Hoofdstuk 2 Kinderen en jongeren met een leerstoornis
Leerstoornissen zijn specifieke problemen.
Als er geen optimale aansluiting is tussen de mogelijkheden van het individu en de omgeving
verloopt het leren moeizaam. Ook bij optimale aansluiting kan het leren soms toch moeizaam gaan.
Leerproblemen niet in brede zin, maar in schoolse vaardigheden.
Ordening leerproblemen:
- Schoolse vaardigheden lees-, spelling- en rekenproblemen
- Vermoedelijke oorzaak
o Primair probleem in het leren van de vaardigheid zelf
o Secundair probleem in de omgeving of door ander probleem
Definitie en classificatie
Discrepantiecriterium verschil tussen reële niveau en het verwachte niveau op basis van
intelligentie.
Maar IQ correleert niet genoeg met niveau van de vaardigheden, dus nu combi van 3 vaardigheden:
- Achterstandscriterium
- Hardnekkigheidscriterium ondanks goede ondersteuning blijft probleem bestaan
- Exclusiviteitscriterium niet alleen het gevolg van ander probleem, achterstand erger dan
verwacht op basis van dat probleem.
Comorbiditeit meerdere diagnostische labels dragen
Nu categoriale benadering, toekomst waarschijnlijk dimensionale of hybride benadering.
Dyscalculie
- Procedurele type toepassen van rekenprocedures
- Geheugen type herinneren van rekenprocedures
Prevalentie van leerstoornissen
Verschillende cijfers uit verschillende onderzoeken, door steekproef, onderzochte leeftijdsgroep,
verschillende soorten onderwijs, verschillende definities, criteria en onderzoeksinstrumenten.
Laatste jaren zijn de cijfers gestegen, mogelijk door de vergrootte belangstelling in de maatschappij.
5-15% van de kinderen met schoolleeftijd hebben een leerstoornis, bij volwassenen is dit 4%.
5% dyslectie, 10% met lichtere vormen erbij, 3% hardnekkig of resistent.
Dyscalculie heeft verschillende uitkomsten, 2%, 6% en 7%. Oververtegenwoordigd door meisjes.
Jongens oververtegenwoordigen alleen spellingsproblemen.
Comorbiditeit met andere stoornissen
Er is veel comorbiditeit tussen lees-, spelling- en rekenproblemen.
Kinderen met een leerstoornis hebben vaker gedrags- en emotionele problemen. En andersom.
Vaak ADHD of depressie. Comorbiditeit met ADHD door overlappende problemen die de oorzaak zijn.
Ook bestaat er comorbiditeit met coördinatie ontwikkelingsstoornissen.
Dyslectie kan ook comorbiditeit hebben met taalontwikkelingsstoornissen.
Oorzaken van leerstoornissen
Er is meer bekend over de oorzaken van dyslectie, dan dyscalculie.
Oorzaken worden benaderd vanuit verschillende disciplines:
- Genetische benadering dyslectie is erfelijk, bij 1 ouder met dyslectie ongeveer 1 op 2, veel
onderzoek naar welke genen hierbij betrokken zijn. Dyscalculie voor meer
dan 60% erfelijk, hier echter weinig onderzoek. Ook onderzoek naar kinderen
met genetische aandoening die vaak samen gaan met een leerstoornis.
Leerstoornissen zijn specifieke problemen.
Als er geen optimale aansluiting is tussen de mogelijkheden van het individu en de omgeving
verloopt het leren moeizaam. Ook bij optimale aansluiting kan het leren soms toch moeizaam gaan.
Leerproblemen niet in brede zin, maar in schoolse vaardigheden.
Ordening leerproblemen:
- Schoolse vaardigheden lees-, spelling- en rekenproblemen
- Vermoedelijke oorzaak
o Primair probleem in het leren van de vaardigheid zelf
o Secundair probleem in de omgeving of door ander probleem
Definitie en classificatie
Discrepantiecriterium verschil tussen reële niveau en het verwachte niveau op basis van
intelligentie.
Maar IQ correleert niet genoeg met niveau van de vaardigheden, dus nu combi van 3 vaardigheden:
- Achterstandscriterium
- Hardnekkigheidscriterium ondanks goede ondersteuning blijft probleem bestaan
- Exclusiviteitscriterium niet alleen het gevolg van ander probleem, achterstand erger dan
verwacht op basis van dat probleem.
Comorbiditeit meerdere diagnostische labels dragen
Nu categoriale benadering, toekomst waarschijnlijk dimensionale of hybride benadering.
Dyscalculie
- Procedurele type toepassen van rekenprocedures
- Geheugen type herinneren van rekenprocedures
Prevalentie van leerstoornissen
Verschillende cijfers uit verschillende onderzoeken, door steekproef, onderzochte leeftijdsgroep,
verschillende soorten onderwijs, verschillende definities, criteria en onderzoeksinstrumenten.
Laatste jaren zijn de cijfers gestegen, mogelijk door de vergrootte belangstelling in de maatschappij.
5-15% van de kinderen met schoolleeftijd hebben een leerstoornis, bij volwassenen is dit 4%.
5% dyslectie, 10% met lichtere vormen erbij, 3% hardnekkig of resistent.
Dyscalculie heeft verschillende uitkomsten, 2%, 6% en 7%. Oververtegenwoordigd door meisjes.
Jongens oververtegenwoordigen alleen spellingsproblemen.
Comorbiditeit met andere stoornissen
Er is veel comorbiditeit tussen lees-, spelling- en rekenproblemen.
Kinderen met een leerstoornis hebben vaker gedrags- en emotionele problemen. En andersom.
Vaak ADHD of depressie. Comorbiditeit met ADHD door overlappende problemen die de oorzaak zijn.
Ook bestaat er comorbiditeit met coördinatie ontwikkelingsstoornissen.
Dyslectie kan ook comorbiditeit hebben met taalontwikkelingsstoornissen.
Oorzaken van leerstoornissen
Er is meer bekend over de oorzaken van dyslectie, dan dyscalculie.
Oorzaken worden benaderd vanuit verschillende disciplines:
- Genetische benadering dyslectie is erfelijk, bij 1 ouder met dyslectie ongeveer 1 op 2, veel
onderzoek naar welke genen hierbij betrokken zijn. Dyscalculie voor meer
dan 60% erfelijk, hier echter weinig onderzoek. Ook onderzoek naar kinderen
met genetische aandoening die vaak samen gaan met een leerstoornis.
