8. Medicalisering
● Hypoactive sexual desire disorder/female sexual arousal and interest disorder
○ 'Stoornis’ waarbij het libido van de vrouw zeer laag is
○ Hiervoor wordt medicatie ontwikkeld ⇒ kritiek
■ Vragen bij hun effectiviteit + nevenwerking
■ Is het wel een medisch probleem? En als het probleem niet medisch
is, moet de oplossing dan medisch zijn?
Medicaliseren en pathologiseren
Maatschappijkritiek
⇒ de 2 termen worden vaak gebruikt door maatschappijcritici:
● Moderne maatschappij is een zieke samenleving (De Wachter en Verhaeghe)
○ = psychiater en psycholoog ⇒ niet heel vreemd, deze kritiek heeft zijn
oorsprong in de anti-psychiatrie = beweging van psychiaters van eind jaren 60
■ Deze beweging zegt: ‘We hebben als maar meer werk en er zijn steeds
meer stoornissen. Dit komt doordat de moderne
omgeving/maatschappij abnormaal is en de gezonde mens reageert
hier normaal op door ziek te worden. ( ⇔ ze draaien de uitspraak van
de klassieke psychiatrie om)
○ Waarom zieke samenleving?
■ Verantwoordelijk voor echte nieuwe aandoeningen bv. meer en meer
rugklachten door het zitten achter de computer; meer burn outs door
hoge werkdruk
■ Door medische wereld is er iatrogenese = ziek worden door medisch
ingrijpen bv. het voorschrijfgedrag van artsen heeft de opioïde-crisis
veroorzaakt
■ Ziet normaal gedrag en normale gevoelens als ziek omdat deze niet in
de ‘norm’ passen
Geneeskunde die niet geneest
Naast kritiek op de maatschappij, ook kritiek op de geneeskunde!! Want deze beweegt zich
op een terrein waar ze meer slecht dan goed doet of dat niet van haar is.
● Sluit aan bij lange geschiedenis van kritiek op gnk
1
, ○ Hippocrates ⇒ ‘niets doen is ook een goede remedie’ artsen voeren
handelingen uit die niet nodig zijn
○ Holmes ⇒ ‘Als alle materia medica zou verdwijnen, dan zou de mensheid er
beter van worden’
○ Porter in 1999 (recent!)
Betekenissen van medicalisering
● Neiging om condities/kwesties te behandelen/beschouwen met medische
technieken/methodes die tevoren zo niet behandeld of bekeken werden (=
medicaliseren in strikte zin)
● Neiging om vroeger als ‘gezond’ of ‘normaal’ beschouwde condities te classificeren
als ‘ziek’ of ‘abnormaal’ = pathologiseren
○ Medicaliseren (in strikte zin) en pathologiseren zijn verbonden met elkaar ⇒
pathologiseren van een conditie zorgt vaak voor het medicaliseren van de
conditie. MAAR andersom, het medicaliseren van een conditie zonder het te
pathologiseren bv. zwangerschap
2 ingrepen die leiden tot (meer) pathologiseren
● Verlagen van drempelwaarden en/of het inperken van diagnostische criteria voor
eerder erkende aandoeningen ⇒ hierdoor bv. mensen worden tegenwoordig
makkelijker gediagnosticeerd met een depressie
● Ontdekken/creëren van nieuwe soorten aandoeningen, bv. misofonie, obesitas ⇒
men wist wel dat er een probleem was maar erkende het niet
○ Splitsen van bestaande categorieën bv. verschillende types met verschillende
criteria waaraan men misschien nu wel aan voldoet en gediagnosticeerd kon
worden
● Voorbeeld ADHD eens lezen op slide!!!
● Pathologiseren kan terecht of onterecht zijn
○ Terecht ⇒ men was al vertrouwd dat het een probleem was en erkent het nu
○ Onterecht ⇒ beschouwen ziekte niet als probleem en vinden pathologiseren
onterecht bv. ADHD ⇒ zeggen dat ‘boys will be boys’
Oorzaken van pathologisering als motivatie van medicalisering
● Ontdekking van een bepaald feit
○ Oorzaak van een conditie bv. toxoplasma gondii: in bepaalde landen sterven
er veel mensen aan roekeloos gedrag, hier komt de besmetting met TG vaker
voor ⇒ men gaat het roekeloos gedrag meer en meer zien als een medisch
probleem
2
● Hypoactive sexual desire disorder/female sexual arousal and interest disorder
○ 'Stoornis’ waarbij het libido van de vrouw zeer laag is
○ Hiervoor wordt medicatie ontwikkeld ⇒ kritiek
■ Vragen bij hun effectiviteit + nevenwerking
■ Is het wel een medisch probleem? En als het probleem niet medisch
is, moet de oplossing dan medisch zijn?
Medicaliseren en pathologiseren
Maatschappijkritiek
⇒ de 2 termen worden vaak gebruikt door maatschappijcritici:
● Moderne maatschappij is een zieke samenleving (De Wachter en Verhaeghe)
○ = psychiater en psycholoog ⇒ niet heel vreemd, deze kritiek heeft zijn
oorsprong in de anti-psychiatrie = beweging van psychiaters van eind jaren 60
■ Deze beweging zegt: ‘We hebben als maar meer werk en er zijn steeds
meer stoornissen. Dit komt doordat de moderne
omgeving/maatschappij abnormaal is en de gezonde mens reageert
hier normaal op door ziek te worden. ( ⇔ ze draaien de uitspraak van
de klassieke psychiatrie om)
○ Waarom zieke samenleving?
■ Verantwoordelijk voor echte nieuwe aandoeningen bv. meer en meer
rugklachten door het zitten achter de computer; meer burn outs door
hoge werkdruk
■ Door medische wereld is er iatrogenese = ziek worden door medisch
ingrijpen bv. het voorschrijfgedrag van artsen heeft de opioïde-crisis
veroorzaakt
■ Ziet normaal gedrag en normale gevoelens als ziek omdat deze niet in
de ‘norm’ passen
Geneeskunde die niet geneest
Naast kritiek op de maatschappij, ook kritiek op de geneeskunde!! Want deze beweegt zich
op een terrein waar ze meer slecht dan goed doet of dat niet van haar is.
● Sluit aan bij lange geschiedenis van kritiek op gnk
1
, ○ Hippocrates ⇒ ‘niets doen is ook een goede remedie’ artsen voeren
handelingen uit die niet nodig zijn
○ Holmes ⇒ ‘Als alle materia medica zou verdwijnen, dan zou de mensheid er
beter van worden’
○ Porter in 1999 (recent!)
Betekenissen van medicalisering
● Neiging om condities/kwesties te behandelen/beschouwen met medische
technieken/methodes die tevoren zo niet behandeld of bekeken werden (=
medicaliseren in strikte zin)
● Neiging om vroeger als ‘gezond’ of ‘normaal’ beschouwde condities te classificeren
als ‘ziek’ of ‘abnormaal’ = pathologiseren
○ Medicaliseren (in strikte zin) en pathologiseren zijn verbonden met elkaar ⇒
pathologiseren van een conditie zorgt vaak voor het medicaliseren van de
conditie. MAAR andersom, het medicaliseren van een conditie zonder het te
pathologiseren bv. zwangerschap
2 ingrepen die leiden tot (meer) pathologiseren
● Verlagen van drempelwaarden en/of het inperken van diagnostische criteria voor
eerder erkende aandoeningen ⇒ hierdoor bv. mensen worden tegenwoordig
makkelijker gediagnosticeerd met een depressie
● Ontdekken/creëren van nieuwe soorten aandoeningen, bv. misofonie, obesitas ⇒
men wist wel dat er een probleem was maar erkende het niet
○ Splitsen van bestaande categorieën bv. verschillende types met verschillende
criteria waaraan men misschien nu wel aan voldoet en gediagnosticeerd kon
worden
● Voorbeeld ADHD eens lezen op slide!!!
● Pathologiseren kan terecht of onterecht zijn
○ Terecht ⇒ men was al vertrouwd dat het een probleem was en erkent het nu
○ Onterecht ⇒ beschouwen ziekte niet als probleem en vinden pathologiseren
onterecht bv. ADHD ⇒ zeggen dat ‘boys will be boys’
Oorzaken van pathologisering als motivatie van medicalisering
● Ontdekking van een bepaald feit
○ Oorzaak van een conditie bv. toxoplasma gondii: in bepaalde landen sterven
er veel mensen aan roekeloos gedrag, hier komt de besmetting met TG vaker
voor ⇒ men gaat het roekeloos gedrag meer en meer zien als een medisch
probleem
2
