Blok 2.4 Perception
Probleem 5: Constituent parts and their wholes.
Boeken: Goldstein + Coren
VIGNET A. Gestalt Psychologie
Het menselijke perceptuele
systeem is een uniek iets. Alhoewel
mensen machines hebben proberen te
bouwen die het menselijke visuele
systeem nabootsen, is dit tot nog toe niet gelukt. Moeilijkheden bij het bouwen van zo’n
machine komen bijv. door het inverse projection problem: het gegeven dat verschillende
objecten eenzelfde beeld kunnen creëren op de retina. Wanner we enkel één beeld hebben,
kan dat beeld dubbelzinnig zijn (bijv. iets heeft een vierkant vooraanzicht). Om dit probleem
op te lossen bewegen mensen zodat de verschillende kijkpunten in kunnen nemen (van de
zijkant is de vierkant geen vierkant meer).
Verder kunnen objecten verborgen of onduidelijk zijn. Daar waar het voor mensen
mogelijk is verborgen of onduidelijke beelden te herkennen en te identificeren, is dit voor
computers heel moeilijk, als het al mogelijk is. Ook is het zo dat objecten etc. lijken te
verschillen vanaf verschillende kijkpunten, ook wel viewpoint invariance genoemd. Voor
ons mensen is het mogelijk om bijv. een stoel vanaf verschillende kanten als één stoel te
herkennen. Voor een computer is dat veel moeilijker.
Hoe komt het dan dat het zojuist genoemde voor computers heel moeilijk is, maar dat
wij mensen deze complexiteiten wel op kunnen lossen? In 1900 probeerden Gestalt
Psychologen hier antwoord op te geven.
Wundt richtte het structuralisme op. Een van de basisideeën van het structuralisme
was dat percepties zijn opgebouwd uit onderdelen genaamd sensaties. Gestalt psychologen
waren het hier niet mee eens. Volgens hen is perceptie meer dan een som van onderdelen. Dat
het structuralisme in twijfel werd getrokken begon doordat men zich afvroeg hoe het
structuralisme apparent movement zou kunnen verklaren (als je beelden snel achter elkaar
afspeelt, neem je beweging waar (films)). Een ander voorbeeld is
het volgende. Structuralisten hadden moeilijk met het uitleggen
van de illusie hiernaast. Mensen nemen contour waar wanneer ze
naar de kubus kijken terwijl er in werkelijkheid geen contour is.
Aangezien er geen echt contour is, kunnen er ook geen sensaties
ontstaan op de plaatsen waar het contour wordt waargenomen.
De zogenaamde contouren worden ook wel illusory contours genoemd. Verder, wanneer je
je inbeeld dat je door zwarte gaten kijkt en je inbeeld dat je de figuur door gaten bekijkt,
verdwijnt het contour. Ook dit is niet te verklaren door structuralisten. Nadat gestalt
psychologen het idee dat perceptie is opgebouwd uit sensaties hadden verworpen, stelden ze
verschillende principes voor genaamd laws of perceptual organization.
1
Probleem 5: Constituent parts and their wholes.
Boeken: Goldstein + Coren
VIGNET A. Gestalt Psychologie
Het menselijke perceptuele
systeem is een uniek iets. Alhoewel
mensen machines hebben proberen te
bouwen die het menselijke visuele
systeem nabootsen, is dit tot nog toe niet gelukt. Moeilijkheden bij het bouwen van zo’n
machine komen bijv. door het inverse projection problem: het gegeven dat verschillende
objecten eenzelfde beeld kunnen creëren op de retina. Wanner we enkel één beeld hebben,
kan dat beeld dubbelzinnig zijn (bijv. iets heeft een vierkant vooraanzicht). Om dit probleem
op te lossen bewegen mensen zodat de verschillende kijkpunten in kunnen nemen (van de
zijkant is de vierkant geen vierkant meer).
Verder kunnen objecten verborgen of onduidelijk zijn. Daar waar het voor mensen
mogelijk is verborgen of onduidelijke beelden te herkennen en te identificeren, is dit voor
computers heel moeilijk, als het al mogelijk is. Ook is het zo dat objecten etc. lijken te
verschillen vanaf verschillende kijkpunten, ook wel viewpoint invariance genoemd. Voor
ons mensen is het mogelijk om bijv. een stoel vanaf verschillende kanten als één stoel te
herkennen. Voor een computer is dat veel moeilijker.
Hoe komt het dan dat het zojuist genoemde voor computers heel moeilijk is, maar dat
wij mensen deze complexiteiten wel op kunnen lossen? In 1900 probeerden Gestalt
Psychologen hier antwoord op te geven.
Wundt richtte het structuralisme op. Een van de basisideeën van het structuralisme
was dat percepties zijn opgebouwd uit onderdelen genaamd sensaties. Gestalt psychologen
waren het hier niet mee eens. Volgens hen is perceptie meer dan een som van onderdelen. Dat
het structuralisme in twijfel werd getrokken begon doordat men zich afvroeg hoe het
structuralisme apparent movement zou kunnen verklaren (als je beelden snel achter elkaar
afspeelt, neem je beweging waar (films)). Een ander voorbeeld is
het volgende. Structuralisten hadden moeilijk met het uitleggen
van de illusie hiernaast. Mensen nemen contour waar wanneer ze
naar de kubus kijken terwijl er in werkelijkheid geen contour is.
Aangezien er geen echt contour is, kunnen er ook geen sensaties
ontstaan op de plaatsen waar het contour wordt waargenomen.
De zogenaamde contouren worden ook wel illusory contours genoemd. Verder, wanneer je
je inbeeld dat je door zwarte gaten kijkt en je inbeeld dat je de figuur door gaten bekijkt,
verdwijnt het contour. Ook dit is niet te verklaren door structuralisten. Nadat gestalt
psychologen het idee dat perceptie is opgebouwd uit sensaties hadden verworpen, stelden ze
verschillende principes voor genaamd laws of perceptual organization.
1
