Vloeiendheid: Therapie
Geen aparte cursus beschikbaar. Je hebt je PPT en lesnota’s.
Herhaling Vorig Jaar
Criteria van spontaan herstel
- Meisjes sneller dan jongens
- Leeftijd: hoe jonger het begonnen is hoe voordeliger
- Positieve Familiegeschiedenis van voorbijgaand stotteren is dit voordeliger. Persisterend
stotteren is een nadeel.
- Jaar na onset: neerwaartse evolutie gedurende eerste jaar, geen toename van frequentie van
algemene stotterernst
Overt Stottergedrag
- Primair stottergedrag
Volledige woordherhalingen: monosyllabiche woorden
Gedeeltelijke woordherhalingen
Herhaling van syllaben, klankverlenging
Blokkeringen
- Secundair gedrag (op primair gevormd)
Startgedrag
Vermijdingsgedrag
Uitstelgedrag
Ontsnappingsgedrag
Covert stottergedrag
- Cognities en emoties
Negatieve emoties en associaties
Schrik voor reacties: na stotteren niet meer durven praten of stiller zijn
- Onprettig voelen van het stotteren daardoor secundaire reacties ontwikkelen en dit lokt
weer reactie uit van de omgeving of uit zichzelf
Stotterend meten
- SS-4
- CAT-NL
- Overte en coverte bevragen
Behandeldoelen in Stottertherapie…
Het ICF als leidraad…
Ingrijpen op de stottermomenten? Op secundair stottergedrag? Ingrijpen op cognities? Emoties?
Attitudes
Naar een cliëntgericht behandelplan
- Niet elke cliënt heeft dezelfde noden en wensen!
- Behandelplan dient gepersonaliseerd
- Obv grondige en brede inventarisatie (assessment) en analyse (probleemsamenhang)
1
, - Obv (gesprekken over) wensen en voorkeuren van de cliënt
De probleemsamenhang als leidraad… Meerwaarde probleemsamenhang
- Doet nadenken over vermoedelijke relaties tussen verschillende probleemaspecten, sterktes,
obstakels…
- Visualiseert die veronderstelde samenhang
- Brengt cliënt specifieke behandeldoelen aan het licht
- Helpt de therapiestappen te ordenen (volgorde behandeldoelen)
- Extra communicatiemiddel met cliënt!
1. Behandeldoelen mbt coverte stottercomponenten
Mogelijke behandeldoelen specifiek(er) En bijhorende gedragsveranderingstechnieken
Mogelijke behandeldoelen in stottertherapie
Covert: Cognitief
- (Minstens) neutrale ‘cognities’ voorafgaand/ tijdens/ na stottermomenten,
stottergerelateerde stimuli, spreeksituaties…
Kortom: tgov. Stottermomenten
Tgov. Potentieel stotteruitlokkende factoren
Bij voorkeur: positief, relativerend, probleemoplossend…
Covert: Emotioneel
- Geen, minimale of hanteerbare angst en spanning voorafgaand/ tijdens/ na
stottermomenten, stottergerelateerde stimuli, spreeksituaties…
Kortom: tgov. Stottermomenten
Tgov. Potentieel stotteruitlokkende factoren
Bij voorkeur: positieve emoties: ontspanning, tolerantie, durf, spreekplezier…
Covert: Algemene Attitude
2
, - CF. attitude = houding tgov. ‘attitudeobject’ (hier: alle wat met spreken en stotteren verband
houdt) met drie, geïntegreerde componenten:
Affective (emotioneel): Hoe voel ik me erbij?
Behavioral: Welk gedrag lokt het bij me uit?
Cognitive: Hoe denk ik erover? Wat roept het bij me op?
- Ideaal: ‘geëmpowerde communicator’
Iemand die kennis en inzicht heeft in spreken en stotteren en daarover desgewenst spontaan
en vaardig uitleg verschaft. Iemand die de meeste spreeksituaties ontspannen en met
vertrouwen tegemoet treedt. Iemand die probleemoplossende vaardigheden hanteert,
zowel m.b.t. spreken en stotteren zelf, als ten aanzien van potentieel stotteruitlokkende
situaties en andere stressoren. (Iemand die op dat vlak een rolmodel voor andere, niet-
vloeiende en vloeiende sprekers kan zijn.)
Bijhorende gedragsveranderingstechnieken
Tav Coverte stottercomponenten
- Reminder: het doel is hier altijd
Om hinderlijke ‘cognities’ te
neutraliseren en positiever
(…) te maken
Om hinderlijke emoties te
temperen en positiever te
maken
Opm. het neutraliseren/
positiever maken van cognities
kan op zijn beurt worden gezien
als een tussendoel naar het
temperen/ optimaliseren van
emoties!
1. Ingrijpen via de stimuli/situaties
- Doel: met stotteren gerelateerde stimulie ne situaties weer emotioneel neutraal/positief
maken
- Welke stimuli?
Normale onvloeiendheden, stottermomenten en allerlei deelaspecten ervan! (vnl
duur, frequentie, type)
Stotteruitlokkende stimuli en situaties
- Vermijden
Tijdelijk vermijden/weghalen/verminderen van stotter- en/of angstuitlokkende
stimuli/situaties
Reduceren van de intensiteit van stotter-/angstuitlokkende stimuli/situaties
- Perceptietraining
Alle mogelijke stotterverschijnselen leren herkennen, ze bestuderen, er onderscheid
in leren te zien/horen/voelen (discrimineren) – aangevuld met informatief leren: er
kennis over opdoen
Heel actief: de cliënt zoekt voorbeelden, inventariseert, discrimineert, catalogeert,
noteert (bijv. dagboekje met voorbeelden)
Zowel van overte als coverte verschijnselen
3
Geen aparte cursus beschikbaar. Je hebt je PPT en lesnota’s.
Herhaling Vorig Jaar
Criteria van spontaan herstel
- Meisjes sneller dan jongens
- Leeftijd: hoe jonger het begonnen is hoe voordeliger
- Positieve Familiegeschiedenis van voorbijgaand stotteren is dit voordeliger. Persisterend
stotteren is een nadeel.
- Jaar na onset: neerwaartse evolutie gedurende eerste jaar, geen toename van frequentie van
algemene stotterernst
Overt Stottergedrag
- Primair stottergedrag
Volledige woordherhalingen: monosyllabiche woorden
Gedeeltelijke woordherhalingen
Herhaling van syllaben, klankverlenging
Blokkeringen
- Secundair gedrag (op primair gevormd)
Startgedrag
Vermijdingsgedrag
Uitstelgedrag
Ontsnappingsgedrag
Covert stottergedrag
- Cognities en emoties
Negatieve emoties en associaties
Schrik voor reacties: na stotteren niet meer durven praten of stiller zijn
- Onprettig voelen van het stotteren daardoor secundaire reacties ontwikkelen en dit lokt
weer reactie uit van de omgeving of uit zichzelf
Stotterend meten
- SS-4
- CAT-NL
- Overte en coverte bevragen
Behandeldoelen in Stottertherapie…
Het ICF als leidraad…
Ingrijpen op de stottermomenten? Op secundair stottergedrag? Ingrijpen op cognities? Emoties?
Attitudes
Naar een cliëntgericht behandelplan
- Niet elke cliënt heeft dezelfde noden en wensen!
- Behandelplan dient gepersonaliseerd
- Obv grondige en brede inventarisatie (assessment) en analyse (probleemsamenhang)
1
, - Obv (gesprekken over) wensen en voorkeuren van de cliënt
De probleemsamenhang als leidraad… Meerwaarde probleemsamenhang
- Doet nadenken over vermoedelijke relaties tussen verschillende probleemaspecten, sterktes,
obstakels…
- Visualiseert die veronderstelde samenhang
- Brengt cliënt specifieke behandeldoelen aan het licht
- Helpt de therapiestappen te ordenen (volgorde behandeldoelen)
- Extra communicatiemiddel met cliënt!
1. Behandeldoelen mbt coverte stottercomponenten
Mogelijke behandeldoelen specifiek(er) En bijhorende gedragsveranderingstechnieken
Mogelijke behandeldoelen in stottertherapie
Covert: Cognitief
- (Minstens) neutrale ‘cognities’ voorafgaand/ tijdens/ na stottermomenten,
stottergerelateerde stimuli, spreeksituaties…
Kortom: tgov. Stottermomenten
Tgov. Potentieel stotteruitlokkende factoren
Bij voorkeur: positief, relativerend, probleemoplossend…
Covert: Emotioneel
- Geen, minimale of hanteerbare angst en spanning voorafgaand/ tijdens/ na
stottermomenten, stottergerelateerde stimuli, spreeksituaties…
Kortom: tgov. Stottermomenten
Tgov. Potentieel stotteruitlokkende factoren
Bij voorkeur: positieve emoties: ontspanning, tolerantie, durf, spreekplezier…
Covert: Algemene Attitude
2
, - CF. attitude = houding tgov. ‘attitudeobject’ (hier: alle wat met spreken en stotteren verband
houdt) met drie, geïntegreerde componenten:
Affective (emotioneel): Hoe voel ik me erbij?
Behavioral: Welk gedrag lokt het bij me uit?
Cognitive: Hoe denk ik erover? Wat roept het bij me op?
- Ideaal: ‘geëmpowerde communicator’
Iemand die kennis en inzicht heeft in spreken en stotteren en daarover desgewenst spontaan
en vaardig uitleg verschaft. Iemand die de meeste spreeksituaties ontspannen en met
vertrouwen tegemoet treedt. Iemand die probleemoplossende vaardigheden hanteert,
zowel m.b.t. spreken en stotteren zelf, als ten aanzien van potentieel stotteruitlokkende
situaties en andere stressoren. (Iemand die op dat vlak een rolmodel voor andere, niet-
vloeiende en vloeiende sprekers kan zijn.)
Bijhorende gedragsveranderingstechnieken
Tav Coverte stottercomponenten
- Reminder: het doel is hier altijd
Om hinderlijke ‘cognities’ te
neutraliseren en positiever
(…) te maken
Om hinderlijke emoties te
temperen en positiever te
maken
Opm. het neutraliseren/
positiever maken van cognities
kan op zijn beurt worden gezien
als een tussendoel naar het
temperen/ optimaliseren van
emoties!
1. Ingrijpen via de stimuli/situaties
- Doel: met stotteren gerelateerde stimulie ne situaties weer emotioneel neutraal/positief
maken
- Welke stimuli?
Normale onvloeiendheden, stottermomenten en allerlei deelaspecten ervan! (vnl
duur, frequentie, type)
Stotteruitlokkende stimuli en situaties
- Vermijden
Tijdelijk vermijden/weghalen/verminderen van stotter- en/of angstuitlokkende
stimuli/situaties
Reduceren van de intensiteit van stotter-/angstuitlokkende stimuli/situaties
- Perceptietraining
Alle mogelijke stotterverschijnselen leren herkennen, ze bestuderen, er onderscheid
in leren te zien/horen/voelen (discrimineren) – aangevuld met informatief leren: er
kennis over opdoen
Heel actief: de cliënt zoekt voorbeelden, inventariseert, discrimineert, catalogeert,
noteert (bijv. dagboekje met voorbeelden)
Zowel van overte als coverte verschijnselen
3
