Damla Akgöl 2BA
Jasmine Vergauwe 2022-2023
SOCIALE PSYCHOLOGIE 2: SCHEMA SVT
SCHEMA: Evolutionary Psychology (H1)
Altruïsme & Men = sociaal Darwin: origin of species, Modern Darwinianen: evolutie van Altruïsme = anderen helpen, ondanks slecht voor jezelf
Natuurlijk wezen (DNA) = evolutie van fysieke kenmerken gedrag (fitness of group)
selectie (NS) voordelig → NS omdat sommigen beter → Universele karakteristieken (dmv hun → NS = egoïstisch proces
(jagen) overleven & voortplanten succes) - Universeel behoefte om bij te horen
→ Beter fitness (erf) & omgeving → Bipedalism (2 benen lopen) & • Social anxiety = adaptatie
adaptatie universele psychologische kenmerken
Inclusive fitness = beter geschiktheid Wederzijds altruïsme: tussen Samenwerking & concurrentie
van volgende generatie dmv erf kennissen en kleine groepen (enkel → NS volgens evolutionaire psychologie
→ Hoe hoger genetisch overlap = hoe primaten, mensen) - Competitie: voor beperkte goederen
meer we om hen geven → Enkel als: geholpene later herkend - Coöperatie: voor gemeenschappelijk belangen (familieleden &
→ Gevaarlijk situatie? Hulp volgorde & bestraft kan worden (als nodig) kennissen AKA inclusive fitness & wederkerig altruïsme)
voorspelbaar: genetisch - Vroeger: dood (groep = → Ouderschap
verwantschappen > kinderen > ouderen noodzakelijk) - Coöperatie ouders: overleven nakomelingen
> rest (BURNSTEIN) - Nu: juridisch systeem - Competitie: verhogen eigen fitheid door ontrouw (man hoeft
niet voor kind te zorgen)
Seksuele SS = NS door verschillende toegang tot seksuele partners Selectiecriteria: sekse verschillen
selectie (SS) → Vrouw: opvoeden, interseksueel competitie (selectief → Vrouw: materiële ondersteuning (financieel), hot, ambitieus & werkzaam, ouder
& ouderlijke partner kiezen) + indirecte (/relationele) agressie in jeugd - Gender roles als verklaring: man is broodwinner (= NIET WAAR)
investering → Man: zaad, intraseksueel competitie + meer moord door • Rijke vrouwen willen nog rijkere mannen!
(OI) mannen op mannen = directe agressie & risk → Man: jong (= fertility), hot, virgin
→ Parental investment theory: minder investeert in → Beiden willen hot, met symmetrie (= ‘goede genen’)
opvoeden = minder selectief in partners (AKA meer seksuele - Fluctuerende asymmetrie = slechte genetisch kwaliteit/ontwikkelingsproblemen
partners) → Taille-heup-ratio: man (.90) en vrouw (.67 - .80)
Cuckoldry & jaloezie
→ Vrouw: meer bedroefd door emotionele ontrouw (vermijd verlies van materiële hulp)
→ Man: meer bedroefd door seksuele ontrouw (ontlopen verantwoordelijkheid voor vals vaderschap)
1
, Damla Akgöl 2BA
Jasmine Vergauwe 2022-2023
SCHEMA: Interaction – Cooperation and Competition (H2)
Collectieve HOBBES: hoe kan men collectief werken als ze van nature egoïstisch Oude theorie: eigenbelang
werking zijn? Interdependance theory: beslissingen zijn vaak afh van anderen
SMITH: eigenbelang = goed & kan niet conflicteren met collectivistisch hun beslissingen (bv. mixed-motive)
interesse = heel kapitalistisch standpunt! + gelimiteerd → Nul-somsituatie (conflict) OF Win-winsituatie (samenwerking)
Mixed motives: prisoner’s dilemma Groep niveau dilemma’s
1) A & B zwijgen (cooperates) = 1 jaar elk 1. Social Traps: resource dilemma
2) A & B praten (defects) = 5 jaar elk → KT voordelen, LT kosten (vb. pollution, overfishing = common’s dilemma)
3) A praat, B zwijgt = A vrij, B 10 jaar 2. Social Fences: public good dilemma
4) B praat, A zwijgt = B vrij, A 10 jaar → LT voordelen, KT kosten (vb. gezondheidszorg)
→ Je keuze = afh van hun gedrag - Mensen dat niet bijdragen krijgen toch voordelen (free-riding)
→ Individuele perspectief: niet aan #2 te doen door directe persoonlijke kosten en geen
onmiddelijke voordelen
→ In-group perspectief: ONZE winsten en verliezen, aan #2 doen
Transformatie Direct eigenbelang najagen levert vaak een onvolledig begrip van Wat zet men ertoe om verder te gaan dan direct eigenbelang?
van situaties interpersoonlijk gedrag 1. Interpersoonlijke disposities
→ Transformatie: verder gaan dan direct eigenbelang door belang → Prosociaal/coöperatief: voordelig voor zelf + ander
hechten aan LT/anderen hun resultaten - Maken meer coop keuzes, heterogene (goed & slecht) geloof
→ Dual-concern model: zorg over eigen & anderen hun resultaat over men, (niet)coop gedrag van anderen uitlokken
bepaald de onderhandelingsstrategie: probleemoplossend, - Mensen uit grote gezinnen + toename met leeftijd
toegeven (opgeven), strijden (concurreren), inactiviteit → Individualistisch: voordelig voor zelf
- Opgeven past niet bij coop strategie, vertrouw en → Competitief: voordelig voor zelf en nadelig voor ander
aangenaamheid (5FM) wel - Roden maken meer niet-cooperatieve keuzes, homogene
geloof over men (allen slecht), niet-coop gedrag uitlokken (vb.
→ Maatschappelijke waardeoriëentatie (social value orientation): self-fulfilling prophecy)
mere ownership effect (Men die een goed bezit < neiging om het → Nature: genetisch/temperament (erfelijk) VS nurture: sociale
positiever/waardevoller te beoordelen dan men die dat niet doen) interactie ervaring
2
Jasmine Vergauwe 2022-2023
SOCIALE PSYCHOLOGIE 2: SCHEMA SVT
SCHEMA: Evolutionary Psychology (H1)
Altruïsme & Men = sociaal Darwin: origin of species, Modern Darwinianen: evolutie van Altruïsme = anderen helpen, ondanks slecht voor jezelf
Natuurlijk wezen (DNA) = evolutie van fysieke kenmerken gedrag (fitness of group)
selectie (NS) voordelig → NS omdat sommigen beter → Universele karakteristieken (dmv hun → NS = egoïstisch proces
(jagen) overleven & voortplanten succes) - Universeel behoefte om bij te horen
→ Beter fitness (erf) & omgeving → Bipedalism (2 benen lopen) & • Social anxiety = adaptatie
adaptatie universele psychologische kenmerken
Inclusive fitness = beter geschiktheid Wederzijds altruïsme: tussen Samenwerking & concurrentie
van volgende generatie dmv erf kennissen en kleine groepen (enkel → NS volgens evolutionaire psychologie
→ Hoe hoger genetisch overlap = hoe primaten, mensen) - Competitie: voor beperkte goederen
meer we om hen geven → Enkel als: geholpene later herkend - Coöperatie: voor gemeenschappelijk belangen (familieleden &
→ Gevaarlijk situatie? Hulp volgorde & bestraft kan worden (als nodig) kennissen AKA inclusive fitness & wederkerig altruïsme)
voorspelbaar: genetisch - Vroeger: dood (groep = → Ouderschap
verwantschappen > kinderen > ouderen noodzakelijk) - Coöperatie ouders: overleven nakomelingen
> rest (BURNSTEIN) - Nu: juridisch systeem - Competitie: verhogen eigen fitheid door ontrouw (man hoeft
niet voor kind te zorgen)
Seksuele SS = NS door verschillende toegang tot seksuele partners Selectiecriteria: sekse verschillen
selectie (SS) → Vrouw: opvoeden, interseksueel competitie (selectief → Vrouw: materiële ondersteuning (financieel), hot, ambitieus & werkzaam, ouder
& ouderlijke partner kiezen) + indirecte (/relationele) agressie in jeugd - Gender roles als verklaring: man is broodwinner (= NIET WAAR)
investering → Man: zaad, intraseksueel competitie + meer moord door • Rijke vrouwen willen nog rijkere mannen!
(OI) mannen op mannen = directe agressie & risk → Man: jong (= fertility), hot, virgin
→ Parental investment theory: minder investeert in → Beiden willen hot, met symmetrie (= ‘goede genen’)
opvoeden = minder selectief in partners (AKA meer seksuele - Fluctuerende asymmetrie = slechte genetisch kwaliteit/ontwikkelingsproblemen
partners) → Taille-heup-ratio: man (.90) en vrouw (.67 - .80)
Cuckoldry & jaloezie
→ Vrouw: meer bedroefd door emotionele ontrouw (vermijd verlies van materiële hulp)
→ Man: meer bedroefd door seksuele ontrouw (ontlopen verantwoordelijkheid voor vals vaderschap)
1
, Damla Akgöl 2BA
Jasmine Vergauwe 2022-2023
SCHEMA: Interaction – Cooperation and Competition (H2)
Collectieve HOBBES: hoe kan men collectief werken als ze van nature egoïstisch Oude theorie: eigenbelang
werking zijn? Interdependance theory: beslissingen zijn vaak afh van anderen
SMITH: eigenbelang = goed & kan niet conflicteren met collectivistisch hun beslissingen (bv. mixed-motive)
interesse = heel kapitalistisch standpunt! + gelimiteerd → Nul-somsituatie (conflict) OF Win-winsituatie (samenwerking)
Mixed motives: prisoner’s dilemma Groep niveau dilemma’s
1) A & B zwijgen (cooperates) = 1 jaar elk 1. Social Traps: resource dilemma
2) A & B praten (defects) = 5 jaar elk → KT voordelen, LT kosten (vb. pollution, overfishing = common’s dilemma)
3) A praat, B zwijgt = A vrij, B 10 jaar 2. Social Fences: public good dilemma
4) B praat, A zwijgt = B vrij, A 10 jaar → LT voordelen, KT kosten (vb. gezondheidszorg)
→ Je keuze = afh van hun gedrag - Mensen dat niet bijdragen krijgen toch voordelen (free-riding)
→ Individuele perspectief: niet aan #2 te doen door directe persoonlijke kosten en geen
onmiddelijke voordelen
→ In-group perspectief: ONZE winsten en verliezen, aan #2 doen
Transformatie Direct eigenbelang najagen levert vaak een onvolledig begrip van Wat zet men ertoe om verder te gaan dan direct eigenbelang?
van situaties interpersoonlijk gedrag 1. Interpersoonlijke disposities
→ Transformatie: verder gaan dan direct eigenbelang door belang → Prosociaal/coöperatief: voordelig voor zelf + ander
hechten aan LT/anderen hun resultaten - Maken meer coop keuzes, heterogene (goed & slecht) geloof
→ Dual-concern model: zorg over eigen & anderen hun resultaat over men, (niet)coop gedrag van anderen uitlokken
bepaald de onderhandelingsstrategie: probleemoplossend, - Mensen uit grote gezinnen + toename met leeftijd
toegeven (opgeven), strijden (concurreren), inactiviteit → Individualistisch: voordelig voor zelf
- Opgeven past niet bij coop strategie, vertrouw en → Competitief: voordelig voor zelf en nadelig voor ander
aangenaamheid (5FM) wel - Roden maken meer niet-cooperatieve keuzes, homogene
geloof over men (allen slecht), niet-coop gedrag uitlokken (vb.
→ Maatschappelijke waardeoriëentatie (social value orientation): self-fulfilling prophecy)
mere ownership effect (Men die een goed bezit < neiging om het → Nature: genetisch/temperament (erfelijk) VS nurture: sociale
positiever/waardevoller te beoordelen dan men die dat niet doen) interactie ervaring
2
