POEDERS EN CAPSULES
EIGENSCHAPPEN
• Deeltjesgrootte + distributie Vloei-eigenschappen / mengen
• Vorm Vloei-eigenschappen/ mengen
• Hygroscopiciteit Bewaring
• Oppervlak: glad/ruw (de mortier) eerder wordt een ruwe mortier gebruikt (voor kleine hoeveelheid een gladde zodat er
minder actieve stof in de poriën achter blijft)
• Bevochtigbaarheid
Hoe vloei-eigenschappen (= mate dat een stof in een holte kan vloeien/lopen) verbeteren?
• Glijmiddelen (soort hulpstof om het vloeien van het mengsel te verbeteren)
Aerosil (= colloïdaal siliciumdioxide, SiO2) Gebruik: in bereiding van poeders en capsules op kleine schaal (Gebruikte
concentratie : 0.1-0.5%) ook antistatisch
Mg Stearaat Gebruik: glijmiddel , antistatisch middel :Hydrofoob nadelige invloed op uiteenvalbaarheid en Oplossnelheid
(Gebruikte concentratie : 0.25-5% (g/g))
Talk (= gehydrateerde Mg-silicaat) Gebruik: glijmiddel, vulmiddel (om actief bestanddeel te verwerken in een groter volume),
excipiënt voor strooipoeders
VLOEIEIGENSCHAPPEN
Is van belang voor het mengen en wordt gemeten met een rheometer (hoeveel stof er kan lopen in een compartiment in een
bepaalde tijd)
MENGEN
In officina/apothekers wordt er gemengd met een mortier en een stamper en in de industrie op veel grotere schaal (rotor stator
mixers).
Als je een ruwe mortier hebt , eerst met hulpstof de poriën vullen om te voorkomen dat het actieve bestanddeel erin kruipt.
MENGEN VOLGENS GEOMETRISCHE DILLUTIE ! = gelijke hoeveelheden met elkaar mengen (op zicht, niet afwegen) bv: 10mg
cellulose en 500 mg paracetamol eerst 10 mg cellulose en 10 mg paracetamol mengen en dan gelijkmatig paracetamol
bijvoegen tot 500 mg (mengtijd is ook belangrijk)
• Doel : homogeen mengsel en geen ontmenging gedurende productieproces
• Oorzaak van ontmenging: de te mengen componenten verschillen in:
Grootte ! deeltjes zullen verfijnd worden en gezeefd worden
Vorm
Densiteit / soortelijk gewicht
• Strategieën om ontmenging tegen te gaan:
Selectie van fracties met zelfde partikelgrootte door het ZEVEN
Deeltjesverkleining
Excipiënten (= hulpstoffen) met zelfde densiteit zodat deze niet ontmengen
Granulatie van poedermengsel
AFLEVERING VAN POEDERS
- Vouwpapiertjes
- Ouwels = verouderde technieken
, HARDE GELATINE CAPSULES!
= meest populaire vorm (er bestaan ook “vegetarische” capsules = Vcaps)
Sommige gelules zijn opaak andere doorzichtig, de meeste zijn opaak om geen licht door te laten voor licht gevoelige
actieve bestanddelen
Kleuren worden enkel gebruikt voor herkenning van de capsule
GROOT
KLEIN
SAMENSTELLING VAN CAPSULES
Glijmiddel :
• talc, MgStearaat, aerosil
• beter vloeien poedermengsel makkelijker afvullen
• hydrofoob nadelige invloed op desintegratie niet te veel gebruiken (1-2 %)
Vulstof :
• Lactose, zetmeel, mannitol
• Lactose: onverenigbaar met primaire amines ! (MAILLARD reactie) veroorzaakt een bruin verkleuring
• Let op: lactose-intolerantie (kinderen) mannitol
VOORBEELD
Hoeveel af te wegen?
af te wegen : 0,1 mg x 20 gelules = 2 mg atropinesulfaat
te weinig om nauwkeurig af te wegen (gevoeligheid van de balans) + moeilijk homogeen te vermengen er zal moeten
gewerkt worden met een verdunning
OPLOSSING TRITURATIE maken en hiervan correcte hoeveelheid afwegen
TRITURATIES
• = op voorhand bereide verdunningen van een actief geneesmiddel met een inerte stof, voorzien van een verklikker (kleurstof)
en die in de officina kunnen worden bewaard.
• steeds DECIMALE (!) verdunningen (vb 1/10, 1/100, 1/1000, soms 1/50..)
• bereid volgens de methode van de geometrische dilutie.
EIGENSCHAPPEN
• Deeltjesgrootte + distributie Vloei-eigenschappen / mengen
• Vorm Vloei-eigenschappen/ mengen
• Hygroscopiciteit Bewaring
• Oppervlak: glad/ruw (de mortier) eerder wordt een ruwe mortier gebruikt (voor kleine hoeveelheid een gladde zodat er
minder actieve stof in de poriën achter blijft)
• Bevochtigbaarheid
Hoe vloei-eigenschappen (= mate dat een stof in een holte kan vloeien/lopen) verbeteren?
• Glijmiddelen (soort hulpstof om het vloeien van het mengsel te verbeteren)
Aerosil (= colloïdaal siliciumdioxide, SiO2) Gebruik: in bereiding van poeders en capsules op kleine schaal (Gebruikte
concentratie : 0.1-0.5%) ook antistatisch
Mg Stearaat Gebruik: glijmiddel , antistatisch middel :Hydrofoob nadelige invloed op uiteenvalbaarheid en Oplossnelheid
(Gebruikte concentratie : 0.25-5% (g/g))
Talk (= gehydrateerde Mg-silicaat) Gebruik: glijmiddel, vulmiddel (om actief bestanddeel te verwerken in een groter volume),
excipiënt voor strooipoeders
VLOEIEIGENSCHAPPEN
Is van belang voor het mengen en wordt gemeten met een rheometer (hoeveel stof er kan lopen in een compartiment in een
bepaalde tijd)
MENGEN
In officina/apothekers wordt er gemengd met een mortier en een stamper en in de industrie op veel grotere schaal (rotor stator
mixers).
Als je een ruwe mortier hebt , eerst met hulpstof de poriën vullen om te voorkomen dat het actieve bestanddeel erin kruipt.
MENGEN VOLGENS GEOMETRISCHE DILLUTIE ! = gelijke hoeveelheden met elkaar mengen (op zicht, niet afwegen) bv: 10mg
cellulose en 500 mg paracetamol eerst 10 mg cellulose en 10 mg paracetamol mengen en dan gelijkmatig paracetamol
bijvoegen tot 500 mg (mengtijd is ook belangrijk)
• Doel : homogeen mengsel en geen ontmenging gedurende productieproces
• Oorzaak van ontmenging: de te mengen componenten verschillen in:
Grootte ! deeltjes zullen verfijnd worden en gezeefd worden
Vorm
Densiteit / soortelijk gewicht
• Strategieën om ontmenging tegen te gaan:
Selectie van fracties met zelfde partikelgrootte door het ZEVEN
Deeltjesverkleining
Excipiënten (= hulpstoffen) met zelfde densiteit zodat deze niet ontmengen
Granulatie van poedermengsel
AFLEVERING VAN POEDERS
- Vouwpapiertjes
- Ouwels = verouderde technieken
, HARDE GELATINE CAPSULES!
= meest populaire vorm (er bestaan ook “vegetarische” capsules = Vcaps)
Sommige gelules zijn opaak andere doorzichtig, de meeste zijn opaak om geen licht door te laten voor licht gevoelige
actieve bestanddelen
Kleuren worden enkel gebruikt voor herkenning van de capsule
GROOT
KLEIN
SAMENSTELLING VAN CAPSULES
Glijmiddel :
• talc, MgStearaat, aerosil
• beter vloeien poedermengsel makkelijker afvullen
• hydrofoob nadelige invloed op desintegratie niet te veel gebruiken (1-2 %)
Vulstof :
• Lactose, zetmeel, mannitol
• Lactose: onverenigbaar met primaire amines ! (MAILLARD reactie) veroorzaakt een bruin verkleuring
• Let op: lactose-intolerantie (kinderen) mannitol
VOORBEELD
Hoeveel af te wegen?
af te wegen : 0,1 mg x 20 gelules = 2 mg atropinesulfaat
te weinig om nauwkeurig af te wegen (gevoeligheid van de balans) + moeilijk homogeen te vermengen er zal moeten
gewerkt worden met een verdunning
OPLOSSING TRITURATIE maken en hiervan correcte hoeveelheid afwegen
TRITURATIES
• = op voorhand bereide verdunningen van een actief geneesmiddel met een inerte stof, voorzien van een verklikker (kleurstof)
en die in de officina kunnen worden bewaard.
• steeds DECIMALE (!) verdunningen (vb 1/10, 1/100, 1/1000, soms 1/50..)
• bereid volgens de methode van de geometrische dilutie.
