Casus 3
Leerdoelen:
1. Wat is de histologie van het hartspierweefsel? Lichtmicroscoop en elektro microscoop
Spiercellen vormen verbanden die samenwerken: de spiervezels. Men onderscheidt 3 verschillende
typen spiervezels: skeletspiervezels, gladde spiervezels en hartspiervezels. De intracellulaire
organisatie van actine en myosine vezels, de locatie van de kern en de organisatie van de cellen
binnen het spierweefsel worden gebruikt om de drie typen te onderscheiden.
Opbouw hart lichtmicroscopisch opbouw hart elektron microscopie
Nucleus, mitochondrial 25-35 procent van het
volume
Myocard: een skeletspier bestaat uit diverse bundels van vezels, waarbij elke vezel is ontstaan door
lengtefusie van individuele cellen. Zo een lange cilindervormige veelkernige reuzencel wordt
syncytium genoemd. De kernen zitten tegen de buitenzijde van het syncytium aan.
In het hart zijn de hartspiercellen individueel gebleven met een of twee centrale kernen per cel, maar
ze zijn wel vertakt. Elke vertakking is stevig verbonden met de volgende spiercel, waarbij
karakteristieke verbindingslijn of intercalaire schijven zijn ontstaan. Hartspiercellen tonen net als
skeletspiercellen dwarse strepen.
De dwarse streping van een spiervezel ontstaat door herhaling van actine (dunne)- en myosine
(dikke) filamenten binnen een myofibril. De eiwitten actine en myosine een rol bij beweeglijkheid en
vormverandering in vrijwel elke cel in het lichaam. Het gebied van een myofibril tussen twee
opeenvolgende Z-schijven is een sarcomeer. Gemiddeld 2 μm lang is een sarcomeer de kleinste
contractiele eenheid van een spiervezel, de functionele eenheid van de skeletspier. Per sarcomeer,
zijn er 3 banden (A, H en I) en twee lijnen (M & Z) waarneembaar. De banden worden bepaald door
het al dan niet overlappen van actine en myosine
Elke donkere A-band heeft een lichter gebied in het midden, genaamd de H-zone. De
centrale dikke filamenten met myosine (rood) strekken zich uit over de gehele lengte van de
A-band. Zij zijn verbonden in het midden van het sarcomeer bij de M-lijn.
Elke H-zone wordt verticaal doorsneden door een donkere lijn die de M-lijn (M voor midden)
wordt genoemd, gevormd door moleculen van het eiwit myomesine.
Elke lichte I-band heeft ook een onderbreking van de middellijn, een donkerder gebied dat
de Z-schijf (of Z-lijn) wordt genoemd. De meer laterale dunne filamenten met actine (blauw)
strekken zich uit over de I-band en gedeeltelijk tot in de A-band.
De Z-schijf, een muntvormig vel dat grotendeels bestaat uit het eiwit alfa-actine, verankert
de dunne filamenten.
, Als we het bandpatroon nader bekijken, zien we dat de H-zone van de A-band minder dicht lijkt
omdat de dunne filamenten zich niet tot in dit gebied uitstrekken. De M-lijn in het midden van de
H-zone is iets donkerder vanwege de fijne eiwitstrengen daar die aangrenzende dikke filamenten
bij elkaar houden. De myofilamenten zijn verbonden met het sarcolemma en worden op één lijn
gehouden bij de Z-schijven en de M-lijnen
Leerdoelen:
1. Wat is de histologie van het hartspierweefsel? Lichtmicroscoop en elektro microscoop
Spiercellen vormen verbanden die samenwerken: de spiervezels. Men onderscheidt 3 verschillende
typen spiervezels: skeletspiervezels, gladde spiervezels en hartspiervezels. De intracellulaire
organisatie van actine en myosine vezels, de locatie van de kern en de organisatie van de cellen
binnen het spierweefsel worden gebruikt om de drie typen te onderscheiden.
Opbouw hart lichtmicroscopisch opbouw hart elektron microscopie
Nucleus, mitochondrial 25-35 procent van het
volume
Myocard: een skeletspier bestaat uit diverse bundels van vezels, waarbij elke vezel is ontstaan door
lengtefusie van individuele cellen. Zo een lange cilindervormige veelkernige reuzencel wordt
syncytium genoemd. De kernen zitten tegen de buitenzijde van het syncytium aan.
In het hart zijn de hartspiercellen individueel gebleven met een of twee centrale kernen per cel, maar
ze zijn wel vertakt. Elke vertakking is stevig verbonden met de volgende spiercel, waarbij
karakteristieke verbindingslijn of intercalaire schijven zijn ontstaan. Hartspiercellen tonen net als
skeletspiercellen dwarse strepen.
De dwarse streping van een spiervezel ontstaat door herhaling van actine (dunne)- en myosine
(dikke) filamenten binnen een myofibril. De eiwitten actine en myosine een rol bij beweeglijkheid en
vormverandering in vrijwel elke cel in het lichaam. Het gebied van een myofibril tussen twee
opeenvolgende Z-schijven is een sarcomeer. Gemiddeld 2 μm lang is een sarcomeer de kleinste
contractiele eenheid van een spiervezel, de functionele eenheid van de skeletspier. Per sarcomeer,
zijn er 3 banden (A, H en I) en twee lijnen (M & Z) waarneembaar. De banden worden bepaald door
het al dan niet overlappen van actine en myosine
Elke donkere A-band heeft een lichter gebied in het midden, genaamd de H-zone. De
centrale dikke filamenten met myosine (rood) strekken zich uit over de gehele lengte van de
A-band. Zij zijn verbonden in het midden van het sarcomeer bij de M-lijn.
Elke H-zone wordt verticaal doorsneden door een donkere lijn die de M-lijn (M voor midden)
wordt genoemd, gevormd door moleculen van het eiwit myomesine.
Elke lichte I-band heeft ook een onderbreking van de middellijn, een donkerder gebied dat
de Z-schijf (of Z-lijn) wordt genoemd. De meer laterale dunne filamenten met actine (blauw)
strekken zich uit over de I-band en gedeeltelijk tot in de A-band.
De Z-schijf, een muntvormig vel dat grotendeels bestaat uit het eiwit alfa-actine, verankert
de dunne filamenten.
, Als we het bandpatroon nader bekijken, zien we dat de H-zone van de A-band minder dicht lijkt
omdat de dunne filamenten zich niet tot in dit gebied uitstrekken. De M-lijn in het midden van de
H-zone is iets donkerder vanwege de fijne eiwitstrengen daar die aangrenzende dikke filamenten
bij elkaar houden. De myofilamenten zijn verbonden met het sarcolemma en worden op één lijn
gehouden bij de Z-schijven en de M-lijnen
