Biologische Psychologie
Samenvatting Hoorcolleges
,
,Hoorcollege 1
1. Geschiedenis
Tijdlijn
De oude Grieken: Plato (429-348 V.Chr.):
Het orgaan van de rationaliteit/rede
Galen (130-200 N. Chr.):
Lokaliseren van mentale functies in het brein
Descartes (1596-1650):
Dualisme/body&mind ->communicatie via pijnappelklier (unilateraal net als de ziel)
Mechanische relatie tussen gedrag en brein
Galvani (1791):
Kikkerpootexperiment, elektriciteit en zenuwcellen
Het einde van de invisible spirits
Golgi (1875):
Visualiseren van individuele zenuwcellen
Ramón y Cajal (1887):
Structuur en zenuwcellen als units -> synapsen
Otto Loewi (1921):
Chemie van zenuwimpulsen
Ramón y Cajal (1887):
Structuur en zenuwcellen als units -> synapsen
Camillo Golgi
De Golgikleuring
• Zilverchromaat
• Traceren van zenuwcellen
Zijn bijdrage:
• Het visualiseren van neuronen (zenuwcellen) in het
zenuwweefsel
Santiago Ramón y Cajal
De Golgikleuring
• Hij gebruikte de techniek van Golgi
• Cellulaire structuur
• Synaptische spleet (Sherrington)
Zenuwen en hersenen bestaan niet uit vezels maar uit cellen die contact met elkaar en andere
delen van het lichaam leggen via hun eigen uitgroeisels, de dendrieten en axons, niet via een
soort klaarliggende kanalen van een organisch netwerk zoals het bloedvatenstelsel. (Ironisch is wel
dat het Griekse woord neuron pees, vezelbundel betekent en de foute opvatting over de
samenstelling van zenuwen dus is blijven hangen in de term neurologie.)
, 2. Het brein
Centraal zenuwstelsel en perifeer zenuwstelsel
Het centraal zenuwstelsel
Hersenen: van levensbelang, beschermd door botten
- Brein: schedel
Ruggenmerg: van levensbelang, beschermd door botten
- Ruggenmerg: werverkanaal van de werverkolom
Zijn doorlopend: Worden als twee afzonderlijke organen beschouwd, maar zijn
onafgebroken
Neuronavigatie
Als we ons goed door het brein willen navigeren, is het handig om wat Latijnse termen te leren
kennen.
-) Ventraal: aan de buikzijde gelegen (in het verlengde van het ruggenmerg)
-) Dorsaal: aan de rugzijde gelegen (in het verlengde van de ruggenmerg)
,Het menselijk brein
Het brein is natuurlijk een 3D structuur, dus het kan van verschillende manieren benaderd worden.
Dit is belangrijk, omdat je in ieder vlak, afhankelijk van hoe het benaderd wordt, je andere structuren
kunt zien.
De drie meest belangrijke vlakken kun je zien in het plaatje:
-het saggitale vlak (deelt het lichaam in twee helften, links en rechts)
-het coronale vlak ( deelt het lichaam van zijkant naar zijkant)
-het horizontale, of axiale vlak (horizontaal)
Nog meer belangrijke termen
Anterieur = voor (ten opzichte van de voorkant van het hoofd)
Posterieur = achter (ten opzichte van de voorkant van het hoofd)
Superieur = boven een ander deel
Inferieur = onder een ander deel
Lateraal = aan de zijkant
Mediaal = meer naar het midden toe
Mediaan = liggend op de middenlijn
Proximaal = dichtbij
Distaal = ver weg van
Ipsilateraal = aan dezelfde kant
Contralateraal = aan de andere kant
, De grote hersenen
Windingen (Gyri) en Groeven (Sulci)
De hersenschors is de buitenste laag van de hersenen. Deze laag ligt aan de oppervlakte en
wordt ook wel cortex genoemd. De hersenschors is sterk gevouwen waardoor de hersenen een
gerimpeld uiterlijk hebben.
Groeven (sulci) worden afgewisseld met windingen (gyri), waardoor de hersenschors
een groot oppervlakte heeft. Daardoor wordt de hoeveelheid zenuwcellen die de hersenen kunnen
bevatten groter.
Vier kwabben
De kleine hersenen
Beweging
Balans
Evenwicht
Spierspanning
• Vermis = postuur
• Intermediale hemisfeer = spierspanning
• Cerebrocerebellum = coördinatie beweging armen en benen
• Vestibullocerebellum = oriëntatie in de ruimte
Samenvatting Hoorcolleges
,
,Hoorcollege 1
1. Geschiedenis
Tijdlijn
De oude Grieken: Plato (429-348 V.Chr.):
Het orgaan van de rationaliteit/rede
Galen (130-200 N. Chr.):
Lokaliseren van mentale functies in het brein
Descartes (1596-1650):
Dualisme/body&mind ->communicatie via pijnappelklier (unilateraal net als de ziel)
Mechanische relatie tussen gedrag en brein
Galvani (1791):
Kikkerpootexperiment, elektriciteit en zenuwcellen
Het einde van de invisible spirits
Golgi (1875):
Visualiseren van individuele zenuwcellen
Ramón y Cajal (1887):
Structuur en zenuwcellen als units -> synapsen
Otto Loewi (1921):
Chemie van zenuwimpulsen
Ramón y Cajal (1887):
Structuur en zenuwcellen als units -> synapsen
Camillo Golgi
De Golgikleuring
• Zilverchromaat
• Traceren van zenuwcellen
Zijn bijdrage:
• Het visualiseren van neuronen (zenuwcellen) in het
zenuwweefsel
Santiago Ramón y Cajal
De Golgikleuring
• Hij gebruikte de techniek van Golgi
• Cellulaire structuur
• Synaptische spleet (Sherrington)
Zenuwen en hersenen bestaan niet uit vezels maar uit cellen die contact met elkaar en andere
delen van het lichaam leggen via hun eigen uitgroeisels, de dendrieten en axons, niet via een
soort klaarliggende kanalen van een organisch netwerk zoals het bloedvatenstelsel. (Ironisch is wel
dat het Griekse woord neuron pees, vezelbundel betekent en de foute opvatting over de
samenstelling van zenuwen dus is blijven hangen in de term neurologie.)
, 2. Het brein
Centraal zenuwstelsel en perifeer zenuwstelsel
Het centraal zenuwstelsel
Hersenen: van levensbelang, beschermd door botten
- Brein: schedel
Ruggenmerg: van levensbelang, beschermd door botten
- Ruggenmerg: werverkanaal van de werverkolom
Zijn doorlopend: Worden als twee afzonderlijke organen beschouwd, maar zijn
onafgebroken
Neuronavigatie
Als we ons goed door het brein willen navigeren, is het handig om wat Latijnse termen te leren
kennen.
-) Ventraal: aan de buikzijde gelegen (in het verlengde van het ruggenmerg)
-) Dorsaal: aan de rugzijde gelegen (in het verlengde van de ruggenmerg)
,Het menselijk brein
Het brein is natuurlijk een 3D structuur, dus het kan van verschillende manieren benaderd worden.
Dit is belangrijk, omdat je in ieder vlak, afhankelijk van hoe het benaderd wordt, je andere structuren
kunt zien.
De drie meest belangrijke vlakken kun je zien in het plaatje:
-het saggitale vlak (deelt het lichaam in twee helften, links en rechts)
-het coronale vlak ( deelt het lichaam van zijkant naar zijkant)
-het horizontale, of axiale vlak (horizontaal)
Nog meer belangrijke termen
Anterieur = voor (ten opzichte van de voorkant van het hoofd)
Posterieur = achter (ten opzichte van de voorkant van het hoofd)
Superieur = boven een ander deel
Inferieur = onder een ander deel
Lateraal = aan de zijkant
Mediaal = meer naar het midden toe
Mediaan = liggend op de middenlijn
Proximaal = dichtbij
Distaal = ver weg van
Ipsilateraal = aan dezelfde kant
Contralateraal = aan de andere kant
, De grote hersenen
Windingen (Gyri) en Groeven (Sulci)
De hersenschors is de buitenste laag van de hersenen. Deze laag ligt aan de oppervlakte en
wordt ook wel cortex genoemd. De hersenschors is sterk gevouwen waardoor de hersenen een
gerimpeld uiterlijk hebben.
Groeven (sulci) worden afgewisseld met windingen (gyri), waardoor de hersenschors
een groot oppervlakte heeft. Daardoor wordt de hoeveelheid zenuwcellen die de hersenen kunnen
bevatten groter.
Vier kwabben
De kleine hersenen
Beweging
Balans
Evenwicht
Spierspanning
• Vermis = postuur
• Intermediale hemisfeer = spierspanning
• Cerebrocerebellum = coördinatie beweging armen en benen
• Vestibullocerebellum = oriëntatie in de ruimte
