Samenvatting Bestuurs(proces)recht 1 –
Radboud Universiteit Nijmegen
Samenvatting van de voorgeschreven literatuur uit Bestuursrecht in de sociale rechtsstaat –
Onderwijseditie 2016 + aantekeningen van het hoor- en werkcollege
,Inhoudsopgave
Week 1 .................................................................................................................................................... 3
Hoorcollege ........................................................................................................................................ 4
Werkcollege 1 .................................................................................................................................... 7
Week 2 .................................................................................................................................................. 10
Hoorcollege 2 ................................................................................................................................... 14
Werkcollege 2 .................................................................................................................................. 16
Week 3 .................................................................................................................................................. 20
Hoorcollege 3 ................................................................................................................................... 23
Werkcollege 3 .................................................................................................................................. 26
Week 4 .................................................................................................................................................. 28
Hoorcollege 4 ................................................................................................................................... 29
Werkcollege 4 .................................................................................................................................. 31
Week 5 .................................................................................................................................................. 34
Hoorcollege 5 ................................................................................................................................... 35
Werkcollege 5 .................................................................................................................................. 39
Week 6 .................................................................................................................................................. 41
Hoorcollege 6 ................................................................................................................................... 45
Werkcollege 6 .................................................................................................................................. 49
Week 7 .................................................................................................................................................. 51
Hoorcollege 7 ................................................................................................................................... 52
Werkcollege 7 .................................................................................................................................. 57
Week 8 .................................................................................................................................................. 58
Hoorcollege 8 ................................................................................................................................... 58
Werkcollege 8 .................................................................................................................................. 61
Hoorcollege 9 ................................................................................................................................... 64
Werkcollege 9 .................................................................................................................................. 66
Week 10 ................................................................................................................................................ 68
Hoorcollege 10 ................................................................................................................................. 68
Werkcollege 10 ................................................................................................................................ 70
Week 11 ................................................................................................................................................ 72
Hoorcollege 11 ................................................................................................................................. 72
Werkcollege 11 ................................................................................................................................ 73
Week 12 ................................................................................................................................................ 74
Hoorcollege 12 ................................................................................................................................. 75
Werkcollege 12 ................................................................................................................................ 77
, Week 1 – Structuur en plaats van de Algemene wet bestuursrecht in het bestuursrecht
Paragraaf 1.1, 2.1 en 2.2
Algemene wet bestuursrecht (Awb): algemene wet over algemene bestuursrechtelijke leerstukken
Centrale wet (wet in formele zin)
Bestuursrecht is het recht voor, van en tegen het overheidsbestuur
- Voor: het bestuursrecht geeft een grondslag voor het optreden en instrumenteert dit
- Van: de uitoefening van bevoegdheden die de wetgever aan het bestuur toekent, levert zelf
vaak ook weer nadere rechtsvorming op. Bijv. in de vorm van plannen, nadere regelgeving,
beleidsregels en in de vorm van beschikkingen (zoals vergunningen en subsidieverleningen).
- Tegen: het bestuursrecht biedt de burger waarborgen tegen het bestuursoptreden. Bijv. de
mogelijkheid om in bezwaar en beroep te gaan en in het kader van de beginselen van behoorlijk
bestuur.
Awb is een bron van:
- Algemene begrippen: definities (bijv. besluit en bestuursorgaan)
- Algemene bepalingen over algemene leerstukken: (bijv. mag een bestuursorgaan dit besluit
nemen?) legaliteitsbeginsel (ook wel beginsel van wetmatigheid van bestuur genoemd)
- Codificaties en uitwerkingen van rechtsbeginselen: bijv. algemene beginselen van
behoorlijk bestuur
- Algemene regelingen voor bepaalde besluiten: bijv. handhavingsbesluiten
De Awb is er om eenheid (harmonisatie) binnen de bestuursrechtelijke wetgeving te bevorderen en
om het bestuursrecht te systematiseren en, waar mogelijk, te vereenvoudigen. Daarnaast is het
codificeren van ontwikkelingen die zich in de bestuursrechtelijke jurisprudentie hebben afgetekend en
het treffen van voorzieningen ten aanzien van onderwerpen die zich naar hun aard niet voor
regelingen in een bijzondere wet lenen ook een doel van de Awb.
Het bestuursrecht heeft drie functies:
1. Legitimerende functie – het bestuursrecht voorziet het bestuursoptreden van een juridische
grondslag. De legitimerende functie komt vooral tot uiting in het in het leven roepen van
bestuursorganen, het toekennen van bestuursbevoegdheden en het regelen van
besluitvormingsprocedures.
2. Instrumentele functie – de overheid kan bestuursbevoegdheden uitoefenen ten behoeve van
de vaststelling en de uitvoering van het overheidsbeleid.
3. Waarborgfunctie – door de bestuursrechtelijke normering (regeling) van het bestuursoptreden
wordt de rechtspositie van de burger ten opzichte van de overheid gewaarborgd.
Deze functies zijn niet van elkaar te scheiden. Als er moet worden opgetreden dan moet dit
worden gedaan in de vorm van een wettelijke regeling die het bestuur legitimeert op te treden,
hem daartoe instrumenten verschaft en waarborgen creëert voor de burger bij het bestuurlijk
optreden. Maar staan ook tot elkaar in een zekere spanning. Dit brengt met zich mee dat steeds
keuzes moeten worden gemaakt, waarbij aan alle drie de functies zoveel mogelijk recht moet
worden gedaan.
Geschiedenis van het bestuursrecht
De industriële en de Franse revolutie hebben gezorgd voor het ontstaan van het hedendaagse
bestuursrecht. De Franse revolutie heeft invloed gehad op de constitutionele kaders van het
bestuursrecht. De industriële was vooral relevant voor de inhoud van het bestuursrecht.
Het bestuursrecht is te onderscheiden in:
- Het materiele (concrete rechten en verplichtingen van burgers en de daarmee
corresponderende bevoegdheden en verplichtingen van bestuursorganen) en het formele
(bestuursprocesrecht, zoals dit geldt voor de bestuursrechtelijke
rechtsbeschermingsprocedures – ook wel contentieuze formele bestuursrecht genoemd. Het
procedurerecht voor de voorbereiding en vaststelling van besluiten wordt ook tot het formele
bestuursrecht gerekend – dit wordt ook wel het non-contentieuze formele bestuursrecht
genoemd) bestuursrecht
- Het algemeen deel en het bijzonder deel van het bestuursrecht. Het bijzonder deel bevat het
materiele bestuursrecht in de zin van rechten en plichten voor de burgers en bevoegdheden en
Radboud Universiteit Nijmegen
Samenvatting van de voorgeschreven literatuur uit Bestuursrecht in de sociale rechtsstaat –
Onderwijseditie 2016 + aantekeningen van het hoor- en werkcollege
,Inhoudsopgave
Week 1 .................................................................................................................................................... 3
Hoorcollege ........................................................................................................................................ 4
Werkcollege 1 .................................................................................................................................... 7
Week 2 .................................................................................................................................................. 10
Hoorcollege 2 ................................................................................................................................... 14
Werkcollege 2 .................................................................................................................................. 16
Week 3 .................................................................................................................................................. 20
Hoorcollege 3 ................................................................................................................................... 23
Werkcollege 3 .................................................................................................................................. 26
Week 4 .................................................................................................................................................. 28
Hoorcollege 4 ................................................................................................................................... 29
Werkcollege 4 .................................................................................................................................. 31
Week 5 .................................................................................................................................................. 34
Hoorcollege 5 ................................................................................................................................... 35
Werkcollege 5 .................................................................................................................................. 39
Week 6 .................................................................................................................................................. 41
Hoorcollege 6 ................................................................................................................................... 45
Werkcollege 6 .................................................................................................................................. 49
Week 7 .................................................................................................................................................. 51
Hoorcollege 7 ................................................................................................................................... 52
Werkcollege 7 .................................................................................................................................. 57
Week 8 .................................................................................................................................................. 58
Hoorcollege 8 ................................................................................................................................... 58
Werkcollege 8 .................................................................................................................................. 61
Hoorcollege 9 ................................................................................................................................... 64
Werkcollege 9 .................................................................................................................................. 66
Week 10 ................................................................................................................................................ 68
Hoorcollege 10 ................................................................................................................................. 68
Werkcollege 10 ................................................................................................................................ 70
Week 11 ................................................................................................................................................ 72
Hoorcollege 11 ................................................................................................................................. 72
Werkcollege 11 ................................................................................................................................ 73
Week 12 ................................................................................................................................................ 74
Hoorcollege 12 ................................................................................................................................. 75
Werkcollege 12 ................................................................................................................................ 77
, Week 1 – Structuur en plaats van de Algemene wet bestuursrecht in het bestuursrecht
Paragraaf 1.1, 2.1 en 2.2
Algemene wet bestuursrecht (Awb): algemene wet over algemene bestuursrechtelijke leerstukken
Centrale wet (wet in formele zin)
Bestuursrecht is het recht voor, van en tegen het overheidsbestuur
- Voor: het bestuursrecht geeft een grondslag voor het optreden en instrumenteert dit
- Van: de uitoefening van bevoegdheden die de wetgever aan het bestuur toekent, levert zelf
vaak ook weer nadere rechtsvorming op. Bijv. in de vorm van plannen, nadere regelgeving,
beleidsregels en in de vorm van beschikkingen (zoals vergunningen en subsidieverleningen).
- Tegen: het bestuursrecht biedt de burger waarborgen tegen het bestuursoptreden. Bijv. de
mogelijkheid om in bezwaar en beroep te gaan en in het kader van de beginselen van behoorlijk
bestuur.
Awb is een bron van:
- Algemene begrippen: definities (bijv. besluit en bestuursorgaan)
- Algemene bepalingen over algemene leerstukken: (bijv. mag een bestuursorgaan dit besluit
nemen?) legaliteitsbeginsel (ook wel beginsel van wetmatigheid van bestuur genoemd)
- Codificaties en uitwerkingen van rechtsbeginselen: bijv. algemene beginselen van
behoorlijk bestuur
- Algemene regelingen voor bepaalde besluiten: bijv. handhavingsbesluiten
De Awb is er om eenheid (harmonisatie) binnen de bestuursrechtelijke wetgeving te bevorderen en
om het bestuursrecht te systematiseren en, waar mogelijk, te vereenvoudigen. Daarnaast is het
codificeren van ontwikkelingen die zich in de bestuursrechtelijke jurisprudentie hebben afgetekend en
het treffen van voorzieningen ten aanzien van onderwerpen die zich naar hun aard niet voor
regelingen in een bijzondere wet lenen ook een doel van de Awb.
Het bestuursrecht heeft drie functies:
1. Legitimerende functie – het bestuursrecht voorziet het bestuursoptreden van een juridische
grondslag. De legitimerende functie komt vooral tot uiting in het in het leven roepen van
bestuursorganen, het toekennen van bestuursbevoegdheden en het regelen van
besluitvormingsprocedures.
2. Instrumentele functie – de overheid kan bestuursbevoegdheden uitoefenen ten behoeve van
de vaststelling en de uitvoering van het overheidsbeleid.
3. Waarborgfunctie – door de bestuursrechtelijke normering (regeling) van het bestuursoptreden
wordt de rechtspositie van de burger ten opzichte van de overheid gewaarborgd.
Deze functies zijn niet van elkaar te scheiden. Als er moet worden opgetreden dan moet dit
worden gedaan in de vorm van een wettelijke regeling die het bestuur legitimeert op te treden,
hem daartoe instrumenten verschaft en waarborgen creëert voor de burger bij het bestuurlijk
optreden. Maar staan ook tot elkaar in een zekere spanning. Dit brengt met zich mee dat steeds
keuzes moeten worden gemaakt, waarbij aan alle drie de functies zoveel mogelijk recht moet
worden gedaan.
Geschiedenis van het bestuursrecht
De industriële en de Franse revolutie hebben gezorgd voor het ontstaan van het hedendaagse
bestuursrecht. De Franse revolutie heeft invloed gehad op de constitutionele kaders van het
bestuursrecht. De industriële was vooral relevant voor de inhoud van het bestuursrecht.
Het bestuursrecht is te onderscheiden in:
- Het materiele (concrete rechten en verplichtingen van burgers en de daarmee
corresponderende bevoegdheden en verplichtingen van bestuursorganen) en het formele
(bestuursprocesrecht, zoals dit geldt voor de bestuursrechtelijke
rechtsbeschermingsprocedures – ook wel contentieuze formele bestuursrecht genoemd. Het
procedurerecht voor de voorbereiding en vaststelling van besluiten wordt ook tot het formele
bestuursrecht gerekend – dit wordt ook wel het non-contentieuze formele bestuursrecht
genoemd) bestuursrecht
- Het algemeen deel en het bijzonder deel van het bestuursrecht. Het bijzonder deel bevat het
materiele bestuursrecht in de zin van rechten en plichten voor de burgers en bevoegdheden en
