Methodieken in
armoedebestrijding
Inleiding
Armoede = complex probleem. Complexe problemen = meervoudige aanpak. Op micro niveau
(individu), en op macro niveau (maatschappij) of misschien kunnen we ook spreken over
armoedebestrijding op korte termijn en op lange termijn.
Armoedebestrijding op micro niveau heeft verschillende componenten. We onderscheiden:
Materiële en financiële hulpverlening
Hulp- en dienstverlening
Deze vormen van hulpverlening proberen op korte termijn de noden te lenigen.
Om armoede uit de wereld helpen aanpak op lange termijn + ander niveau, macro niveau of het
structurele niveau. Empowerment, emancipatie en participatie zijn centrale begrippen.
We onderscheiden hier:
Groepsgericht werken (maar helpt hen ook om maatschappelijk te participeren en hun plaats
op te eisen)
Beleidsgericht werken (=politiserend werken, heeft als doel de overheid te
beïnvloeden en aan te zetten om de uitsluitingsmechanismen die armoede
in stand houden, aan te pakken)
Micro-niveau
Hier staat het individu centraal of een persoon in armoede met zijn of haar noden.
Armoede raakt alle levensdomeinen en heeft een grote impact op het algemeen
welbevinden en het zelfwaardegevoel van mensen in armoede.
Hoe wordt de hulp georganiseerd? Een kort overzicht:
Materiële en financiële hulpverlening
Bij de bestrijding van armoede is het belangrijk om de eerste noden te lenigen en
die zijn altijd praktisch, materieel en of financieel van aard.
Financieel: sociale zekerheid. Op bepaalde momenten: bij ziekte of ongeval heb
je recht op een ziekte-uitkering, als je oud bent na een lange loopbaan heb je
recht op een pensioen, als je werkloos wordt heb je recht op een
werkloosheidsuitkering…
Zonder 42,5% onder armoededrempel.
Uitgebouwd o.b.v. arbeidsprincipe als je om één of andere reden niet in staat bent om
te werken of nog nooit gewerkt hebt, heb je ook geen recht op een sociale
zekerheids-uitkering.
Uitzonderingen: leefloon van OCMW.
Is verplicht een leefloon uit te betalen in opdracht van de federale overheid.
Daarnaast kan elk OCMW aandacht en middelen investeren in thema’s zoals
ouderenzorg, cultuur, kinderopvang of activering. De OCMW’s staan behoorlijk
onder druk omdat het aantal leefloners sterk is toegenomen. De middelen om
sociaal beleid te voeren worden ook schaarser.
, Materieel: sociaal restaurant, kringloopwinkel, sociale kruidenier, voedselbank, weggeefwinkel,….
Veel van deze privé-initiatieven krijgen een beperkte subsidie maar voor het
grootste deel draaien deze werkingen op vrijwilligers.
Sociale kaart biedt hier overzicht van.
Hulp- en dienstverlening
Dikwijls is praktische of materiële hulp een goede instap om ook hulp- en
dienstverlening te bieden.
De sociale dienst van het OCMW biedt ook hulp bij problemen met schulden
in de vorm van
- budgetbegeleiding
- budgetbeheer
- collectieve schuldbemiddeling
OCMW Gent ook actief op levensdomeinen zoals:
1. tewerkstelling: Het Dienstenbedrijf Sociale Economie van Stad en OCMW
Gent (DBSE) helpt mensen om hun kansen op de arbeidsmarkt te
verbeteren. Elke OCMW-cliënt krijgt een individuele begeleiding op
maat richting activering. Door middel van een tijdelijk contract krijgt men
een opleiding en werkervaring in één van de 6 clusters: Bouw, Horeca,
Logistiek, Openbaar Domein, Schoonmaak of Fiets.
2. Huisvestiging: Het Sociaal Verhuurkantoor Gent verhuurt woningen van
privéeigenaars aan gezinnen met een beperkt inkomen.
CAW (centrum algemeen welzijnswerk): vind je ontmoetingsplekken in de vorm
van inloopcentra, outreach- en straathoekwerk. Je kan er ook terecht voor
budgethulpverlening. Het CAW neemt ook een belangrijke taak op rond
thuislozenzorg. Opvangcentra (mannen, vrouwen en gezinnen) bieden hulp voor
mensen die dakloos zijn.
Verenigingen waar Armen het woord nemen: mensen in armoede uit hun isolement halen,
ondersteunen en weerbaar maken. Ze bundelen ook de krachten om samen een stem vormen om te
kunnen wegen op het beleid.
Bv. op lokaal niveau in gesprek gaan met schepenen of verbetervoorstellen voor de hulpverlening
formuleren zoals bv de publicatie de Stressweg van de Zuidpoort in Gent.
Buddy’s: Bv. ‘Buddy’s aan de wieg’ is een project dat zwangere vrouwen in een
kwetsbare situatie ondersteunt. Kompanjon, Meridiaan en Uilenspel zijn
voorbeelden van organisaties die huistaakbegeleiding organiseren voor lagere
school kinderen uit kwetsbare gezinnen in de Gentse regio.
Methodieken op microniveau
De Stressweg
gekomen vanuit de frustraties en moeilijkheden die mensen in armoede ondervonden met
hulpverlenende instanties.
Opvallend: het aanhoudende pleidooi om te luisteren naar mensen in armoede, om hen ernstig te
nemen. Vaak durven ze of willen ze niet meer zoeken door bepaalde ervaringen: ze hebben
doorheen hun leven negatieve ervaringen met school, hulpverlening, werk, …
komen op een negatieve manier in contact met politie, justitie, scholen, …
armoedebestrijding
Inleiding
Armoede = complex probleem. Complexe problemen = meervoudige aanpak. Op micro niveau
(individu), en op macro niveau (maatschappij) of misschien kunnen we ook spreken over
armoedebestrijding op korte termijn en op lange termijn.
Armoedebestrijding op micro niveau heeft verschillende componenten. We onderscheiden:
Materiële en financiële hulpverlening
Hulp- en dienstverlening
Deze vormen van hulpverlening proberen op korte termijn de noden te lenigen.
Om armoede uit de wereld helpen aanpak op lange termijn + ander niveau, macro niveau of het
structurele niveau. Empowerment, emancipatie en participatie zijn centrale begrippen.
We onderscheiden hier:
Groepsgericht werken (maar helpt hen ook om maatschappelijk te participeren en hun plaats
op te eisen)
Beleidsgericht werken (=politiserend werken, heeft als doel de overheid te
beïnvloeden en aan te zetten om de uitsluitingsmechanismen die armoede
in stand houden, aan te pakken)
Micro-niveau
Hier staat het individu centraal of een persoon in armoede met zijn of haar noden.
Armoede raakt alle levensdomeinen en heeft een grote impact op het algemeen
welbevinden en het zelfwaardegevoel van mensen in armoede.
Hoe wordt de hulp georganiseerd? Een kort overzicht:
Materiële en financiële hulpverlening
Bij de bestrijding van armoede is het belangrijk om de eerste noden te lenigen en
die zijn altijd praktisch, materieel en of financieel van aard.
Financieel: sociale zekerheid. Op bepaalde momenten: bij ziekte of ongeval heb
je recht op een ziekte-uitkering, als je oud bent na een lange loopbaan heb je
recht op een pensioen, als je werkloos wordt heb je recht op een
werkloosheidsuitkering…
Zonder 42,5% onder armoededrempel.
Uitgebouwd o.b.v. arbeidsprincipe als je om één of andere reden niet in staat bent om
te werken of nog nooit gewerkt hebt, heb je ook geen recht op een sociale
zekerheids-uitkering.
Uitzonderingen: leefloon van OCMW.
Is verplicht een leefloon uit te betalen in opdracht van de federale overheid.
Daarnaast kan elk OCMW aandacht en middelen investeren in thema’s zoals
ouderenzorg, cultuur, kinderopvang of activering. De OCMW’s staan behoorlijk
onder druk omdat het aantal leefloners sterk is toegenomen. De middelen om
sociaal beleid te voeren worden ook schaarser.
, Materieel: sociaal restaurant, kringloopwinkel, sociale kruidenier, voedselbank, weggeefwinkel,….
Veel van deze privé-initiatieven krijgen een beperkte subsidie maar voor het
grootste deel draaien deze werkingen op vrijwilligers.
Sociale kaart biedt hier overzicht van.
Hulp- en dienstverlening
Dikwijls is praktische of materiële hulp een goede instap om ook hulp- en
dienstverlening te bieden.
De sociale dienst van het OCMW biedt ook hulp bij problemen met schulden
in de vorm van
- budgetbegeleiding
- budgetbeheer
- collectieve schuldbemiddeling
OCMW Gent ook actief op levensdomeinen zoals:
1. tewerkstelling: Het Dienstenbedrijf Sociale Economie van Stad en OCMW
Gent (DBSE) helpt mensen om hun kansen op de arbeidsmarkt te
verbeteren. Elke OCMW-cliënt krijgt een individuele begeleiding op
maat richting activering. Door middel van een tijdelijk contract krijgt men
een opleiding en werkervaring in één van de 6 clusters: Bouw, Horeca,
Logistiek, Openbaar Domein, Schoonmaak of Fiets.
2. Huisvestiging: Het Sociaal Verhuurkantoor Gent verhuurt woningen van
privéeigenaars aan gezinnen met een beperkt inkomen.
CAW (centrum algemeen welzijnswerk): vind je ontmoetingsplekken in de vorm
van inloopcentra, outreach- en straathoekwerk. Je kan er ook terecht voor
budgethulpverlening. Het CAW neemt ook een belangrijke taak op rond
thuislozenzorg. Opvangcentra (mannen, vrouwen en gezinnen) bieden hulp voor
mensen die dakloos zijn.
Verenigingen waar Armen het woord nemen: mensen in armoede uit hun isolement halen,
ondersteunen en weerbaar maken. Ze bundelen ook de krachten om samen een stem vormen om te
kunnen wegen op het beleid.
Bv. op lokaal niveau in gesprek gaan met schepenen of verbetervoorstellen voor de hulpverlening
formuleren zoals bv de publicatie de Stressweg van de Zuidpoort in Gent.
Buddy’s: Bv. ‘Buddy’s aan de wieg’ is een project dat zwangere vrouwen in een
kwetsbare situatie ondersteunt. Kompanjon, Meridiaan en Uilenspel zijn
voorbeelden van organisaties die huistaakbegeleiding organiseren voor lagere
school kinderen uit kwetsbare gezinnen in de Gentse regio.
Methodieken op microniveau
De Stressweg
gekomen vanuit de frustraties en moeilijkheden die mensen in armoede ondervonden met
hulpverlenende instanties.
Opvallend: het aanhoudende pleidooi om te luisteren naar mensen in armoede, om hen ernstig te
nemen. Vaak durven ze of willen ze niet meer zoeken door bepaalde ervaringen: ze hebben
doorheen hun leven negatieve ervaringen met school, hulpverlening, werk, …
komen op een negatieve manier in contact met politie, justitie, scholen, …
