PERSONEEL EN ORGANISATIE
1 HOOFDSTUK 1 – DE VERANDERDE WERELD VAN MANAGEMENT
Wat kunnen we leren uit het verleden?
1.1 DE VERANDERENDE WERELD
- Alles veranderd en dat zal altijd wel zo blijven: management gaat over het zodanig inzicht
hebben over organisatie- en menselijke processen. Zo moet je bij veranderingen snel kunnen
schakelen
▪ Daarvoor is het belangrijk als manager dat je anders kan denken en zaken abstract kan
maken
Van Kodak naar Instagram
Tijdsgeest veranderde heel snel en de ontwikkelingen kwamen heel snel
Voorbeeld belang van managers en het kunnen anticiperen op de toekomst en verandering
maar ook dat het belangrijk is dat je luistert naar je werknemers en anderen
Als Kodak meer naar een veranderde omgeving hadden gekeken, had het misschien anders
gelopen
Nokia: R&D bleef innoveren maar het topmanagement (CE0) waren niet volgzaam in hun R&D
afdeling --> er waren afdelingen die innovatief waren maar het topmanagement ging niet mee
met de verandering waardoor ze slechte cijfers behaalde
Communicatie tussen personen is zeer belangrijk voor de toekomst van uw organisatie
Ontwikkelingen zijn onhoudbaar maar ze zijn er wel!
Een steeds veranderde wereld
Het nieuwe normaal: we hebben nu 2/3 jaar Corona achter de rug. Als we het hebben over het
nieuwe normaal dan hebben we het vaak over de nieuwe manier van werken, remote werken.
Want door corona was er een verplichting om van thuis uit te werken. Dus men ging nadenken
over nieuwe manieren van werken in een wereld die meer en meer digitaal wordt
Peter Hinssen, “The Never Normal” (Eurelectric’s Digitopia, 2020): we komen van een wereld waarin
het digitale aspect nieuw was maar nu wordt digitaal gezien als normaal
1
,1.2 HISTORISCH PERSPECTIEF
In het verleden heb je verschillende benaderingen
Dit waren benaderingen voor de benadering van management kwam
Wat doet de geschiedenis? Die gaat kijken naar zaken in een bepaalde tijdsgeest dus de
verschillende benaderingen gaan over verschillende noden in bepaalde tijdsgeest: bv.
ontwikkelingen..
- Van landbouw en nijverheid naar industrieel tijdperk na WO1
- Eerste grote, industriële bedrijven
1. Verdeling van de arbeid = onderverdelen van taken in kleinere taken die gemakkelijk
kunnen worden herhaald (Adam Smith, 1776): het is belangrijk om taken te gaan
onderverdelen in kleine deeltaken en deze te automatiseren om aan massaproductie te
doen en hoge efficiëntie te creëren
2. Industriële revolutie = komst van machinale arbeid, massaproductie en efficiënt transport
Met de uitvinding van nieuwe machinerie kreeg men andere manieren van werken, men
ging bijvoorbeeld aan massawerking doen
Door de uitvinding krijg je nieuwe noden: plannen, organiseren, mensen sturen..
Management als wetenschap: als iets theoretisch uit de boekjes. Management is niet iets wat wij
allemaal in de praktijk doen
1.2.1 DE KLASSIEKE BENADERING
Management in de praktijk: management gaan we als iets heel theoretisch beschouwen en we gaan
nu meer kijken naar hoe het gebeurd in de praktijk. Het uitgangspunt was dat mensen niet graag
werken en werken op hun eigen manier dus het was belangrijk om richting en sturing te geven door
management. Management gaat zorgen voor een paar algemene principes en die zaken gaan zorgen
voor efficiëntie
Klassieke benadering = grondgedachte: richting en sturing op het gedrag van medewerkers leidt tot
meer productiviteit en winst
Idee: de mens als rationeel-economisch wezen
1. Taylorisme (scientific management) = eerste vorm van klassieke benadering: gebruik
wetenschappelijke methoden om ‘best mogelijke manier’ voor uitvoeren van bepaalde taak vast
te stellen --> antwoord om conflicten tussen werknemers (arbeiders) en managers op te lossen.
Vier managementprincipes van Frederick Taylor (Taylorisme):
1. Wetenschappelijke methoden om efficiëntste manier van werk te bepalen
2. Selecteer beste ‘man’, train en ondersteun ‘hem’ om efficiënt te werken
3. Werk goed samen [als manager] met arbeiders (controle prestatie): aansturing via controle
4. Verdeel: arbeiders (uitvoering) en manager (coördinatie & controle)
2
,Illustratie Taylorisme: mensen die aan de band werken. Dit kwam vroeger heel vaak voor want er was sprake van
industriële revolutie
Taylorisme vandaag
- MMO = Multi Moment Opname
- Maar ook: geschikt personeel, prestatiebeloning, elementaire taken
We hebben een historisch perspectief maar dit komt ook vandaag terug in een organisatie
Er wordt gebruik gemaakt van een sterk doorgedreven registratie via een laptop of gsm. Om
te kijken wat er gebeurd in de dienstverlening die ze aanbieden en wat er ontbreekt, zo willen
ze alles optimaliseren.
Wordt ook gebruikt om prestaties van werknemers te koppelen aan beloning =
prestatiebeloning
2. Algemeen bureaucratische organisatietheorie = tweede vorm van klassieke benadering:
algemene theorieën over wat managers doen en wat van management een goed management
maakt
Algemene theorieën opstellen wat managers maakt en wat hen goede managers maakt.
Ten opzichte van de andere theorie gaat deze theorie zich focussen op wat managers
doen & management gaat als management in het dagelijks leven worden beschouwd.
Want management is niet iets wetenschappelijk maar eerder iets wat je in het dagelijks
leven doen
- POLC model: management is een universele verzameling van functies zoals plannen,
organiseren, leiden en controleren. Werknemers voeren uit
Wat zijn de kenmerken van managers en wat maakt hen tot goede manager
Grondbeginselen van management = elementaire regels van management die je kan leren en in elk
type organisatie kan toepassen
Rood: facetten die te maken hebben met discipline en gedrag
Groen: principes die te maken hebben met efficiëntie en goede planning --> hoe planning
optimaliseren
Donker blauw: principes die te maken hebben met sociale rust
3
, 3. Bureaucratie = derde vorm van klassieke benadering: organisatievorm gekenmerkt door verdeling
van arbeid, helder omschreven hiërarchie, gedetailleerde regels en voorschriften en
onpersoonlijke werkrelaties
Ideale bureaucreatie bestaat niet maar je kan er wel naar streven
Dient als basis voor het ontwikkelen van ideeën
Weber: democratie moet beschikken over een aantal elementen en pas dan is het een goed
management
Lijkt op de 1ste benadering maar deze is minder praktijk gericht
Je gaat niet naar een persoon kijken maar je kijkt naar werk en regels
1.2.2 DE KWANTITATIEVE AANPAK
- Ontstaan tijdens WO II vanuit aanpak militaire vraagstukken
Kwantitatieve aanpak = gebruik van kwantitatieve technieken om management- en beslissingsproces
te verbeteren. Verzamelen van gegevens en het kijken van cijfers en data en op basis hiervan
beslissingen maken
- Richt zich op het verbeteren van managementbeslissingen (vooral planning en controle) door
gebruik te maken van:
▪ statistiek
▪ modellen voor optimalisatie
▪ informatiemodellen
▪ computersimulatie
- Voorbeeld: boarden vliegtuig
- Cf. HR analytics (latere les HRM)
Gebruik van BIG DATA om beslissingsprocessen te gaan sturen en beslissingen te maken
Kritische analyse
Je gaat zaken systematisch aanpakken ipv ad hoc
Sterke punten:
- Systematische verbetering
- Voorspelbaarheid
- Universeel proces
- Optimalisatie van prestaties
- Maximalisatie resultaten
Zwakke punten: hebben te maken met menselijke aspecten: mensen doen hun werk niet graag,
mensen voelen zich niet goed in hun job, mensen komen in opstand --> als je zaken zo gestructureerd
gaat benaderen ga je weinig nadenken met de mensen in een organisatie
4
1 HOOFDSTUK 1 – DE VERANDERDE WERELD VAN MANAGEMENT
Wat kunnen we leren uit het verleden?
1.1 DE VERANDERENDE WERELD
- Alles veranderd en dat zal altijd wel zo blijven: management gaat over het zodanig inzicht
hebben over organisatie- en menselijke processen. Zo moet je bij veranderingen snel kunnen
schakelen
▪ Daarvoor is het belangrijk als manager dat je anders kan denken en zaken abstract kan
maken
Van Kodak naar Instagram
Tijdsgeest veranderde heel snel en de ontwikkelingen kwamen heel snel
Voorbeeld belang van managers en het kunnen anticiperen op de toekomst en verandering
maar ook dat het belangrijk is dat je luistert naar je werknemers en anderen
Als Kodak meer naar een veranderde omgeving hadden gekeken, had het misschien anders
gelopen
Nokia: R&D bleef innoveren maar het topmanagement (CE0) waren niet volgzaam in hun R&D
afdeling --> er waren afdelingen die innovatief waren maar het topmanagement ging niet mee
met de verandering waardoor ze slechte cijfers behaalde
Communicatie tussen personen is zeer belangrijk voor de toekomst van uw organisatie
Ontwikkelingen zijn onhoudbaar maar ze zijn er wel!
Een steeds veranderde wereld
Het nieuwe normaal: we hebben nu 2/3 jaar Corona achter de rug. Als we het hebben over het
nieuwe normaal dan hebben we het vaak over de nieuwe manier van werken, remote werken.
Want door corona was er een verplichting om van thuis uit te werken. Dus men ging nadenken
over nieuwe manieren van werken in een wereld die meer en meer digitaal wordt
Peter Hinssen, “The Never Normal” (Eurelectric’s Digitopia, 2020): we komen van een wereld waarin
het digitale aspect nieuw was maar nu wordt digitaal gezien als normaal
1
,1.2 HISTORISCH PERSPECTIEF
In het verleden heb je verschillende benaderingen
Dit waren benaderingen voor de benadering van management kwam
Wat doet de geschiedenis? Die gaat kijken naar zaken in een bepaalde tijdsgeest dus de
verschillende benaderingen gaan over verschillende noden in bepaalde tijdsgeest: bv.
ontwikkelingen..
- Van landbouw en nijverheid naar industrieel tijdperk na WO1
- Eerste grote, industriële bedrijven
1. Verdeling van de arbeid = onderverdelen van taken in kleinere taken die gemakkelijk
kunnen worden herhaald (Adam Smith, 1776): het is belangrijk om taken te gaan
onderverdelen in kleine deeltaken en deze te automatiseren om aan massaproductie te
doen en hoge efficiëntie te creëren
2. Industriële revolutie = komst van machinale arbeid, massaproductie en efficiënt transport
Met de uitvinding van nieuwe machinerie kreeg men andere manieren van werken, men
ging bijvoorbeeld aan massawerking doen
Door de uitvinding krijg je nieuwe noden: plannen, organiseren, mensen sturen..
Management als wetenschap: als iets theoretisch uit de boekjes. Management is niet iets wat wij
allemaal in de praktijk doen
1.2.1 DE KLASSIEKE BENADERING
Management in de praktijk: management gaan we als iets heel theoretisch beschouwen en we gaan
nu meer kijken naar hoe het gebeurd in de praktijk. Het uitgangspunt was dat mensen niet graag
werken en werken op hun eigen manier dus het was belangrijk om richting en sturing te geven door
management. Management gaat zorgen voor een paar algemene principes en die zaken gaan zorgen
voor efficiëntie
Klassieke benadering = grondgedachte: richting en sturing op het gedrag van medewerkers leidt tot
meer productiviteit en winst
Idee: de mens als rationeel-economisch wezen
1. Taylorisme (scientific management) = eerste vorm van klassieke benadering: gebruik
wetenschappelijke methoden om ‘best mogelijke manier’ voor uitvoeren van bepaalde taak vast
te stellen --> antwoord om conflicten tussen werknemers (arbeiders) en managers op te lossen.
Vier managementprincipes van Frederick Taylor (Taylorisme):
1. Wetenschappelijke methoden om efficiëntste manier van werk te bepalen
2. Selecteer beste ‘man’, train en ondersteun ‘hem’ om efficiënt te werken
3. Werk goed samen [als manager] met arbeiders (controle prestatie): aansturing via controle
4. Verdeel: arbeiders (uitvoering) en manager (coördinatie & controle)
2
,Illustratie Taylorisme: mensen die aan de band werken. Dit kwam vroeger heel vaak voor want er was sprake van
industriële revolutie
Taylorisme vandaag
- MMO = Multi Moment Opname
- Maar ook: geschikt personeel, prestatiebeloning, elementaire taken
We hebben een historisch perspectief maar dit komt ook vandaag terug in een organisatie
Er wordt gebruik gemaakt van een sterk doorgedreven registratie via een laptop of gsm. Om
te kijken wat er gebeurd in de dienstverlening die ze aanbieden en wat er ontbreekt, zo willen
ze alles optimaliseren.
Wordt ook gebruikt om prestaties van werknemers te koppelen aan beloning =
prestatiebeloning
2. Algemeen bureaucratische organisatietheorie = tweede vorm van klassieke benadering:
algemene theorieën over wat managers doen en wat van management een goed management
maakt
Algemene theorieën opstellen wat managers maakt en wat hen goede managers maakt.
Ten opzichte van de andere theorie gaat deze theorie zich focussen op wat managers
doen & management gaat als management in het dagelijks leven worden beschouwd.
Want management is niet iets wetenschappelijk maar eerder iets wat je in het dagelijks
leven doen
- POLC model: management is een universele verzameling van functies zoals plannen,
organiseren, leiden en controleren. Werknemers voeren uit
Wat zijn de kenmerken van managers en wat maakt hen tot goede manager
Grondbeginselen van management = elementaire regels van management die je kan leren en in elk
type organisatie kan toepassen
Rood: facetten die te maken hebben met discipline en gedrag
Groen: principes die te maken hebben met efficiëntie en goede planning --> hoe planning
optimaliseren
Donker blauw: principes die te maken hebben met sociale rust
3
, 3. Bureaucratie = derde vorm van klassieke benadering: organisatievorm gekenmerkt door verdeling
van arbeid, helder omschreven hiërarchie, gedetailleerde regels en voorschriften en
onpersoonlijke werkrelaties
Ideale bureaucreatie bestaat niet maar je kan er wel naar streven
Dient als basis voor het ontwikkelen van ideeën
Weber: democratie moet beschikken over een aantal elementen en pas dan is het een goed
management
Lijkt op de 1ste benadering maar deze is minder praktijk gericht
Je gaat niet naar een persoon kijken maar je kijkt naar werk en regels
1.2.2 DE KWANTITATIEVE AANPAK
- Ontstaan tijdens WO II vanuit aanpak militaire vraagstukken
Kwantitatieve aanpak = gebruik van kwantitatieve technieken om management- en beslissingsproces
te verbeteren. Verzamelen van gegevens en het kijken van cijfers en data en op basis hiervan
beslissingen maken
- Richt zich op het verbeteren van managementbeslissingen (vooral planning en controle) door
gebruik te maken van:
▪ statistiek
▪ modellen voor optimalisatie
▪ informatiemodellen
▪ computersimulatie
- Voorbeeld: boarden vliegtuig
- Cf. HR analytics (latere les HRM)
Gebruik van BIG DATA om beslissingsprocessen te gaan sturen en beslissingen te maken
Kritische analyse
Je gaat zaken systematisch aanpakken ipv ad hoc
Sterke punten:
- Systematische verbetering
- Voorspelbaarheid
- Universeel proces
- Optimalisatie van prestaties
- Maximalisatie resultaten
Zwakke punten: hebben te maken met menselijke aspecten: mensen doen hun werk niet graag,
mensen voelen zich niet goed in hun job, mensen komen in opstand --> als je zaken zo gestructureerd
gaat benaderen ga je weinig nadenken met de mensen in een organisatie
4
