Hoofdstuk 1
Psychologie is een ervaringswetenschap of empirische (werkelijkheids-) wetenschap, dit houdt in dat
de psychologie bezig is met het opstellen van theorieën voor de waargenomen werkelijkheid
(ervaringen). Andere ervaringswetenschappen zijn bijvoorbeeld natuurkunde en scheikunde die zich ook
bezighouden met de waargenomen werkelijkheid. In de ervaringswetenschap is onderscheid te maken
tussen natuurwetenschappen (natuurkunde, scheikunde) en geestes- of cultuurwetenschappen
(geschiedenis, taalwetenschappen). Psychologie houdt zich met beide bezig omdat theorieën voor
bepaalde gedragingen gezocht worden in zowel de menselijke natuur en de menselijke cultuur.
Iedere wetenschap heeft een object, voor de psychologie is dat als volgt:
Psychologie is een wetenschap waarbij zowel het gedrag van mensen wordt bestudeerd als de
gevoelens en gedachten die mensen hebben bij het ervaren van hun gedrag en de omstandigheden
waarin dat plaatsvindt.
Verschillende wetenschappen hebben hetzelfde of een soortgelijk object, wat ook belangrijk is voor het
omschrijven van een wetenschap zijn de theorieën die worden gebruikt. Wetenschappen met hetzelfde
object hebben dus allemaal verschillende theorieën maar hebben wel met elkaar te maken en
beïnvloeden elkaar waardoor er een soort familie van wetenschappen ontstaat. De moeder van de
psychologie is filosofie en de vader van de psychologie is fysiologie. Dit is duidelijk te zien omdat de
oudste psychologen vaak ook een filosofische en/of fysiologische achtergrond hadden. De broertjes en
zusjes van de psychologie zijn sociologie, pedagogiek, politicologie en culturele antropologie. Deze
sociale wetenschappen lijken allemaal op elkaar en zijn soms moeilijk uit elkaar te houden, het grootste
onderscheid is de vader van de psychologie, de fysiologie: de psychologie heeft duidelijk een biologische
kant omdat er ook naar de hersenen en erfelijkheid wordt gekeken, andere sociale wetenschappen
hebben dit niet.
Ook zijn er normatieve wetenschappen (geneeskunde, opvoedkunde) die zich bezighouden met het
voorschrijven van het juiste handelen en formele wetenschappen (wiskunde) die zich bezighouden met
feiten en berekeningen.
SPH’ers hebben psychologie nodig omdat ze te maken krijgen met behandelingen en methoden die uit
de psychologie komen en omdat ze te maken krijgen met psychologen en psychiaters.
Er zijn twee soorten kennis: dagelijkse kennis en wetenschappelijke kennis, voor psychologie en andere
wetenschappen wordt wetenschappelijke kennis gebruikt.
Dagelijkse kennis doen we elke dag gemerkt en ongemerkt op, als we deze kennis onthouden zijn we er
bewust mee bezig geweest en wordt deze kennis in een soort vakje in onze hersenen geordend.
Dagelijkse kennis is gebaseerd op onze eigen ervaringen, het is dus niet feitelijk. Iedereen kan in
dezelfde situatie verschillende dingen waarnemen en opslaan.
Wetenschappelijke kennis heeft een aantal voorwaarden:
Wetenschappelijke kennis heeft strikte regels. Wetenschappers moeten objectief blijven, ze
maken onderscheid tussen toevallige, willekeurige verbanden en niet-toevallige, oorzakelijke
verbanden. Hierbij wordt gebruik gemaakt van statistieken en kansberekeningen.
Wetenschap gaat verder dan het zoeken van verbanden in de waargenomen werkelijkheid, er
wordt geprobeerd theorieën te formuleren. Een theorie geeft een voorstelling van wat ‘achter’
Psychologie is een ervaringswetenschap of empirische (werkelijkheids-) wetenschap, dit houdt in dat
de psychologie bezig is met het opstellen van theorieën voor de waargenomen werkelijkheid
(ervaringen). Andere ervaringswetenschappen zijn bijvoorbeeld natuurkunde en scheikunde die zich ook
bezighouden met de waargenomen werkelijkheid. In de ervaringswetenschap is onderscheid te maken
tussen natuurwetenschappen (natuurkunde, scheikunde) en geestes- of cultuurwetenschappen
(geschiedenis, taalwetenschappen). Psychologie houdt zich met beide bezig omdat theorieën voor
bepaalde gedragingen gezocht worden in zowel de menselijke natuur en de menselijke cultuur.
Iedere wetenschap heeft een object, voor de psychologie is dat als volgt:
Psychologie is een wetenschap waarbij zowel het gedrag van mensen wordt bestudeerd als de
gevoelens en gedachten die mensen hebben bij het ervaren van hun gedrag en de omstandigheden
waarin dat plaatsvindt.
Verschillende wetenschappen hebben hetzelfde of een soortgelijk object, wat ook belangrijk is voor het
omschrijven van een wetenschap zijn de theorieën die worden gebruikt. Wetenschappen met hetzelfde
object hebben dus allemaal verschillende theorieën maar hebben wel met elkaar te maken en
beïnvloeden elkaar waardoor er een soort familie van wetenschappen ontstaat. De moeder van de
psychologie is filosofie en de vader van de psychologie is fysiologie. Dit is duidelijk te zien omdat de
oudste psychologen vaak ook een filosofische en/of fysiologische achtergrond hadden. De broertjes en
zusjes van de psychologie zijn sociologie, pedagogiek, politicologie en culturele antropologie. Deze
sociale wetenschappen lijken allemaal op elkaar en zijn soms moeilijk uit elkaar te houden, het grootste
onderscheid is de vader van de psychologie, de fysiologie: de psychologie heeft duidelijk een biologische
kant omdat er ook naar de hersenen en erfelijkheid wordt gekeken, andere sociale wetenschappen
hebben dit niet.
Ook zijn er normatieve wetenschappen (geneeskunde, opvoedkunde) die zich bezighouden met het
voorschrijven van het juiste handelen en formele wetenschappen (wiskunde) die zich bezighouden met
feiten en berekeningen.
SPH’ers hebben psychologie nodig omdat ze te maken krijgen met behandelingen en methoden die uit
de psychologie komen en omdat ze te maken krijgen met psychologen en psychiaters.
Er zijn twee soorten kennis: dagelijkse kennis en wetenschappelijke kennis, voor psychologie en andere
wetenschappen wordt wetenschappelijke kennis gebruikt.
Dagelijkse kennis doen we elke dag gemerkt en ongemerkt op, als we deze kennis onthouden zijn we er
bewust mee bezig geweest en wordt deze kennis in een soort vakje in onze hersenen geordend.
Dagelijkse kennis is gebaseerd op onze eigen ervaringen, het is dus niet feitelijk. Iedereen kan in
dezelfde situatie verschillende dingen waarnemen en opslaan.
Wetenschappelijke kennis heeft een aantal voorwaarden:
Wetenschappelijke kennis heeft strikte regels. Wetenschappers moeten objectief blijven, ze
maken onderscheid tussen toevallige, willekeurige verbanden en niet-toevallige, oorzakelijke
verbanden. Hierbij wordt gebruik gemaakt van statistieken en kansberekeningen.
Wetenschap gaat verder dan het zoeken van verbanden in de waargenomen werkelijkheid, er
wordt geprobeerd theorieën te formuleren. Een theorie geeft een voorstelling van wat ‘achter’
