Zorgt het vroeg mobiliseren van kritiek zieke kinderen opgenomen op
de IC voor een sneller herstel dan bij niet vroeg mobiliseren?
Aanbeveling
- Vroege mobilisatie kan veel voordelen opleveren en kan wel in de praktijk
toegepast worden, maar heeft meer onderzoek nodig om bewijs te krijgen.
- Niveau van bewijs: A1
Klinisch scenario
Op de kinder Intensive Care (IC) worden kinderen verpleegd (0-18 jaar) die ernstig ziek
zijn en extra zorg nodig hebben (AMC. z.d.).
Er is steeds meer bewijs dat vroege mobilisatie bij ernstig zieke volwassenen veilig,
doeltreffend en kosteneffectief is. Multimodale, interdisciplinaire benaderingen van
fysiotherapie op basis van mobiliteit worden gelinkt aan minder spierzwakte, minder
behoefte aan sedatie, minder delirium en een kortere duur van de mechanische
beademing bij volwassenen. Het bewijs bij kinderen is echter onduidelijk, vooral over wat
mobilisatie inhoudt, de timing, de geschiktheid en de aanpak van mobilisatie bij kinderen
op de kinder-IC (Wieczorek et al., 2015).
Als verpleegkundige wil je altijd de gezondheid van de patiënt bevorderen en morbiditeit
tegengaan, daarom wordt in dit onderzoek nagegaan of vroege mobilisatie het herstel van
kritiek zieke kinderen opgenomen op de kinder-IC versnelt.
Stap 1: De PICO
P Kritiek zieke kinderen opgenomen op de IC
I Vroeg mobiliseren
C Niet vroeg mobiliseren
O Sneller herstel
Stap 2: De zoekstrategie
Search: PubMed, Cochrane en Cinahl Er is gezocht naar Systematic Reviews en
Meta-analyse
Zoektermen - Early mobilization
- PICU
- Pediatric intensive care unit
- Critical ill children
- Critical ill pediatric patient
in- exclusiecriteria - Niet ouder dan 10 jaar
- Systematic review
- Meta analyse
, Resultaten: 8 resultaten, waarvan 2 systematic review (SR) passend bij het onderwerp en
1 meta-analyse en systematic review.
Stap 3: Kritische beoordeling
De SR van Cuello-Garcia et al. (2018) includeerde 12 RCT studies, 1 praktijkrichtlijn en 11
individuele studies. Er werd gewerkt met de PRISMA richtlijnen en de eisen van de
Cochrane en het protocol was geregistreerd op PROSPERO. De kwaliteit van bewijs is
goed tot voldoende volgens de PRISMA score (zie bijlage 1). Er wordt naar verschillende
resultaten en uitkomsten gekeken, zoals het aantal overlijdens (0,8% in de groep die de
interventie kreeg, 3,75% bij de controlegroep), opnameduur en morbiditeiten (2,8% in de
groep die de interventie kreeg, 1,31% bij de controlegroep). Verder was het grootste
discussiepunt wat er wordt verstaan onder “vroege” mobilisatie. Er was een verschil
tussen de eerste 48 en eerste 72 uur na opname. Uit totaal 11 studies over 1178 kinderen
was de schatting dat slechts 13 patiënten (1,1%) een ongewenst voorval ondervonden dat
te wijten was aan mobilisatie.
De SR van Piva et al. (2019) includeerde 6 artikelen. Er werd gewerkt met de PRISMA
richtlijnen en het protocol was geregistreerd op PROSPERO. De kwaliteit van bewijs is
hoog volgens de PRISMA score (zie bijlage 2). Van de 6 studies die gebruikt zijn in deze
SR, beschreven 3 studies de implementatie van een vroegtijdig mobilisatieprogramma.
Virtual reality games werden hierbij ook gebruikt. Vier studies beschouwden het belang
van de deelname van het multidisciplinaire team bij de uitvoering van vroege
mobilisatieprotocollen. Uit 1 van de studies bleek dat er een toename van het aantal
fysiotherapie en ergotherapie consulten met de implementatie van het vroege
mobilisatieprogramma was. Het gemiddelde aantal mobilisatieactiviteiten per patiënt op de
3e dag verdubbelde van 3 (2 - 5) naar 6 (3 - 7,5). De interventie was veilig in de 6
geïncludeerde studies, en er werd geen enkel incident in verband met mobilisatie
geregistreerd. De uitvoering van multidisciplinaire protocollen is een haalbaar instrument
voor de bevordering van vroege mobilisatie op de kinder-IC.
De SR van Wieczorek et al. (2015) includeerde 6 artikelen waarvan 1 artikel
geïdentificeerd door het vragen aan een deskundige. Er werd gewerkt met de PRISMA
richtlijnen. De kwaliteit van bewijs is hoog volgens de Prisma score (zie bijlage 3). De
studies werden ingedeeld in drie groepen op basis van de uitkomsten: veiligheid en
haalbaarheid, functionele uitkomsten en verblijfsduur. Sommige studies rapporteerden
uitkomsten in meer dan één categorie: drie studies rapporteerden over veiligheid en
haalbaarheid, vier studies over functionele uitkomsten, en twee studies over verblijfsduur.
Van de beoordeelde studies rapporteerden drie studies over gegevens betreffende
ongewenste voorvallen en haalbaarheid, 2 studies over de afgenomen opnameduur bij
vroege mobilisatie.
Stap 4: Conclusie
De beoordeelde SR’s zijn goed uitgevoerd en hebben een hoge kwaliteit aan bewijs. De
hoeveelheid wetenschappelijke artikelen en bewijs over de vroege mobilisatie op de
kinder-IC is beperkt. Zo wordt in alle artikelen aangeraden meer onderzoek te doen, en
meer bewijs te leveren. In het artikel van Piva et al. (2015) werd al aangeraden om meer
studies te doen met gestandaardiseerde interventieprotocollen om de doeltreffendheid van
vroege mobilisatie te evalueren. Uit alle drie de artikelen kwam dat vroege mobilisatie
haalbaar en veilig lijkt te zijn bij kritisch zieke kinderen, met potentiële voordelen op korte
en lange termijn.
de IC voor een sneller herstel dan bij niet vroeg mobiliseren?
Aanbeveling
- Vroege mobilisatie kan veel voordelen opleveren en kan wel in de praktijk
toegepast worden, maar heeft meer onderzoek nodig om bewijs te krijgen.
- Niveau van bewijs: A1
Klinisch scenario
Op de kinder Intensive Care (IC) worden kinderen verpleegd (0-18 jaar) die ernstig ziek
zijn en extra zorg nodig hebben (AMC. z.d.).
Er is steeds meer bewijs dat vroege mobilisatie bij ernstig zieke volwassenen veilig,
doeltreffend en kosteneffectief is. Multimodale, interdisciplinaire benaderingen van
fysiotherapie op basis van mobiliteit worden gelinkt aan minder spierzwakte, minder
behoefte aan sedatie, minder delirium en een kortere duur van de mechanische
beademing bij volwassenen. Het bewijs bij kinderen is echter onduidelijk, vooral over wat
mobilisatie inhoudt, de timing, de geschiktheid en de aanpak van mobilisatie bij kinderen
op de kinder-IC (Wieczorek et al., 2015).
Als verpleegkundige wil je altijd de gezondheid van de patiënt bevorderen en morbiditeit
tegengaan, daarom wordt in dit onderzoek nagegaan of vroege mobilisatie het herstel van
kritiek zieke kinderen opgenomen op de kinder-IC versnelt.
Stap 1: De PICO
P Kritiek zieke kinderen opgenomen op de IC
I Vroeg mobiliseren
C Niet vroeg mobiliseren
O Sneller herstel
Stap 2: De zoekstrategie
Search: PubMed, Cochrane en Cinahl Er is gezocht naar Systematic Reviews en
Meta-analyse
Zoektermen - Early mobilization
- PICU
- Pediatric intensive care unit
- Critical ill children
- Critical ill pediatric patient
in- exclusiecriteria - Niet ouder dan 10 jaar
- Systematic review
- Meta analyse
, Resultaten: 8 resultaten, waarvan 2 systematic review (SR) passend bij het onderwerp en
1 meta-analyse en systematic review.
Stap 3: Kritische beoordeling
De SR van Cuello-Garcia et al. (2018) includeerde 12 RCT studies, 1 praktijkrichtlijn en 11
individuele studies. Er werd gewerkt met de PRISMA richtlijnen en de eisen van de
Cochrane en het protocol was geregistreerd op PROSPERO. De kwaliteit van bewijs is
goed tot voldoende volgens de PRISMA score (zie bijlage 1). Er wordt naar verschillende
resultaten en uitkomsten gekeken, zoals het aantal overlijdens (0,8% in de groep die de
interventie kreeg, 3,75% bij de controlegroep), opnameduur en morbiditeiten (2,8% in de
groep die de interventie kreeg, 1,31% bij de controlegroep). Verder was het grootste
discussiepunt wat er wordt verstaan onder “vroege” mobilisatie. Er was een verschil
tussen de eerste 48 en eerste 72 uur na opname. Uit totaal 11 studies over 1178 kinderen
was de schatting dat slechts 13 patiënten (1,1%) een ongewenst voorval ondervonden dat
te wijten was aan mobilisatie.
De SR van Piva et al. (2019) includeerde 6 artikelen. Er werd gewerkt met de PRISMA
richtlijnen en het protocol was geregistreerd op PROSPERO. De kwaliteit van bewijs is
hoog volgens de PRISMA score (zie bijlage 2). Van de 6 studies die gebruikt zijn in deze
SR, beschreven 3 studies de implementatie van een vroegtijdig mobilisatieprogramma.
Virtual reality games werden hierbij ook gebruikt. Vier studies beschouwden het belang
van de deelname van het multidisciplinaire team bij de uitvoering van vroege
mobilisatieprotocollen. Uit 1 van de studies bleek dat er een toename van het aantal
fysiotherapie en ergotherapie consulten met de implementatie van het vroege
mobilisatieprogramma was. Het gemiddelde aantal mobilisatieactiviteiten per patiënt op de
3e dag verdubbelde van 3 (2 - 5) naar 6 (3 - 7,5). De interventie was veilig in de 6
geïncludeerde studies, en er werd geen enkel incident in verband met mobilisatie
geregistreerd. De uitvoering van multidisciplinaire protocollen is een haalbaar instrument
voor de bevordering van vroege mobilisatie op de kinder-IC.
De SR van Wieczorek et al. (2015) includeerde 6 artikelen waarvan 1 artikel
geïdentificeerd door het vragen aan een deskundige. Er werd gewerkt met de PRISMA
richtlijnen. De kwaliteit van bewijs is hoog volgens de Prisma score (zie bijlage 3). De
studies werden ingedeeld in drie groepen op basis van de uitkomsten: veiligheid en
haalbaarheid, functionele uitkomsten en verblijfsduur. Sommige studies rapporteerden
uitkomsten in meer dan één categorie: drie studies rapporteerden over veiligheid en
haalbaarheid, vier studies over functionele uitkomsten, en twee studies over verblijfsduur.
Van de beoordeelde studies rapporteerden drie studies over gegevens betreffende
ongewenste voorvallen en haalbaarheid, 2 studies over de afgenomen opnameduur bij
vroege mobilisatie.
Stap 4: Conclusie
De beoordeelde SR’s zijn goed uitgevoerd en hebben een hoge kwaliteit aan bewijs. De
hoeveelheid wetenschappelijke artikelen en bewijs over de vroege mobilisatie op de
kinder-IC is beperkt. Zo wordt in alle artikelen aangeraden meer onderzoek te doen, en
meer bewijs te leveren. In het artikel van Piva et al. (2015) werd al aangeraden om meer
studies te doen met gestandaardiseerde interventieprotocollen om de doeltreffendheid van
vroege mobilisatie te evalueren. Uit alle drie de artikelen kwam dat vroege mobilisatie
haalbaar en veilig lijkt te zijn bij kritisch zieke kinderen, met potentiële voordelen op korte
en lange termijn.
