Inleiding recht
Inhoudstafel
Hoofdstuk 1 : Het recht en zijn bronnen..............................................................................5
1. Wat is recht?.............................................................................................................................5
2. Indeling van het recht...............................................................................................................6
a) Objectief recht ⇔ Subjectief recht..................................................................................6
b) Materieel ⇔ Formeel......................................................................................................6
c) Privaat recht...................................................................................................................6
d) Publiek recht..................................................................................................................7
e) Gemengde rechtstakken.................................................................................................7
f) Internationaal recht........................................................................................................8
3. Bronnen van recht....................................................................................................................8
a) Materiële bron ⇔ Formele bron.....................................................................................8
b) Formele bron: de wet.....................................................................................................8
c) Formele bron: de rechtspraak.......................................................................................10
d) Formele bron: de rechtsleer..........................................................................................11
e) Formele bron: de algemene rechtsbeginselen...............................................................11
f) Formele bron: de algemene rechtsbeginselen...............................................................11
g) Formele bron: de billijkheid..........................................................................................12
Hoofdstuk 2: Het burgerlijk recht.....................................................................................12
1. Wat is het burgerlijk recht?.....................................................................................................12
2. Personenrecht........................................................................................................................12
a) Het rechtssubject.........................................................................................................12
b) Het rechtsfeit...............................................................................................................12
c) Attributen van de persoonlijkheid.................................................................................13
3. Familierecht............................................................................................................................14
a) Huwelijk.......................................................................................................................14
b) Echtscheiding...............................................................................................................14
c) Afstamming..................................................................................................................15
d) Wettelijk samenwonen.................................................................................................16
4. Familiaal vermogensrecht.......................................................................................................16
,a) Huwelijkvermogensstelsel............................................................................................16
b) Niet-testamentair erfrecht...........................................................................................17
c) Testament....................................................................................................................18
5. Verbintenissenrecht...............................................................................................................18
a) Totstandkoming...........................................................................................................18
b) Rechtshandelingen.......................................................................................................18
c) Soorten verbintenissen.................................................................................................18
d) Overeenkomsten..........................................................................................................19
6. Aansprakelijkheidsrecht.........................................................................................................19
a) Onderverdelingen........................................................................................................19
b) Te bewijzen elementen.................................................................................................20
c) Foutaansprakelijkheid..................................................................................................20
d) Foutloze aansprakelijkheid...........................................................................................20
e) Foutloze vergoedingsplicht...........................................................................................21
Hoofdstuk 3 : Het gerechtelijk recht.................................................................................21
1. Wat is het gerechtelijk recht?.................................................................................................21
2. Fundamentele principes van het “recht spreken”...................................................................22
3. Beginselen van het burgerlijk procesrecht..............................................................................22
4. Organisatie van de rechterlijke macht....................................................................................22
a) Bevoegdheidsverdeling................................................................................................22
b) Vrederechter................................................................................................................22
c) Politierechtbank...........................................................................................................23
d) Rechtbank van Eerste Aanleg.......................................................................................23
e) Ondernemingsrechtbank..............................................................................................23
f) Arbeidsrechtbanken......................................................................................................24
g) Arbeidshof...................................................................................................................24
h) Hof van Beroep............................................................................................................24
i) Hof van Cassatie............................................................................................................24
j) Rechtbank van Koophandel...........................................................................................25
k) Hof van Assisen............................................................................................................25
5. Verloop van een gerechtelijke procedure...............................................................................25
a) Overzicht......................................................................................................................25
b) Rechtsmiddelen............................................................................................................25
6. Bewijsregeling........................................................................................................................26
, 7. Bemiddeling............................................................................................................................26
Hoofdstuk 4 : Het straf- en strafprocesrecht.....................................................................27
1. Algemene bepalingen.............................................................................................................27
2. Misdrijven...............................................................................................................................27
a) Soorten misdrijven.......................................................................................................27
b) Poging en deeneming...................................................................................................27
c) Verzwarende en verzachtende omstandigheden...........................................................28
3. Vooronderzoek.......................................................................................................................28
4. Onderzoek ter terechtzetting..................................................................................................29
a) Rechterlijke organisatie in het strafprocesrecht............................................................29
b) De verdachte, inverdenkinggestelde, beklaagde en beschuldigde................................30
c) Vonnisfase....................................................................................................................30
5. Straf........................................................................................................................................31
a) Straftoemeting.............................................................................................................31
b) Voorwaardelijke invrijheidstelling................................................................................31
c) Internering...................................................................................................................31
Hoofdstuk 5 : Het ondernemingsrecht..............................................................................32
1. Begrip.....................................................................................................................................32
2. Voorwaarden..........................................................................................................................32
3. Basisbegrippen.......................................................................................................................32
4. Vennootschapsrecht...............................................................................................................33
a) Vereniging zonder winstoogmerk (vzw)........................................................................33
b) Stichting van openbaar nut..........................................................................................33
c) Private stichting...........................................................................................................33
d) Vennootschap ⇔ Eenmanszaak....................................................................................34
e) Besloten Vennootschap (BV)........................................................................................34
f) Naamloze Vennootschap (NV).......................................................................................35
g) Coöperatieve Vennootschap (CV).................................................................................35
h) Personenvennootschap (maatschap)............................................................................35
5. Economisch recht....................................................................................................................36
Hoofdstuk 6 : Het staatsrecht...........................................................................................36
1. De gemeenschappen...............................................................................................................36
2. De gewesten...........................................................................................................................37
3. De wet....................................................................................................................................37
, a) Verdrag........................................................................................................................38
b) Grondwet.....................................................................................................................38
c) Federale wet.................................................................................................................38
d) Decreet........................................................................................................................38
e) Ordonnantie.................................................................................................................38
f) Volmachtwet................................................................................................................38
g) Koninlijk Besluit...........................................................................................................39
h) Besluiten van de deelregeringen..................................................................................39
i) Ministerieel Besluit en de Besluiten van de staatssecretarissen.....................................39
j) Normen uitgevaardigd door de gedecentraliseerde besturen........................................39
4. De democratische rechtstaat..................................................................................................39
5. Het Belgische federalisme.......................................................................................................40
6. De gemeenten en de provincies..............................................................................................40
a) Provincies.....................................................................................................................41
b) Gemeenten..................................................................................................................41
Hoofdstuk 7 : Het fiscaal recht..........................................................................................41
1. Begrip.....................................................................................................................................41
2. Grondwettelijke beginselen....................................................................................................41
3. Indeling der belastingen.........................................................................................................41
Hoofdstuk 8 : Het internationaal recht.............................................................................42
1. De Europese Unie...................................................................................................................42
2. Raad van Europa.....................................................................................................................45
3. De Verenigde Naties...............................................................................................................45
4. Internationaal Strafhof...........................................................................................................46
Inhoudstafel
Hoofdstuk 1 : Het recht en zijn bronnen..............................................................................5
1. Wat is recht?.............................................................................................................................5
2. Indeling van het recht...............................................................................................................6
a) Objectief recht ⇔ Subjectief recht..................................................................................6
b) Materieel ⇔ Formeel......................................................................................................6
c) Privaat recht...................................................................................................................6
d) Publiek recht..................................................................................................................7
e) Gemengde rechtstakken.................................................................................................7
f) Internationaal recht........................................................................................................8
3. Bronnen van recht....................................................................................................................8
a) Materiële bron ⇔ Formele bron.....................................................................................8
b) Formele bron: de wet.....................................................................................................8
c) Formele bron: de rechtspraak.......................................................................................10
d) Formele bron: de rechtsleer..........................................................................................11
e) Formele bron: de algemene rechtsbeginselen...............................................................11
f) Formele bron: de algemene rechtsbeginselen...............................................................11
g) Formele bron: de billijkheid..........................................................................................12
Hoofdstuk 2: Het burgerlijk recht.....................................................................................12
1. Wat is het burgerlijk recht?.....................................................................................................12
2. Personenrecht........................................................................................................................12
a) Het rechtssubject.........................................................................................................12
b) Het rechtsfeit...............................................................................................................12
c) Attributen van de persoonlijkheid.................................................................................13
3. Familierecht............................................................................................................................14
a) Huwelijk.......................................................................................................................14
b) Echtscheiding...............................................................................................................14
c) Afstamming..................................................................................................................15
d) Wettelijk samenwonen.................................................................................................16
4. Familiaal vermogensrecht.......................................................................................................16
,a) Huwelijkvermogensstelsel............................................................................................16
b) Niet-testamentair erfrecht...........................................................................................17
c) Testament....................................................................................................................18
5. Verbintenissenrecht...............................................................................................................18
a) Totstandkoming...........................................................................................................18
b) Rechtshandelingen.......................................................................................................18
c) Soorten verbintenissen.................................................................................................18
d) Overeenkomsten..........................................................................................................19
6. Aansprakelijkheidsrecht.........................................................................................................19
a) Onderverdelingen........................................................................................................19
b) Te bewijzen elementen.................................................................................................20
c) Foutaansprakelijkheid..................................................................................................20
d) Foutloze aansprakelijkheid...........................................................................................20
e) Foutloze vergoedingsplicht...........................................................................................21
Hoofdstuk 3 : Het gerechtelijk recht.................................................................................21
1. Wat is het gerechtelijk recht?.................................................................................................21
2. Fundamentele principes van het “recht spreken”...................................................................22
3. Beginselen van het burgerlijk procesrecht..............................................................................22
4. Organisatie van de rechterlijke macht....................................................................................22
a) Bevoegdheidsverdeling................................................................................................22
b) Vrederechter................................................................................................................22
c) Politierechtbank...........................................................................................................23
d) Rechtbank van Eerste Aanleg.......................................................................................23
e) Ondernemingsrechtbank..............................................................................................23
f) Arbeidsrechtbanken......................................................................................................24
g) Arbeidshof...................................................................................................................24
h) Hof van Beroep............................................................................................................24
i) Hof van Cassatie............................................................................................................24
j) Rechtbank van Koophandel...........................................................................................25
k) Hof van Assisen............................................................................................................25
5. Verloop van een gerechtelijke procedure...............................................................................25
a) Overzicht......................................................................................................................25
b) Rechtsmiddelen............................................................................................................25
6. Bewijsregeling........................................................................................................................26
, 7. Bemiddeling............................................................................................................................26
Hoofdstuk 4 : Het straf- en strafprocesrecht.....................................................................27
1. Algemene bepalingen.............................................................................................................27
2. Misdrijven...............................................................................................................................27
a) Soorten misdrijven.......................................................................................................27
b) Poging en deeneming...................................................................................................27
c) Verzwarende en verzachtende omstandigheden...........................................................28
3. Vooronderzoek.......................................................................................................................28
4. Onderzoek ter terechtzetting..................................................................................................29
a) Rechterlijke organisatie in het strafprocesrecht............................................................29
b) De verdachte, inverdenkinggestelde, beklaagde en beschuldigde................................30
c) Vonnisfase....................................................................................................................30
5. Straf........................................................................................................................................31
a) Straftoemeting.............................................................................................................31
b) Voorwaardelijke invrijheidstelling................................................................................31
c) Internering...................................................................................................................31
Hoofdstuk 5 : Het ondernemingsrecht..............................................................................32
1. Begrip.....................................................................................................................................32
2. Voorwaarden..........................................................................................................................32
3. Basisbegrippen.......................................................................................................................32
4. Vennootschapsrecht...............................................................................................................33
a) Vereniging zonder winstoogmerk (vzw)........................................................................33
b) Stichting van openbaar nut..........................................................................................33
c) Private stichting...........................................................................................................33
d) Vennootschap ⇔ Eenmanszaak....................................................................................34
e) Besloten Vennootschap (BV)........................................................................................34
f) Naamloze Vennootschap (NV).......................................................................................35
g) Coöperatieve Vennootschap (CV).................................................................................35
h) Personenvennootschap (maatschap)............................................................................35
5. Economisch recht....................................................................................................................36
Hoofdstuk 6 : Het staatsrecht...........................................................................................36
1. De gemeenschappen...............................................................................................................36
2. De gewesten...........................................................................................................................37
3. De wet....................................................................................................................................37
, a) Verdrag........................................................................................................................38
b) Grondwet.....................................................................................................................38
c) Federale wet.................................................................................................................38
d) Decreet........................................................................................................................38
e) Ordonnantie.................................................................................................................38
f) Volmachtwet................................................................................................................38
g) Koninlijk Besluit...........................................................................................................39
h) Besluiten van de deelregeringen..................................................................................39
i) Ministerieel Besluit en de Besluiten van de staatssecretarissen.....................................39
j) Normen uitgevaardigd door de gedecentraliseerde besturen........................................39
4. De democratische rechtstaat..................................................................................................39
5. Het Belgische federalisme.......................................................................................................40
6. De gemeenten en de provincies..............................................................................................40
a) Provincies.....................................................................................................................41
b) Gemeenten..................................................................................................................41
Hoofdstuk 7 : Het fiscaal recht..........................................................................................41
1. Begrip.....................................................................................................................................41
2. Grondwettelijke beginselen....................................................................................................41
3. Indeling der belastingen.........................................................................................................41
Hoofdstuk 8 : Het internationaal recht.............................................................................42
1. De Europese Unie...................................................................................................................42
2. Raad van Europa.....................................................................................................................45
3. De Verenigde Naties...............................................................................................................45
4. Internationaal Strafhof...........................................................................................................46