personen- en familierecht
status Done
vooruitgang geslaagd!
examen
leerstuk 1
vooraf: wat is een persoon?
= elke entiteit die drager kan zijn van rechten en plichten ⇒ rechtsbekwaamheid
2 soorten personen:
1. natuurlijke persoon: een mens van vlees en bloed
2. rechtspersoon: niet van vlees en bloed, we bedoelen verenigingen en
vennootschappen
→ kan geen familierechten hebben!!
personen- en familierecht 1
, staat
= verschillende hoedanigheden die de rechtstoestand bepalen van een persoon ⇒
Art. 6, §2 Oud BW
die rechtstoestand kan gelden tegenover de overheid, de familie en als enkeling
de combinatie van al die hoedanigheden bepalen in welke mate een persoon kan
deelnemen aan het rechtsverkeer
de staat evolueert doorheen je leven (bv. vroeger was ik minderjarig, nu ben ik
meerderjarig)
verkrijging van staat:
→ rechtsfeiten: bv. geboorte, overlijden, leeftijd
→ rechtshandelingen: bv. huwelijk, erkenning
→ gerechtelijke uitspraken: bv. echtscheiding, adoptie, onbekwaamverklaring
→ formele wetten: bv. naturalisatie
kenmerken van staat:
→ het verkrijgen, het verliezen en het wijzigen van de staat moet gebeuren volgens
wettelijke regels
→ de elementen van de staat zijn onverjaarbaar
→ onbeschikbaarheid van de staat = men kan over de staat geen overeenkomsten
sluiten
→ de staat is enkelvoudig ⇒ voor elk element van staat is op een bepaald moment
maar 1 toestand mogelijk
jouw staat ten opzichte van derden:
→ iedereen moet rekening houden met jouw staat
→ opdat derden er rekening mee zouden kunnen houden, moeten ze er ook van
weten
→ hoe kunnen derden jouw staat weten? ⇒
jouw staat staat vastgesteld in akten
(bv. huwelijksakte, akte van burgerlijke stand, …)
personen- en familierecht 2
, bestaan
begin:
→ vanaf je geboorte besta je
→ bij een geboorte moet een aangifte gedaan worden ⇒ Art. 42 en 43 Oud BW
→ uitzondering!!!: een ongeboren vrucht wordt soms ook al beschouwd als een
persoon ⇒
bv. in Art. 328, §3 Oud BW staat dat een ongeboren vrucht al kan erkend
worden
→ wettelijk tijdvak van verwekking ⇒ Art. 326 Oud BW
→ kindje wordt verwekt tussen de 300 en 180 dagen voor de geboorte
→ dat is weerlegbaar!
→ telling is nodig bij bv. afstamming- en erkenningsprocedures
einde:
→ bij het overlijden
→ daar doet men ook een aangifte van ⇒ Art. 55, §1 Oud BW
→ uitzondering!!!: sommigen hebben na de dood ook nog rechten (als in belang
van familieleden, erfgenamen, schuldeisers, …)
→ bv. auteursrecht geldt nog tot 70 jaar na de dood van de auteur
→ bv. ondernemers kunnen nog failliet worden verklaard tot 6 maand na zijn
overlijden
wat als bestaan niet meer zeker is?
⇒ Art. 112, §1 Oud BW
→ wanneer een persoon sinds meer dan 3 maanden niet meer verschijnt in zijn
woon- of verblijfplaats EN men van hem gedurende ten minste 3 maanden geen nieuws
heeft ontvangen
→ daaruit vloeit onzekerheid over zijn leven of zijn dood uit
→ de vrederechter kan (op verzoek van iedere belanghebbende) het
vermoeden van afwezigheid vaststellen!!
→ gerechtelijk bewindvoerder aanstellen
personen- en familierecht 3
, ⇒ Art. 118, §1 Oud BW
→ wanneer er 5 jaar verlopen zijn sinds het vonnis waarbij het vermoeden van
afwezigheid werd vastgesteld OF 7 jaar sinds men voor het laatst nieuws ontvangen
heeft
→ de familierechtbank kan (op verzoek van iedere belanghebbende) de
verklaring van afwezigheid uitspreken!!
→ is eigenlijk ongeveer gelijk aan vaststelling overlijden
wat als het overlijden zeker is maar geen lichaam?
⇒ Art. 126 Oud BW
→ iedere persoon die in levensbedreigende omstandigheden verdween
→ het lichaam kon niet worden teruggevonden of geïdentificeerd
→ het overlijden kan als zeker worden beschouwd
→ de familierechtbank kan (op verzoek van iedere belanghebbende) dat
overlijden verklaren
→ voorbeelden: mensen die stierven in een tsunami, vliegtuigcrash, …
naam
functie:
→ de burger kan zich zo identificeren + individualiseren
→ naam heeft niets te maken met de staat van de persoon
→ is belangrijk voor de administratie van de overheid
→ verschillende soorten namen:
→ familienaam: families onderscheiden
→ voornaam: personen binnen de familie onderscheiden
→ handelsnaam: naam van een bedrijf
→ openbare orde:
personen- en familierecht 4