Scheikunde hoofdstuk 6 en 7
6.1 – hoe maak je iets schoon?
Oplossen. Stoffen die goed in water oplossen of goed met water mengen zijn hydrofiel: bijvoorbeeld
suiker, azijn en soda. Je kunt vlekken verwijderen door ze uit te spoelen met water.
sommige vlekken kun je niet met water verwijderen maar bijvoorbeeld wel als wasbenzine.
Terpentine, vet en olie mengen niet met water: hydrofoob. Hydrofobe oplosmiddelen zijn goed
mengbaar met elkaar.
olie is dus een voorbeeld van een hydrofobe stof die niet mengt met water. Na het toevoegen van
afwasmiddel mengen olie en water wel met elkaar: een emulsie. Het is troebel. Afwasmiddel bevat
zeep, een emulgator een stof die met hydrofiele en hydrofobe stof mengt. Daardoor kan een
emulgator stoffen als water en vet mengen. De emulgator kan druppeltjes water en olie bij elkaar
houden.
Model voor zeepmoleculen. Zeepmoleculen zijn grote moleculen die uit koolstof en waterstof
atomen bestaan. Eén uiteinde van het molecuul is breder dan de rest. Dit is de kop van het molecuul.
Het andere is de staart. De kop heeft andere eigenschappen dan de staart. De kop is hydrofiel, de
staart hydrofiel en mengt dus goed met olie. Met het kop- staartmodel van zeep kun je verklaren
waarom zeep zowel met water als met olie mengt.
Soorten emulsies. De moleculen van het afwasmiddel werken als emulgator. De staarten van de
emulgator moleculen steken in de hydrofobe oliedruppeltjes. Aan de buitenkant zitten de koppen die
zich thuis voelen is het water.olie-in-water emulsie.
net andersom is het in reinigingscrème. Het hoofdbestandsdeel is van vet. Water-in-olie emulsie.
GHS-symbolen. Afkorting voor globally harmonised sybols: wereldwijd is er afgesproken dezelfde
symbolen te gebruiken. Op de verpakking moet ook staan welke H en P-zinnen van toepassing zijn.
De nummers van de H-zinnen (hazard, gevaar) geven aan welk soort gevaar je loopt. De P-zinnen
(precaution, voorzorg) betekent hoe je veilig met de stof om kunt gaan.
Paragraaf 6.2 – welke reacties pas je toe bij reinigen
pH De zuurgraad of pH geeft aan hoe zuur een oplossing is. De
pH gaat van 0 tot 14. Onder de 7 is zuur, hoe lager des te zuurder.
pH van 7 is neutraal (zoals water) oplossingen boven de 7 zijn basisch.
oplossingen met een heel lage of hoge pH zijn corrosief of bijtend. Ze
kunnen de huid aantasten.
met een zuur-base indicator kun je opzoeken of een oplossing zuur, basisch of neutraal. De
plantaardige stof lakmoes heeft een zure oplossing een rode kleur en wordt blauw in een base
oplossing. Een paars-rode kleur geeft aan dat de oplossing pH-neutraal is. het pH gebied waarin de
indicator van kleur verandert heet omslagtraject.
Bleekmiddelen. De pH van bleekwater is 7,0. Het is toch een populair schoonmaakmiddel:
bleekmiddelen werken namelijk desinfecterend. Bleekwater bevat chloorbleekloog: deze stof is
bijtend en doodt micro-organismen, zelfs in een lage dosering. Ook kun j bijvoorbeeld kleurvlekken
6.1 – hoe maak je iets schoon?
Oplossen. Stoffen die goed in water oplossen of goed met water mengen zijn hydrofiel: bijvoorbeeld
suiker, azijn en soda. Je kunt vlekken verwijderen door ze uit te spoelen met water.
sommige vlekken kun je niet met water verwijderen maar bijvoorbeeld wel als wasbenzine.
Terpentine, vet en olie mengen niet met water: hydrofoob. Hydrofobe oplosmiddelen zijn goed
mengbaar met elkaar.
olie is dus een voorbeeld van een hydrofobe stof die niet mengt met water. Na het toevoegen van
afwasmiddel mengen olie en water wel met elkaar: een emulsie. Het is troebel. Afwasmiddel bevat
zeep, een emulgator een stof die met hydrofiele en hydrofobe stof mengt. Daardoor kan een
emulgator stoffen als water en vet mengen. De emulgator kan druppeltjes water en olie bij elkaar
houden.
Model voor zeepmoleculen. Zeepmoleculen zijn grote moleculen die uit koolstof en waterstof
atomen bestaan. Eén uiteinde van het molecuul is breder dan de rest. Dit is de kop van het molecuul.
Het andere is de staart. De kop heeft andere eigenschappen dan de staart. De kop is hydrofiel, de
staart hydrofiel en mengt dus goed met olie. Met het kop- staartmodel van zeep kun je verklaren
waarom zeep zowel met water als met olie mengt.
Soorten emulsies. De moleculen van het afwasmiddel werken als emulgator. De staarten van de
emulgator moleculen steken in de hydrofobe oliedruppeltjes. Aan de buitenkant zitten de koppen die
zich thuis voelen is het water.olie-in-water emulsie.
net andersom is het in reinigingscrème. Het hoofdbestandsdeel is van vet. Water-in-olie emulsie.
GHS-symbolen. Afkorting voor globally harmonised sybols: wereldwijd is er afgesproken dezelfde
symbolen te gebruiken. Op de verpakking moet ook staan welke H en P-zinnen van toepassing zijn.
De nummers van de H-zinnen (hazard, gevaar) geven aan welk soort gevaar je loopt. De P-zinnen
(precaution, voorzorg) betekent hoe je veilig met de stof om kunt gaan.
Paragraaf 6.2 – welke reacties pas je toe bij reinigen
pH De zuurgraad of pH geeft aan hoe zuur een oplossing is. De
pH gaat van 0 tot 14. Onder de 7 is zuur, hoe lager des te zuurder.
pH van 7 is neutraal (zoals water) oplossingen boven de 7 zijn basisch.
oplossingen met een heel lage of hoge pH zijn corrosief of bijtend. Ze
kunnen de huid aantasten.
met een zuur-base indicator kun je opzoeken of een oplossing zuur, basisch of neutraal. De
plantaardige stof lakmoes heeft een zure oplossing een rode kleur en wordt blauw in een base
oplossing. Een paars-rode kleur geeft aan dat de oplossing pH-neutraal is. het pH gebied waarin de
indicator van kleur verandert heet omslagtraject.
Bleekmiddelen. De pH van bleekwater is 7,0. Het is toch een populair schoonmaakmiddel:
bleekmiddelen werken namelijk desinfecterend. Bleekwater bevat chloorbleekloog: deze stof is
bijtend en doodt micro-organismen, zelfs in een lage dosering. Ook kun j bijvoorbeeld kleurvlekken
