1. Wat is de anatomie van het hart?
Locatie en oriëntatie
Het hart ligt in het mediastinum (ruimte tussen de longen). Het hart bevindt zich voor het
grootste deel achter het sternum en ligt iets meer naar links dan rechts op het diafragma. De
rechterventrikel beslaat het grootste gedeelte van de voorzijde van het hart. De
linkerventrikel ligt wat meer naar achteren en onderen en vormt de laterale begrenzing van
het hart, waarvan de punt (apex) naar links, voren en onderen wijst. De apex bevindt zich
binnen de linker midclaviculairlijn ter hoogte van de vijfde intercostale ruimte.
De onderzijde (ook grotendeels gevormd door linkervetrikel) van het hart ligt op het
diafragma. De atria loggen craniaal en dorsaal t.o.v. de ventrikels, waarbij het rechteratrium
ventraal ligt van het linkeratrium.
Bedekking van het hart
Het hart is omvangen door een dubbelwandige zak genaamd het pericardium. Het buitenste
deel van de zak is het fibreuze pericardium (dicht bindweefsel) →beschermt hart, maakt
hart vast aan omliggende structuren, voorkomt het overvullen van het hart met bloed.
Dieper is het sereuze pericardium dat bestaat uit twee sereuze membranen die een gesloten
zak vormen rond het hart. De lamina parietalis bedekt het interne oppervlak van het
fibreuze pericardium. Aan de bovenkant van het hart hecht de lamina parietalis aan de grote
slagaderen die het hart verlaten en vouwt dan naar beneden en onlijnt dan het hart als de
viscerale laag, ookwel het epicardium genoemd. Dit is onderdeel van de wand van het hart.
,Tussen de parietale en viscerale laag zit de pericardiale ruimte waarin zich sereuze vloeistof
bevindt →membranen glijden over elkaar.
Lagen van de hartwand
De hartwand bestaat uit drie lagen: epicardium, myocardium en endocardium. Het
epicardium is de viscerale laag van het sereuze pericardium. Er bevindt zich vaak vet in deze
laag .Het myocardium is de middelste laag en bestaat grotendeels uit hartspierweefsel
→deze laag trekt samen. Het endocardium is een witte laag endotheel (squameuze
epitheelcellen) dat rust op een dunne bindweefsel laag. Het omlijnt de hartkamers en
bedekt het fibreuze skelet van de kleppen. Het endocardium is continu met de endothele
bedekking van de bloedvaten die het hart uitgaan en ingaan.
Hartkamers begrenzing
Het hart heeft vier kamers: twee atria en twee ventrikels. Longitudinaal worden de atria van
elkaar gescheiden door de interatriale septum en de ventrikels door het interventriculaire
septum. Er zijn twee groeven zichtbaar op het hart die de begrenzing van de vier kamers
aangeven en die bloedvaten dragen die het myocardium voeden. De coronaire sulcus ofwel
de atrioventriculaire groef omcirkelt de junctie van de atria en de ventrikels. De anterieure
intraventriculaire sulcus markeert de anterieure positie van het septum dat de linker en
rechter ventrikels scheidt. Het omgeeft de anterieure interventriculaire slagader. Deze sulcus
gaat door als de posterieure intraventriculaire sulcus.
Atrium - boezem
De atria zijn de kamers die het bloed ontvangen dat terugkomt in het hart. Het zijn relatief
kleine kamers met een dunne wand, omdat ze maar een klein beetje samen hoeven te
trekken om het bloed naar ‘beneden’ te duwen richting de ventrikels.
Het rechter atrium bestaat uit twee delen: een gladwandige posterieure kant en een
anterieur deel met bundels spierweefsel in de wanden die riggels vormen → vormen de
pectinate spieren genoemd. Het posterieure en anterieure deel van het rechter atrium
worden gescheiden door een C-vormige ring genaamd de crista terminalis.
Het linker atrium is merendeels glad en pectinate spieren zijn alleen gelegen in de aurikels.
Dit zijn kleine aanhangsels van de atria. Het interatriale septum bevat in het linker atrium
, een kleine inkeping, de fossa ovalis. Dit is het overblijfsel van het foramen ovale in het hart
van de foetus.
Bloed komt het rechter atrium binnen via drie aderen:
Superieure vena cava brengt bloed terug van lichaamsregio’s superieur aan het
diafragma.
Inferieure vena cava brengt bloed terug van lichaamsregio’s onder het diafragma.
Coronaire sinus verzamelt bloed van het myocardium.
Vier pulmonaire aderen komen het linkeratrium binnen. Deze aderen dragen bloed van de
longen terug naar het hart. Deze worden het best gezien een posterieur aanzicht.
Ventrikel - kamer
De ventrikels vormen het grootste deel van het hart. Intern heeft de wand van de ventrikels
onregelmatige riggels van spieren genaamd de trabeculae carneae. Ook bevat het de
papillaire spieren die projecteren in de ventrikels, dit zijn bundels spieren die een rol spelen
in de functie van de kleppen. Ze zorgen ervoor dat de kleppen niet doorklappen wanneer ze
gesloten zijn.
De ventrikels zijn de afvoerende kamers. Ze hebben dikkere wanden dan de atria. Als de
ventrikels samentrekken duwen ze bloed uit het hart in de circulatie. De rechterventrikel
pompt bloed in de pulmonaire trunk → gaat naar de longen. De linkerventrikel ejecteert
bloed in de aorta.
Locatie en oriëntatie
Het hart ligt in het mediastinum (ruimte tussen de longen). Het hart bevindt zich voor het
grootste deel achter het sternum en ligt iets meer naar links dan rechts op het diafragma. De
rechterventrikel beslaat het grootste gedeelte van de voorzijde van het hart. De
linkerventrikel ligt wat meer naar achteren en onderen en vormt de laterale begrenzing van
het hart, waarvan de punt (apex) naar links, voren en onderen wijst. De apex bevindt zich
binnen de linker midclaviculairlijn ter hoogte van de vijfde intercostale ruimte.
De onderzijde (ook grotendeels gevormd door linkervetrikel) van het hart ligt op het
diafragma. De atria loggen craniaal en dorsaal t.o.v. de ventrikels, waarbij het rechteratrium
ventraal ligt van het linkeratrium.
Bedekking van het hart
Het hart is omvangen door een dubbelwandige zak genaamd het pericardium. Het buitenste
deel van de zak is het fibreuze pericardium (dicht bindweefsel) →beschermt hart, maakt
hart vast aan omliggende structuren, voorkomt het overvullen van het hart met bloed.
Dieper is het sereuze pericardium dat bestaat uit twee sereuze membranen die een gesloten
zak vormen rond het hart. De lamina parietalis bedekt het interne oppervlak van het
fibreuze pericardium. Aan de bovenkant van het hart hecht de lamina parietalis aan de grote
slagaderen die het hart verlaten en vouwt dan naar beneden en onlijnt dan het hart als de
viscerale laag, ookwel het epicardium genoemd. Dit is onderdeel van de wand van het hart.
,Tussen de parietale en viscerale laag zit de pericardiale ruimte waarin zich sereuze vloeistof
bevindt →membranen glijden over elkaar.
Lagen van de hartwand
De hartwand bestaat uit drie lagen: epicardium, myocardium en endocardium. Het
epicardium is de viscerale laag van het sereuze pericardium. Er bevindt zich vaak vet in deze
laag .Het myocardium is de middelste laag en bestaat grotendeels uit hartspierweefsel
→deze laag trekt samen. Het endocardium is een witte laag endotheel (squameuze
epitheelcellen) dat rust op een dunne bindweefsel laag. Het omlijnt de hartkamers en
bedekt het fibreuze skelet van de kleppen. Het endocardium is continu met de endothele
bedekking van de bloedvaten die het hart uitgaan en ingaan.
Hartkamers begrenzing
Het hart heeft vier kamers: twee atria en twee ventrikels. Longitudinaal worden de atria van
elkaar gescheiden door de interatriale septum en de ventrikels door het interventriculaire
septum. Er zijn twee groeven zichtbaar op het hart die de begrenzing van de vier kamers
aangeven en die bloedvaten dragen die het myocardium voeden. De coronaire sulcus ofwel
de atrioventriculaire groef omcirkelt de junctie van de atria en de ventrikels. De anterieure
intraventriculaire sulcus markeert de anterieure positie van het septum dat de linker en
rechter ventrikels scheidt. Het omgeeft de anterieure interventriculaire slagader. Deze sulcus
gaat door als de posterieure intraventriculaire sulcus.
Atrium - boezem
De atria zijn de kamers die het bloed ontvangen dat terugkomt in het hart. Het zijn relatief
kleine kamers met een dunne wand, omdat ze maar een klein beetje samen hoeven te
trekken om het bloed naar ‘beneden’ te duwen richting de ventrikels.
Het rechter atrium bestaat uit twee delen: een gladwandige posterieure kant en een
anterieur deel met bundels spierweefsel in de wanden die riggels vormen → vormen de
pectinate spieren genoemd. Het posterieure en anterieure deel van het rechter atrium
worden gescheiden door een C-vormige ring genaamd de crista terminalis.
Het linker atrium is merendeels glad en pectinate spieren zijn alleen gelegen in de aurikels.
Dit zijn kleine aanhangsels van de atria. Het interatriale septum bevat in het linker atrium
, een kleine inkeping, de fossa ovalis. Dit is het overblijfsel van het foramen ovale in het hart
van de foetus.
Bloed komt het rechter atrium binnen via drie aderen:
Superieure vena cava brengt bloed terug van lichaamsregio’s superieur aan het
diafragma.
Inferieure vena cava brengt bloed terug van lichaamsregio’s onder het diafragma.
Coronaire sinus verzamelt bloed van het myocardium.
Vier pulmonaire aderen komen het linkeratrium binnen. Deze aderen dragen bloed van de
longen terug naar het hart. Deze worden het best gezien een posterieur aanzicht.
Ventrikel - kamer
De ventrikels vormen het grootste deel van het hart. Intern heeft de wand van de ventrikels
onregelmatige riggels van spieren genaamd de trabeculae carneae. Ook bevat het de
papillaire spieren die projecteren in de ventrikels, dit zijn bundels spieren die een rol spelen
in de functie van de kleppen. Ze zorgen ervoor dat de kleppen niet doorklappen wanneer ze
gesloten zijn.
De ventrikels zijn de afvoerende kamers. Ze hebben dikkere wanden dan de atria. Als de
ventrikels samentrekken duwen ze bloed uit het hart in de circulatie. De rechterventrikel
pompt bloed in de pulmonaire trunk → gaat naar de longen. De linkerventrikel ejecteert
bloed in de aorta.
