Uitgebreide samenvatting Sociale Psychologie Sociale psychologie

Uitgebreide samenvatting Sociale Psychologie Sociale psychologie. Sociaal gedrag is een voortdurende interactie tussen persoon en situatie Lewin  focus op subjectieve interpretaties, ligt aan de doelen die iemand heeft  leidt tot associatie met cognitieve psychologie Wat ons drijft:  Doelen zijn hiërarchisch geordend (Kenrick et al) Welke doelen heb je voor vandaag? Welke doelen heb je voor dit semester? Herschrijving Sociale Psychologie Christel van Kakerken 2 lOMoARcPSD| Welke doelen heb je voor je carrière? Welke doelen heb je voor je leven? 1. Fysiologische behoeftes 2. Jezelf en dierbaren beschermen 3. Erbij horen 4. Status/eigenwaarde 5. Het vinden van een partner 6. Het behouden van een partner 7. Kind krijgen  Doelen sturen gedrag (zelfregulatie) Soms falen we…  onderdrukken Persoon: kenmerken of karakteristieken die individuen meenemen in sociale situaties Omgeving: omgevingsgebeurtenissen of omstandigheden buiten de persoon om Persoon-situatie interactie o Niet iedereen reageert hetzelfde in dezelfde in dezelfde situatie o Mensen kiezen situaties (en omgekeerd) o Mensen veranderen de situatie (en omgekeerd) o Verschillende situaties activeren verschillende aspecten van het zelf o Elke situatie heeft verschillende facetten, welk sociaal motief actief is, is afhankelijk van welk aspect aandacht krijgt  1. Het denken, doel en voelen van mensen wordt sterk beïnvloed door de situatie en hun interpretatie van de situatie  Milgram (1963)  Darley & Latané: het bijstander effect Diffusion of responsibility (Darley & Latané, 1968) Pluralistic ignorance (Latané & Robin, 1969)  2. Mensen onderschatten de invloed van de situatie op het gedrag van anderen, en soms ook op hun eigen gedrag Overjustification effect: onderschatting effect van beloning (Lepper et al;, 1973). De neiging tot het spontaan vertonen van bepaald gedrag is lager wanneer je voor het vertonen van dat gedrag beloond wordt. Correspondence bias (fundamentele attributiefout): onderschatting van de rol van de situatie Correlationeel versus experimenteel onderzoek  verschillen in  Efficiëntie  Oorzaak en gevolg  Controle Herschrijving Sociale Psychologie Christel van Kakerken 3 lOMoARcPSD| Confound: een variabele die systematisch samen met de onafhankelijke variabele verandert, wat kan leiden tot een potentiële verkeerde conclusie over de onafhankelijke variabele Random assignment: het op een dusdanige manier toewijzen van proefpersonen dat elke subject een gelijke kans heeft om in elke conditie aanwezig te zijn  definieert een experiment Demand characteristics: hints die ervoor zorgen dat de proefpersoon kan bepalen wat de hypothese is van het onderzoek Veldexperimenten: studies zonder dat de proefpersonen weten dat ze deelnemen (oplossing voor nepheid en demand characteristics) Betrouwbaarheid: een onderzoek is betrouwbaar als de resultaten consistent zijn Ethische problemen  oplossing – debriefing Ethische problemen voor onderzoekers zijn bijvoorbeeld invasie van privacy en mogelijk letsel voor participanten. Institutionele reviewboards en professionele handleidingen vermijden dit. Validiteit Interne validiteit: de mate waarin een experiment het mogelijk maakt om betrouwbare beweringen over oorzaak en gevolg te maken Externe validiteit: de mate waarin de resultaten van een experiment kunnen worden gegeneraliseerd naar andere omstandigheden Omschrijving Sterkte Zwakte Descriptieve correlationele methodes: Naturalistische observatie: Onwetende opname van het gedrag zoals het natuurlijk voorkomt. - spontaan gedrag - ligt niet aan de bekwaamheid van mensen om hun eigen ervaringen te melden - onderzoekers kunnen het gedrag storen - sommige interessante gedragingen zijn erg zeldzaam Case studies: Intensieve onderzoek van één enkel persoon of één groep - rijke bron van hypotheses - laat onderzoek toe naar zeldzaam gedrag - observer bias - moeilijk om bevindingen de generaliseren van één enkele case - onmogelijk om oorzaken te reconstrueren van complexe voorgaande gebeurtenissen Archieven: Onderzoek van publieke gegevens voor meerdere cases - makkelijke toegang tot grote hoeveelheden voor opgenomen data - veel interessante sociale gedragingen zijn nooit gedocumenteerd Vragenlijsten: Het direct stellen van vragen -mogelijkheid tot onderzoek van moeilijk te onderzoeken gedragingen, gedachtes en gevoelens - de antwoorden van de participanten zijn niet persé representatief - participanten kunnen oneerlijk zijn in de responsen Herschrijving Sociale Psychologie Christel van Kakerken 4 lOMoARcPSD| Psychologisch e tests: Poging tot het onderzoeken van individuele vaardigheden, cognities, motivaties of gedragingen -mogelijkheden tot metingen van karakteristieken die niet altijd makkelijk te observeren zijn - tests kunnen onbetrouwbaar zijn (inconsistente scores) - tests kunnen wel betrouwbaar zijn maar niet valide Experimentele methodes: Lab experiment: Direct manipuleren van variabelen en het observeren van de effecten op het gedrag van de participanten - mogelijkheid tot oorzaakeffect conclusies - controle over externe variabelen - onnatuurlijke manipulaties kunnen de natuurlijke gebeurtenissen niet overeenkomen - de responsen kunnen onnatuurlijk zijn, omdat ze weten dat ze worden bekeken Veld experiment: Hetzelfde als een labexperiment alleen het is in een natuurlijke setting - participanten geven een natuurlijkere respons - oorzaak-efect conclusies -manipulaties kunnen onnatuurlijk zijn -minder controle over externe factoren dan een lab experiment Gevoelens zijn enorm functioneel. Emoties signaleren ons dat iets niet normaal is zodat we onze aandacht kunnen switches naar een nieuwe, zorgwekkende gebeurtenis. Attituedes zorgen we dat we snel kunnen reageren op het we tegenkomen. Humeuren (moods) zorgen ervoor dat we voorbereid zijn om om te gaan met recente en huidige omstandigheden. De gevoelens die we ervaren ontstaan uit proximale fysiologische veranderingen en de interpretatie van de omstandigheden. Sociale norm: een regel of verwachting voor geschikt sociaal gedrag Cultuur: de overtuigingen, gewoontes en talen gedeeld door mensen die leven in een bepaalde tijd en plaats Natuurlijke selectie: het proces waarin de karakteristieken die dieren helpen te overleven en te reproduceren over worden gegeven aan hun nakomelingen Adaptatie / aanpassing: een karakteristiek die goed ontworpen is voor overleving en reproductie in een bepaalde omgeving. Archivale methode: onderzoek van systematische data origineel verzameld voor andere doeleinden Motivatie: de kracht dat mensen beweegt naar gewilde uitkomsten Automatisatie: de vaardigheid van een gedrag of cognitief proces opereren zonder de bewuste begeleiding wanneer het in beweging is Herschrijving Sociale Psychologie Christel van Kakerken 5 lOMoARcPSD| Wat doet kennis? Kennis voorziet je van rauw materiaal voor sociale beoordelingen. We organiseren deze informatie in mentale structuren zoals exemplars en schemas. Exemplar: een mentale representatie van een specifieke episode, gebeurtenis of individu ↔ Schema: een mentale representatie bevattende een algemene karakteristiek van een tijdsklasse, gebeurtenissen of individuen Priming: het proces van het activeren van kennis of doelen  klaar voor gebruik Chronisch beschikbaarheid: de staat van makkelijk geactiveerd, geprimeerd of gebruikt te worden Moods: relatief langdurende gevoelens die diffuus zijn en niet gericht naar bepaalde targets (humeur_ Counterfacual denken: het proces van het inbeelden van het alternatief ‘’zou kunnen gebeuren’’ van echt gebeurde gebeurtenissen Zelf-concept: een mentale representatie bevattende onze standpunten en overtuigingen van onszelf Self-esteem / eigenwaarde: onze houding tegenover onszelf Sociale vergelijking: het proces waarin mensen zichzelf leren kennen door hun vaardigheden, houdingen en overtuiging te vergelijken met anderen Reflectief waardebepaling proces: het proces waarin mensen zichzelf leren kunnen door het observeren of inbeelden van hoe mensen naar hen kijken Zelf-perceptie proces: het proces waarin mensen hun eigen gedrag observeren als gevolgtrekking van interne karakteristieken zoals trekken, competenties en houding Zelfregulatie: het proces waarin mensen hun strategieën selecteren, monitoren en aanpassen als poging om hun doelen te bereiken Wat wil ik en hoe krijg ik dat? Zelf-presentatie: het proces waarin we de impressies die mensen van ons hebben proberen te beheersen Hoe wil ik dat anderen mij zien? Zelf-presentatie is soms deceptief, maar meestal niet. In plaats daarvan focussen onze zelfpresentaties of het benadrukken van onze sterktes en het minimalisering van onze zwaktes. Affordance (permitteren): een mogelijkheid of bedreiging voorzien door een situatie. Verschillende situaties voorzien ons van verschillende keuzes en bedreigingen, we detecteren deze effectief en zonder moeite. Descriptieve norm: definieert wat gebruikelijk wordt gedaan in een situatie (niet persé wat je zou moeten doen) Injunctieve norm: beschrijft wat in het algemeen goedgekeurd en afgekeurd wordt in een situatie (wat je zou moeten doen) Herschrijving Sociale Psychologie Christel van Kakerken 6 lOMoARcPSD| Vrouwen vinden het belangrijker dan mensen ze leuk vinden dan mannen. Pluralistische onwetendheid: het fenomeen dat mensen in een groep de overtuigingen van anderen verkeerd interpreteren omdat iedereen zich inconsistent gedraagt tegenover hun overtuigingen Gescripte situatie: een situatie waarin bepaalde gebeurtenissen verwacht worden in een bepaalde volgorde Individualistische cultuur: een cultuur dat zijn leden socialiseert om zich te zien als individuen en om prioriteit te stellen aan hun persoonlijke doelen ↔ Collectivistische cultuur: socialiseert hun leden om te denken in relaties en als leden van een grotere sociale groep  prioriteit: partners en groepen vóór jezelf Persoon-situatie fit: geschiktheid, compatibiliteit Socialisatie: het proces waarin een cultuur hun leden leert over overtuigingen, gewoontes, taal etc. De persoon is een dynamische combinatie van motivaties, kennis en gevoelens die met elkaar samenwerken die sociaal gedrag produceren. Sommige situaties zijn ‘’sterker’’ dan anderen. Sterkere situaties bieden minder mogelijkheden, hebben duidelijke injunctieve en descriptieve normen en zijn minder waarschijnlijk om een script te hebben. Zwakke situaties hebben meer mogelijkheden, minder duidelijke normen en zijn minder waarschijnlijk om gescript te worden. Verschillende types van persoon-situatie interacties o Verschillende mensen reageren verschillend op dezelfde situatie o Situaties kiezen de persoon o Personen kiezen hun situatie o Verschillende situaties primen verschillende delen van de persoon o Personen veranderen de situatie o Situaties veranderen de persoon (socialisatie) Socialisatie is het dwingend proces waarbij iemand, bewust en onbewust, door internalisering de waarden, normen en andere cultuurkenmerken van zijn groep krijgt aangeleerd. Wilskracht: de kracht die je nodig hebt om impulsen te weerstaan Herschrijving Sociale Psychologie Christel van Kakerken 7 lOMoARcPSD| Chapter 3: Social Cognition: Understanding Ourselves and Others Herschrijving Sociale Psychologie Christel van Kakerken 8 lOMoARcPSD| Chapter 3: Social Cognition: Understanding Ourselves and Others Sociale cognitie: het denken over onszelf en anderen Self-fulfilling prophecy: wanneer een initiële inaccurate verwachting leidt tot acties die veroorzaken dat de verwachting uitkomt Vier basisprocessen: 1. Aandacht (informatie selecteren)  Het proces van bewust focussen op kenmerken van de omgeving of onszelf  Aandacht is gelimiteerd o Aandacht selecteren o Verschillen tussen personen 2. Interpretatie (informatie betekenis geven)  Betekenis geven aan de informatie die we vergaren  Situaties kunnen vaak op meer dan 1 manier geïnterpreteerd worden 3. Oordeel (informatie integreren / gebruiken)  Het gebruiken van informatie om indrukken te vormen en beslissingen te maken  Vanwege imperfecte informatie zijn dit vaak educatieve gokken 4. Geheugen (informatie opslaan voor toekomstig gebruik)  Het opslaan en terughalen van informatie o Kan onze beslissingen beïnvloeden door een effect te hebben op waar we onze aandacht op richten en hoe we het interpreteren? In sociale psychologie is een motivated tactician iemand die shifts tussen quick-and-dirty cognitieve economische tacticen en meer doorgedachte , diepe strategiën bij processeren van informatie, afhankelijk van het type en de mate van motivatie. Drie doelen:  Zuinigheid/efficiëntie De sociale wereld is complex en vereist snelle acties + menselijke capaciteit is gelimiteerd.  Simplificatie strategieën:  Verwachtingsbevestiging  Dispositionele gevolgtrekking  Andere cognitieve shortcuts  Zelfbeeld beschermen Behoefte om zelf als effectief te zien (self efficacy) + behoefte om relaties te hebben  Zelf-verbetering / bescherming strategieën  sociale verdrijving overdrijven ++, minimaliseren - -  Illusie van controle Herschrijving Sociale Psychologie Christel van Kakerken 9 lOMoARcPSD|  Zelfdienende attributies: neiging om positieve uitkomsten aan jezelf toe te kennen en negatieve uitkomsten aan externe factoren  Accuraat zijn Mensen zien vaak wat ze willen zien. Als je gemotiveerd bent om het bij het rechte eind te hebben dan speciale aandacht besteden aan nieuwe informatie (die in kan gaan tegen wat ze voorheen verwachtten) Advocaat van de duivel spelen: de andere kant van een argument overwegen Het verschil tussen actor en observator: mensen schrijven hun eigen gedrag eerder toe aan de situatie, terwijl ze het gedrag van anderen aan de persoon toeschrijven Verwachtingsbevestiging (expectation confirmation) o We besteden meer aandacht aan gedrag en gebeurtenissen die relevant zijn voor onze verwachtingen o Ambigue informatie zien we als consistent met onze verwachtingen (interpretatie) We onthouden informatie die beter met onze verwachtingen overeenkomt (geheugen) Herschrijving Sociale Psychologie Christel van Kakerken 10 strategiën -unbiased informatie verzameling -alternatieven overwegen -strategiën van attributionele logica Accuraat zijn verlangen om fouten te vermijden verlangen om controle te hebben over de uitkomsten lOMoARcPSD| Dispositionele inferenties: het is makkelijk om gedrag aan persoonlijkheidskenmerken toe te schrijven  correspondence bias / fundamentele attributie fout: niet zo fundamenteel of in ieder geval universeel als we denken Heuristieken en schatten van kansen: soort van cognitieve shortcuts Representativiteitsheuristiek: hoeveel lijkt het op wat je kent? Beschikbaarheids (availability) heustistiek: hoe beschikbaar heb je het in je geheugen? Verankering en aanpassingsheuristiek: begin bij wat je weet, en pas het aan  False consensus effect: neiging om te denken dat mensen het meer met ons eens zijn dan dat ze daadwerkelijk zijn Fysiologische opwinding en circadiaans ritme: Ochtendmensen: gebruiken heuristieken in de avond Avondmensen: gebruiken heuristieken in de ochtend  Vergelijkbaar met ego-depletion Herschrijving Sociale Psychologie Christel van Kakerken 11 hou het simpel De complexe informatierijke sociale wereld het beperkte aandachtscapaciteit van de mens doel om mentale energie te besparen Simplificatie stratiegieën - Verwachtingen - dispositionele inferenties - heuristieken lOMoARcPSD| (Managen zelfbeeld) Sociale vergelijking: jezelf vergelijken met anderen Doel: accuraat zijn Vergelijken naar beneden en naar boven Lake Wobegon effect: mensen hebben de neiging om te denken dat hun eigenschappen beter zijn dan gemiddeld Attributionele logica: waarom doe diegene dat?  Correspondent inferenties: het probleem van meerdere mogelijke oorzaken van gedrag Discounting principe: als het mogelijke oorzaken voor een gebeurtenis toeneemt, neemt ons vertrouwen dat een bepaalde oorzaak de ware is, af Augmenting principe: als een gebeurtenis voorvalt ondanks sterke tegengestelde krachten kennen we meer gewicht toe aan de factoren die tot de gebeurtenis leiden  Causale attributie: Consensus: doet iedereen het? Distinctheid: gebeurt het alleen in deze situatie? Consistentie: gebeurt het herhaaldelijk? Herschrijving Sociale Psychologie Christel van Kakerken 12 Doel van het beschermen en verhogen van je zelfbeeld de waarde van jezelf zien als effectief de waarde van jezelf zien als iemand met goede sociale relaties de waarde van jezelf zien als een goed lid van de maatschappij zelfverbeterende en beschermingstrategien -Sociaal vergelijken -Self-serving attributies - overdrijven van sterktes en minimalisering zwaktes - Illusie van controle lOMoARcPSD| Covariation: uitzoeken wat de oorzaak is van gedrag door te kijken naar consensus, distinctiveness en consistency Herschrijving Sociale Psychologie Christel van Kakerken 13 lOMoARcPSD| Chapter 4: Presenting the Self Herschrijving Sociale Psychologie Christel van Kakerken 14 lOMoARcPSD| Chapter 4: Presenting the Self Zelfpresentatie / impressiemanagement: strategieën die we gebruiken om de beeldvorming die anderen van ons hebben te beheersen Om  o Om gewenste uitkomsten te verkrijgen o Om ons zelfbeeld te construeren o Om sociale interacties te faciliteren We maken gebruik van scripts: volgorde van gedragingen die gepast zijn in een bepaalde situatie (begroetingen)  vermijden awkward situaties o Anderen letten op ons o Anderen hebben invloed op onze doelrealisatie o Het doel is belangrijk o De indruk die anderen van ons hebben in incorrect (of niet volledig We self-presenteren om bronnen te verkrijgen waar we naar verlangen, om onze zelfbeeld construct te helpen en om sociale encounters beter te laten verlopen. Spotlight effect: het idee dat anderen meer op ons letten dan dat ze daadwerkelijk doen Zelf-monitoring schaal: mensen verschillen in hun zelf-bewustzijn en hoeveel ze hun impressie managen  hoge zelf-monitors:  Beter in emotieherkenning  Beter in aanpassen  Kopiëren gedrag eerder  Beter in inconsistent attitude / gedrag  Zijn vaker een leider Welke motivatie stuurt wat goed is? 1. Ingratiation  een poging om ervoor te zorgen dat anderen ons mogen: uiten anderen te mogen, gelijkheid creëren, bescheidenheid uitstralen en onszelf fysiek aantrekkelijk maken 2. Self-promotion  een poging om door anderen competent gevonden te worden: prestaties stagen, competenties claimen, het uiterlijk vertoon van competenties en excuses verzinnen (discounting principe en augmenting principe) 3. Intimidation  we willen status en machtig overkomen: tekenen van macht en tentoonstellen, opvallende consumptie, persoonlijke associaties (basking in reflected glory en cut off reflected failure) en non-verbale expressies