlichting geven, zij geven voorlichting doormiddel van drie gesprekken deels aangepast op de
patiënt. Dit wordt vaak gedaan op het gevoel van de patiënt en niet met een gestructureerd format.
De informatie wordt gezien als zwaar en beladen en is erg veel.
Discussie
In de discussie wordt ingegaan op sterke en zwakke punten van het onderzoek. Tevens wordt
ingegaan op een stuk ethiek rondom het onderzoek en worden punten weergeven voor eventueel
vervolgonderzoek
2
