verbintenissenrecht
status Done
vooruitgang geslaagd!
examen
hoofdstuk 1: inleiding
algemene inleiding
recht → privaatrecht → burgerlijk recht → verbintenissenrecht
waar vind je het verbintenissenrecht?
het Oud BW en het Nieuw BW
daarnaast zijn er nog veel verschillende vindplaatsen
de bijzondere regel heeft voorrang op de algemene regel!
verbintenissenrecht 1
, wat is een verbintenis?
= een juridische verplichting tussen 2 of meer personen ⇒ Art. 5.1 BW
een verbintenis is NIET hetzelfde als een contract
de keerzijde van de verbintenis ⇒ schuldvordering / vorderingsrecht
een verbintenis is een rechtsband op grond waarvan een schuldeiser van een
schuldenaar de uitvoering van een prestatie mag eisen
typisch voor een verbintenis is dat je ermee naar de rechtbank kunt gaan
eigenschappen van een verbintenis:
1. een verbintenis creëert een rechtsband tussen personen:
→ natuurlijke personen OF rechtspersonen
→ de schuldenaar heeft een verbintenis tegenover een schuldeiser
→ de schuldeiser heeft een vorderingsrecht tegenover een schuldenaar
→ voorbeeld: een koopovereenkomst
- beide partijen moeten een verplichting naleven
- verkoper:
° schuldeiser bij de verbintenis tot betaling
° schuldenaar bij de verbintenis tot levering
- koper:
° schuldeiser bij de verbintenis tot levering
° schuldenaar bij de verbintenis tot betaling
→ onderscheid tussen vorderingsrechten en zakelijke rechten:
- vorderingsrechten:
° band tussen personen
° relatieve werking: geen volgrecht
° ongelimiteerd (er kunnen oneindig veel vorderingen gesteld worden)
° verbintenissenrecht!
- zakelijke rechten:
verbintenissenrecht 2
, ° recht op een zaak
° absolute werking: wel volgrecht
° limitatief aantal in de wet opgesomd
° goederenrecht!
2. een verbintenis heeft in geld waardeerbare aanspraken tot voorwerp:
→ het klassieke verbintenissenrecht concentreert zich op de vermogensrechtelijke
verbintenissen
3. een verbintenis is afdwingbaar:
→ aan de ene kant hebben we het niet afdwingbaar engagement: bv. een
gentlemen’s agreement ⇒
in principe niet afdwingbaar
→ aan de andere kant hebben we de juridische verbintenis ⇒ wel afdwingbaar
→ daartussenin valt de natuurlijke verbintenis:
- van nature NIET in rechte afdwingbaar
- indien nakoming ⇒ geen restitutie (= teruggave)
- indien erkenning ⇒ ontstaan juridische verbintenis = wel afdwingbaar
⇒ Art. 5.2 BW
bronnen van verbintenissen
verbintenissen ontstaan uit… ⇒ Art. 5.3 BW
→ rechtshandelingen
- eenzijdige rechtshandelingen (= eenvoudige wilsuitingen)
- meerzijdige rechtshandelingen (= overeenkomsten)
→ rechtsfeiten
- oneigenlijke overeenkomsten (= quasi-contracten)
- onrechtmatige daad (fout → schade → causaal verband)
→ de wet
eenzijdige wilsuiting ⇒ Art. 5.125 BW
verbintenissenrecht 3
, → gaat uit van 1 persoon
→ men heeft de bedoeling om rechtsgevolgen te doen ontstaan (= rechtshandeling)
→ door zijn enkele wil gaat die persoon een verbintenis aan t.a.v. een andere
persoon
overeenkomst ⇒ Art. 5.4 BW
→ wilsovereenstemming
→ tussen 2 of meerdere personen
→ ook hier heeft men de bedoeling om rechtsgevolgen te doen ontstaan (=
rechtshandeling)
→ partijen gaan in het contract t.a.v. elkaar 1 of meerdere verbintenissen aan
oneigenlijke overeenkomst ⇒ Art. 5.127 BW
→ = quasi-contract
→ is geen overeenkomst
→ is geen onrechtmatige daad
→ zijn wél geoorloofde daden waaruit een verbintenis ontstaat ten laste van de
persoon die er voordeel uithaalt
onrechtmatige daad ⇒ Art. 1382 Oud BW
→ iemand begaat een fout die bij een andere persoon schade veroorzaakt
→ er ontstaat een verbintenis van de aansprakelijke om de schade van de
benadeelde te vergoeden
BESLUIT:
→ een verbintenis = een verplichting
→ een contract (= overeenkomst) kan meerdere verbintenissen bevatten
→ een contract is GEEN verbintenis
→ een verbintenis kan ook ontstaan uit een andere bron dan een contract (bv. een
onrechtmatige daad)
verbintenissenrecht 4