EGYPTE
3100 - 30 V.CHR
1. Bespreek het belang van de Nijl in de samenleving van het oude Egypte
Zoals Mesopotamië van de Tigris en de Eufraat afhankelijk was, zo was Egypte afhankelijk van de Nijl.
De Nijl had de bijzondere eigenschap dat ze elk jaar overstroomde en daarbij een vlakte van
vruchtbaar slib achterliet. Grote irrigatiewerken zorgden ervoor dat die vruchtbaarheid nog werd
vergroot. Tegelijkertijd zorgden de overstromingen ook steeds voor grote vernietiging. De idee dat
dood en leven aan elkaar verbonden zijn is dan ook niet voor niets een centrale gedachte in de
Egyptische religie; wellicht heeft het belang van de Nijl daar een grote rol in gespeeld.
2. Bespreek de rol van de farao
Aan het hoofd van de sociale piramide stond de farao. Hij was zowel een koning die een absolute
macht uitoefende als een godheid, de levende Horus. Vele symbolen van de koninklijke macht, zoals
de kroon en de beschermgoden, zijn tweeledig en verwijzen telkens naar de indeling van Egypte in
Opper- en Neder-Egypte. De farao had een absolute en in theorie onbeperkte macht op alle aspecten
van de samenleving, zowel militair, politiek, godsdienstig, rechterlijk als economisch. De godsdienstige
fundering van deze macht speelde een zeer belangrijke rol en maakte het de gelovige bevolking
nagenoeg onmogelijk om tegen de levende godheid waarin men geloofde in opstand te komen.
De farao had de beschikking over een uitgebreide administratie die instond voor de goede gang van
zaken in het rijk. Dit ambtenaren systeem zal zeer uitgebreid worden tijdens de grote bloeiperiodes
van de Egyptische geschiedenis. Theoretisch werden de leidinggevende posities toegekend op grond
van verdienste en bekwaamheid. In werkelijkheid werden ze voorbehouden aan de familieleden van
de farao zelf en een aantal belangrijke families waarbinnen deze posities erfelijk werden.
3. Je moet in staat zijn de volgende Egyptische goden op een duidelijke afbeelding uit de slides te
herkennen en kort te bespreken wie ze zijn: Osiris, Isis, Horus, Anubis, Amon (Re)
De Egyptenaren geloofden in een groot aantal goden die ze zagen als een familie. Vaak werden ze met
dierenhoofden afgebeeld, of volledig als dier (bijvoorbeeld Horus als valk, Anubis als jakhals).
De goden konden staan voor natuurelementen (bijv. Ra de zonnegod), voor aspecten van het
menselijke leven (bijv. Thot, de god van het schrift), of voor abstracte principes (bijv. de godin Ma’at,
die staat voor kosmische harmonie en rechtvaardigheid), of voor een mengeling van dit alles (bijv.
Seth, de god van de woestijn, de chaos, het kwaad). Deze godenwereld is niet altijd logisch of
eenduidig! Zo zijn er verschillende zonnegoden, die min of meer met elkaar gelijkgesteld worden (de
zonnegoden Amon en Ra versmelten bijv. vaak tot één god, Amon Ra). Omgekeerd kan dezelfde
godheid opsplitsen in twee aspecten. Bijv. de kattengodin Bastet, die staat voor vruchtbaarheid,
vreugde en leven, maar ook als de wraakzuchtige leeuwengodin Sekhmet kan verschijnen.
Erg belangrijk binnen de Egyptische mythologie was het verhaal over de dood en wederopstanding van
de god Osiris: hij werd vermoord en in stukken gehakt door zijn broeder Seth, maar terug tot leven
gewekt door zijn zuster en geliefde, de vruchtbaarheidsgodin Isis. Osiris werd de heerser van de
onderwereld. Hun zoon Horus, meestal afgebeeld met een valkenkop, is de beschermer van de
farao’s. Osiris wordt dan weer als heerser van het dodenrijk vereenzelvigd met gestorven farao’s – hij
wordt afgebeeld met een donkere of zelfs groene huidskleur, vaak ingezwachteld als een mummie.
Anubis is dan weer de god met de jakhalskop: hij is de bewaker van begraafplaatsen en is
verantwoordelijk voor de overgang van leven en dood. Vandaar dient hij voor de doden ook als gids
naar het hiernamaals.
De zonnegod wordt Amon, Amon Re of Re genoemd. (Hem moet je op een afbeelding NIET kunnen
herkennen)
29
, Osiris Isis Horus
Anubis Amon (Re)
30
3100 - 30 V.CHR
1. Bespreek het belang van de Nijl in de samenleving van het oude Egypte
Zoals Mesopotamië van de Tigris en de Eufraat afhankelijk was, zo was Egypte afhankelijk van de Nijl.
De Nijl had de bijzondere eigenschap dat ze elk jaar overstroomde en daarbij een vlakte van
vruchtbaar slib achterliet. Grote irrigatiewerken zorgden ervoor dat die vruchtbaarheid nog werd
vergroot. Tegelijkertijd zorgden de overstromingen ook steeds voor grote vernietiging. De idee dat
dood en leven aan elkaar verbonden zijn is dan ook niet voor niets een centrale gedachte in de
Egyptische religie; wellicht heeft het belang van de Nijl daar een grote rol in gespeeld.
2. Bespreek de rol van de farao
Aan het hoofd van de sociale piramide stond de farao. Hij was zowel een koning die een absolute
macht uitoefende als een godheid, de levende Horus. Vele symbolen van de koninklijke macht, zoals
de kroon en de beschermgoden, zijn tweeledig en verwijzen telkens naar de indeling van Egypte in
Opper- en Neder-Egypte. De farao had een absolute en in theorie onbeperkte macht op alle aspecten
van de samenleving, zowel militair, politiek, godsdienstig, rechterlijk als economisch. De godsdienstige
fundering van deze macht speelde een zeer belangrijke rol en maakte het de gelovige bevolking
nagenoeg onmogelijk om tegen de levende godheid waarin men geloofde in opstand te komen.
De farao had de beschikking over een uitgebreide administratie die instond voor de goede gang van
zaken in het rijk. Dit ambtenaren systeem zal zeer uitgebreid worden tijdens de grote bloeiperiodes
van de Egyptische geschiedenis. Theoretisch werden de leidinggevende posities toegekend op grond
van verdienste en bekwaamheid. In werkelijkheid werden ze voorbehouden aan de familieleden van
de farao zelf en een aantal belangrijke families waarbinnen deze posities erfelijk werden.
3. Je moet in staat zijn de volgende Egyptische goden op een duidelijke afbeelding uit de slides te
herkennen en kort te bespreken wie ze zijn: Osiris, Isis, Horus, Anubis, Amon (Re)
De Egyptenaren geloofden in een groot aantal goden die ze zagen als een familie. Vaak werden ze met
dierenhoofden afgebeeld, of volledig als dier (bijvoorbeeld Horus als valk, Anubis als jakhals).
De goden konden staan voor natuurelementen (bijv. Ra de zonnegod), voor aspecten van het
menselijke leven (bijv. Thot, de god van het schrift), of voor abstracte principes (bijv. de godin Ma’at,
die staat voor kosmische harmonie en rechtvaardigheid), of voor een mengeling van dit alles (bijv.
Seth, de god van de woestijn, de chaos, het kwaad). Deze godenwereld is niet altijd logisch of
eenduidig! Zo zijn er verschillende zonnegoden, die min of meer met elkaar gelijkgesteld worden (de
zonnegoden Amon en Ra versmelten bijv. vaak tot één god, Amon Ra). Omgekeerd kan dezelfde
godheid opsplitsen in twee aspecten. Bijv. de kattengodin Bastet, die staat voor vruchtbaarheid,
vreugde en leven, maar ook als de wraakzuchtige leeuwengodin Sekhmet kan verschijnen.
Erg belangrijk binnen de Egyptische mythologie was het verhaal over de dood en wederopstanding van
de god Osiris: hij werd vermoord en in stukken gehakt door zijn broeder Seth, maar terug tot leven
gewekt door zijn zuster en geliefde, de vruchtbaarheidsgodin Isis. Osiris werd de heerser van de
onderwereld. Hun zoon Horus, meestal afgebeeld met een valkenkop, is de beschermer van de
farao’s. Osiris wordt dan weer als heerser van het dodenrijk vereenzelvigd met gestorven farao’s – hij
wordt afgebeeld met een donkere of zelfs groene huidskleur, vaak ingezwachteld als een mummie.
Anubis is dan weer de god met de jakhalskop: hij is de bewaker van begraafplaatsen en is
verantwoordelijk voor de overgang van leven en dood. Vandaar dient hij voor de doden ook als gids
naar het hiernamaals.
De zonnegod wordt Amon, Amon Re of Re genoemd. (Hem moet je op een afbeelding NIET kunnen
herkennen)
29
, Osiris Isis Horus
Anubis Amon (Re)
30
