Samenvatting Dilemma VWO hoofdstuk 1 paragraaf 3

Par 3

Referendum  volksstemming

 Vorm van directe democratie

Kiezen van een volksvertegenwoordiger

 Vorm van indirecte democratie

In Nederland is het niet mogelijk om bindende referenda te organiseren omdat in de grondwet is
vastgelegd dat volksvertegenwoordigers altijd het laatste woord moeten hebben bij wetgeving.

 Nederland is dus een indirecte parlementaire democratie

Bindende referenda  de uitkomst van de referenda is bepalend

Democratie  demos (volk) kratein (regeren)

Zwitserland en Amerika hebben wel bindende referenda

Formele kenmerken democratie

 Er zijn regelmatig vrije en geheime verkiezingen
o Vrij  iedere volwassenen mag stemmen
o Geheime  niemand kan er achter komen op wie je hebt gestemd
 Iedere kiesgerechtigde mag zichzelf als kandidaat stellen  passief kiesrecht
 De rechtstatelijke kenmerken worden gerespecteerd (bijv. grondrechten: vrijheid van
meningsuiting, godsdienst en vereniging)
 Onafhankelijke rechtelijke macht
 Vrije media

Informele kenmerken democratie (politieke cultuur)

 Bevolking is goed geïnformeerd over de politiek
 De meerderheid onderdrukt de mening van minderheden niet
 Zowel de overheid als het volk heeft democratische waarden

Onevenwichtige machtsbalans  als de macht door slaat naar 1 kant (als bijv. een leider wel
democratisch gekozen is maar daarna dictatoriale regels invoert)

Dictatuur  1 persoon of een selecte groep mensen heeft de macht

Parlement (ook wel statengeneraal)  volksvertegenwoordiging op nationaal niveau

 1e kamer
o 75 leden gekozen door de provinciale staten
 Dus indirect gekozen, via getrapte verkiezingen
e
 2 kamer
o 150 rechtstreeks door het volk gekozen leden
o Elke 4 wordt een nieuwe 2e kamer gekozen
 Tenzij er eerder verkiezingen worden uitgeschreven

Eens in de 4 jaar zijn er provinciale verkiezingen