Samenvatting Praktijk: revalidatie en kinesitherapie van het respiratoire stelsel

Praktijk respi
Practicum 1: spirometrie
 Inleiding
o Longfunctietest
 1. Spirometrie (geforceerd)
 2. Meten longvolumes (niet geforceerd)
 3. Bepalen diffusiecapaciteit
 Spirometrie
o Anamnese
o Procedure uitleggen
o 3x reproduceren
 Verschil tss beste FVC en FEV1 max 150ml of 5%
o Waarden
 Forced vital capacity (FVC)
 = totale volume tijdens geforceerd manoeuvre uitgeademd
 Normaal FVC = VC
o Collaps: FVC < VC
 Forced expiratory volume in 1 second (FEV1)
 = volume uitgeademd in de eerste seconde van krachtige uitademing
o Gedaald bij obstructief, restrictief en gemend longaandoening
 Tiffeneau-index
 = FEV1/FVC (in absolute waarde of %)
o Verminderd bij obstructieve longaandoeningen => <70%
o Restrictieve aandoeningen: FEV1 EN FVC zijn gedaald
 (doorgankelijkheid normaal, volumes beperkt)
 Longvolumina
o Niet geforceerd manoeuvre
o Teugvolume (TV) (tidal volume)
 = volume lucht dat zich verplaatst bij rustig in- en uitademen
 Ongv 500mL
o Vitale capaciteit (VC)
 = volume dat zich verplaatst tijdens volledige uitademing
 Max in en dan rustig max uit
o Residueel volume (RV)
 = wat overblijft in de longen na max diepe uitademing (VC)
o Totale longcapaciteit (TLC)
 = som VC en RV
 Niet meten met spirometer
o Functionele residuele capaciteit (FRC)
 = volume lucht dat achterblijft in longen na een rustige uitademing

o Diagnostisch:
 Restrictief
 Longvolumina vermindert
 Gemengd
 Longvolumina vermindert
 Obstructief
 FVC normaal, soms vermindert door collaps kleine luchtwegen uitademing of
obstructie
o = air trapping

, Diffusiecapaciteit
o Hoeveelheid gas die wordt uitgewisseld tss lucht uit longblaasjes en bloed longhaarvaatjes
o Gasmengsel inademen
o Diffusiecapaciteit <60% van voorspelde waarde
 = geassocieerd met
 Toename symptomen
 Verminderde inspanningscapaciteit
 Slechtere gezondheidsstatus
 Verhoogd risico op overlijden
 Verschillen tussen restrictief, obstructief en gemengd longlijden




o
 Maximale vrijwillige ventilatie (MVV)
o = max ventilatiedebiet (L/min) dat gedurende een korte tijd onder invl van de wil kan worden
onderhouden
o Rustige ademhaling ongv 12sec, zo diep mogelijk in en uit ademen
o MVV = FEV1 * 37.5 (theoretisch)
 Referentiewaarden
o FEV1 en FVC zijn afh van
 Leeftijd, lengte, etniciteit en geslacht
 Zie formules
o Z-waarde en Lower limits of normal
 Gauss curve, mediaan verdeelt populatie in 2 gelijke delen
 Klassiek 95% populatie normaal en 5% afwijkend
 Waarde hoger dan z-waarde -2 of lager dan z-waarde +2 = normaal
o = de Z-waarde van (-)1.64
 In spirometrie andere criteria
 Hoge FEV1, FVC of FEV1/FVC = een voordeel
o Enkel linker deel gauss curve = pathologie
 Waarde die overeenkomt met Z-waarde van -1.64 = lower limit of normal (LLN)
 Curves
o Flow-volume curve





 Luchtstromen van in-en uitgeademde lucht gemeten
 via pneumatachograaf
 buis met middenin een weerstand, voor en na weerstand wordt druk gemeten,
debiet bepalen via wet van Ohm

,  expiratoire curve
 = geforceerde expiratoir manoeuvre, gedeelte boven de x-as
 Stijl oplopend begin, dan progressieve afname debiet tot volume uitgeblazen
o PEF zegt iets over doorgankelijkheid grote luchtwegen
 Gezond: samen met hoogste debiet uitademing
o Debiet na 75% van lucht uitgeblazen => zegt iets over doorgankelijkheid
kleine bronchiën/bronchiolen
 Inspiratoire curve
 = deel onder de x-as, na uit max inademen
 Beinvl door luchtwegobstructie of pulmonale restrictie
 Afwijkend: verschillende oorzaken p12

 Evaluaties
 Vrij van uitvoeringsfouten (Zie p. 15)
 Steile start: Dit wijst erop dat de patiënt snel uitademt na de maximale inademing
zonder enige aarzeling.
 Scherpe top: Deze top is een weerspiegeling van de PEF.
 Inspiratoir volume = Expiratoir volume: Mocht dit niet het geval zijn, wijst dit op een
onvolledige in- en/of uitademing.
 Voldoende lang uitademen: Volwassenen dienen min. 6 sec uit te ademen
 Kinderen dienen min. 3 sec uit te ademen.

o Volume-tijd curve





 Uitgeademde volume (y-as) tov tijd (x-as)
 Ademhaling moet volledig zijn => einde manoeuvre = curve moet horizontaal lopen
 Anders FVC onderschat
 Normaal 5-7 seconden uitademen voor volledig FVC
 Obstructief longlijden: meer tijd nodig
 Casussen
o P16-19
o Interpretatie
 Stroomdiagram
 Bepalen of obstructief, restrictief, gemengd longlijden of normaal

, 
 Tiffeneau lager dan 75-80% (60-jarigen: 70%)
o Obstructie
 => lucht stoomt trager naar buiten omdat doorgankelijkheid
luchtwegen belemmerd is
 FVC en FEV1
o Moeten min 80% van voorspelde waarde zijn of hoger dan LLN
 GOLD
o Mensen met COPD te classificeren volgens ernst, obv FEV1
o




Practicum 2: inspectie, onderzoek en thorax mobiliserende
oefeningen
 Inspectie van het ademhalingsapparaat
o Statische inspectie
 Frontaal, lateraal en dorsaal
 Diameter anteroposterieur, laterolateraal; verloop ribben, clavicula; stand
schouders/schoudergordel, epigastrische hoek (stomp/scherp), afstand cricoïd tot
manubrium sterni
 Hyperinflatiestand = houding ingehouden inspiratiestand
o Thorax mobiliteit
 Max in en max uit meten
 Onder oksel = hoog thoracaal
o Pump handle (borstademhaling)
 Lage ribben = laag thoracaal
o Bucket handle (flankademhaling)
 Buik
o (half)Zit met voeten gesteund
 Halfzit zodat buikspieren ontspannen
o Buikademhaling (diafragmale ademhaling)
 Normaalwaarden en relevantie
 Geen nrmlwaarden
o Tss hoog als laag thoracaal verschil tss 5-10cm (= gezond)
 Verschil tss in en uitademen kan zijn door
o Verminderde beweeglijkheid