Blok 2.4 Perception
Probleem 7: Changes in Your Environment.
Boeken: Goldstein en Wolfe
Vignet A (met de renwedstrijd in Rotterdam en de drie situaties die je je voor moet stellen).
De functies van het waarnemen van perceptie
Mensen nemen beweging waar wanneer zij zelf stilstaan, maar ook wanneer zij zelf
niet stilstaan (vignet A). Het waarnemen van beweging heeft verschillende functies en is
(vooral ook voor dieren) nauw verbonden met overleving. Een andere functie van het
waarnemen van beweging, is dat motion informatie ons helpt te bepalen wat er gebeurt is onze
omgeving (bijv. gebaren die mensen maken tijdens een gesprek, geven informatie over
waarover het gesprek gaat). Ook is perceptie van beweging essentieel om door een omgeving
heen te bewegen (bijv. optic flow (wordt later behandeld) geeft informatie over een
voetganger zijn directie en snelheid). Niet alleen voor grote gebeurtenissen, maar ook voor
kleine gebeurtenissen is de perceptie van beweging erg belangrijk (inschenken van een glas
drinken). Een voorbeeld van hoe belangrijk perceptie van beweging is in ons dagelijkse leven,
blijkt uit mensen met motion agnosia welke niet in staat zijn beweging waar te nemen en
enkel stilstaande, 'bevroren' beelden waarnemen. Personen met deze aandoening kunnen bijv.
niet een glas drinken volschenken en zien soms ineens auto's of mensen 'verdwijnen' doordat
deze te snel bewegen en daardoor ineens van een vorig waargenomen beeld verdwijnen. Dit
kan erg gevaarlijk zijn wanneer iemand bijv. een auto ver weg inschat en deze in een volgend
beeld ineens zeer dichtbij is.
Beweging zorgt ook voor het aantrekken van aandacht. Het vermogen van beweging
om aandacht aan te trekken wordt attentional capture genoemd (in een menigte zie je ineens
je vriendin omdat ze naar je zwaait). Attentional capture werkt ook wanneer mensen niet
bewust naar iets zoeken zoals bij het zoeken naar een vriend(in). Het feit dat beweging
aandacht trekt, speelt ook een belangrijke rol bij het overleven van dieren (een muis kan
stoppen met bewegen om zo niet op te vallen voor een kat).
Verder geeft beweging ook informatie over objecten. Zo kan een object van het
vooraanzicht bijv. op een houten krat lijken, terwijl wanneer je je kijkpositie aanpast, het
blijkt dat het een houten 2D figuur is dat enkel 3D lijkt. Onze beweging ten opzichte van
objecten en de beweging van objecten ten opzichte van ons voegen constant nieuwe
informatie toe aan de informatie die we bezitten over objecten. Veel onderzoek heeft ook
laten zien dat observatoren vormen sneller en accurater waarnemen, wanneer deze bewegen.
In samenvatting helpt beweging ons dus bij (1) het begrijpen van gebeurtenissen in onze
omgeving, (2) trekt het aandacht aan en (3) verschaft het informatie over objecten.
Het bestuderen van de perceptie van beweging
Er bestaan verschilleden soorten beweging. Wanneer iets daadwerkelijk beweegt, nemen we
real motion waar. Wanneer iets niet echt beweegt, nemen we illusory motion waar waarbij
het meest bestudeerde type apparent motion is (wanneer je twee plaatjes achter elkaar toont
die net iets van elkaar verschillen, lijkt er beweging te ontstaan).
1
Probleem 7: Changes in Your Environment.
Boeken: Goldstein en Wolfe
Vignet A (met de renwedstrijd in Rotterdam en de drie situaties die je je voor moet stellen).
De functies van het waarnemen van perceptie
Mensen nemen beweging waar wanneer zij zelf stilstaan, maar ook wanneer zij zelf
niet stilstaan (vignet A). Het waarnemen van beweging heeft verschillende functies en is
(vooral ook voor dieren) nauw verbonden met overleving. Een andere functie van het
waarnemen van beweging, is dat motion informatie ons helpt te bepalen wat er gebeurt is onze
omgeving (bijv. gebaren die mensen maken tijdens een gesprek, geven informatie over
waarover het gesprek gaat). Ook is perceptie van beweging essentieel om door een omgeving
heen te bewegen (bijv. optic flow (wordt later behandeld) geeft informatie over een
voetganger zijn directie en snelheid). Niet alleen voor grote gebeurtenissen, maar ook voor
kleine gebeurtenissen is de perceptie van beweging erg belangrijk (inschenken van een glas
drinken). Een voorbeeld van hoe belangrijk perceptie van beweging is in ons dagelijkse leven,
blijkt uit mensen met motion agnosia welke niet in staat zijn beweging waar te nemen en
enkel stilstaande, 'bevroren' beelden waarnemen. Personen met deze aandoening kunnen bijv.
niet een glas drinken volschenken en zien soms ineens auto's of mensen 'verdwijnen' doordat
deze te snel bewegen en daardoor ineens van een vorig waargenomen beeld verdwijnen. Dit
kan erg gevaarlijk zijn wanneer iemand bijv. een auto ver weg inschat en deze in een volgend
beeld ineens zeer dichtbij is.
Beweging zorgt ook voor het aantrekken van aandacht. Het vermogen van beweging
om aandacht aan te trekken wordt attentional capture genoemd (in een menigte zie je ineens
je vriendin omdat ze naar je zwaait). Attentional capture werkt ook wanneer mensen niet
bewust naar iets zoeken zoals bij het zoeken naar een vriend(in). Het feit dat beweging
aandacht trekt, speelt ook een belangrijke rol bij het overleven van dieren (een muis kan
stoppen met bewegen om zo niet op te vallen voor een kat).
Verder geeft beweging ook informatie over objecten. Zo kan een object van het
vooraanzicht bijv. op een houten krat lijken, terwijl wanneer je je kijkpositie aanpast, het
blijkt dat het een houten 2D figuur is dat enkel 3D lijkt. Onze beweging ten opzichte van
objecten en de beweging van objecten ten opzichte van ons voegen constant nieuwe
informatie toe aan de informatie die we bezitten over objecten. Veel onderzoek heeft ook
laten zien dat observatoren vormen sneller en accurater waarnemen, wanneer deze bewegen.
In samenvatting helpt beweging ons dus bij (1) het begrijpen van gebeurtenissen in onze
omgeving, (2) trekt het aandacht aan en (3) verschaft het informatie over objecten.
Het bestuderen van de perceptie van beweging
Er bestaan verschilleden soorten beweging. Wanneer iets daadwerkelijk beweegt, nemen we
real motion waar. Wanneer iets niet echt beweegt, nemen we illusory motion waar waarbij
het meest bestudeerde type apparent motion is (wanneer je twee plaatjes achter elkaar toont
die net iets van elkaar verschillen, lijkt er beweging te ontstaan).
1
