Ecologie en milieu
4.1 Samenhang in ecosystemen
Ecologie = de samenhang van de natuur
Een ecosysteem is het samenhangende geheel van abiotische (= niet-levend) (zon,
watervoorziening, …) en biotische (= levend) (de mens, mier, vogels, …) factoren in een
bepaald gebied.
Een loofbos is een voorbeeld van een ecosysteem. Een loofbos Is een specifiek ecosysteem
waar de biotische en abiotische factoren heel kenmerkend zijn. Eén van die kenmerkende f
zijn: vlaamse haai en groene specht ih loofbos.
Abiotische en/of biotische factoren uit het ene ecosysteem kunnen ook een ander
ecosysteem beïnvloeden. Zie groene specht die iets meeneemt en laat vallen boven weide.
Na verloop van tijd wordt die weide een bos met loofbos kenmerken.
= vochtig loofbos, veel zon op ondergrond, veel
begroeiing.
= loofbos met enkel beuken, de beuk heeft groot kruin
die zonlicht tegenhoud. Die bladeren gaan over elkaar
zodanig dat ze max zonlicht opvangen.
= berken
Roze = heide,
paars samen met berk is zandige ondergrond
Een ecosysteem kan heel specifiek zijn met specifieke biotische en abiotische factoren, en
wordt dan ook wel een biotoop genoemd.
Dit zijn dus gebieden met éénzelfde landschapstype waarbij klimaat en geografische
omstandigheden hetzelfde zijn.
Vb. Bos, Weide en wegberm, Duinen, Sloot, Heide, ..
Binnen een biotoop zijn specifieke leefgebieden voor organismen te onderscheiden. Dit
,worden habitats genoemd.
Vb. de humuslaag in het bos in een specifiek habitat voor de pissebed, heide habitat is zandige grond, brandnetels is
habitat voedingsrijk (wegberm bij boer die zijn land bemest heeft)
Organismen kunnen hun habitat in meerdere biotopen hebben!
Ecosystemen en hun biodiversiteit kunnen veranderen omdat abiotische en
biotische factoren veranderen en er telkens weer nieuwe wisselwerkingen
ontstaan.
Wisselwerking tussen organismen en hun omgeving = ECOLOGIE
In een levensgemeenschap heb je elkaar wel nodig, maar zijn geen vriendjes vaak.
Populatie = is een groep van organismen die gelijk zijn aan elkaar
4.1.2. Voedselrelaties in een ecosysteem
Een voedselketen = Een keten van ‘eten en gegeten’ worden, waarin energie en voedingsstoffen worden
doorgegeven
Planten maken eigen voedsel door fotosynthese. Ze maken glucose aan.
Planten maken uit water en koolstofdioxide suiker als afvalstof komt O2 dan voort.
Planten hebben ook wel mineralen nodig. Als ze die niet hebben w geel gaat dood.
De voedselkringloop
,Zwammen zijn schimmels, de paddenstoel die je ziet = vruchtlichaam. Vruchtlichaam
bestaat om sporen te verspreiden. In een gezond bos zitten veel zwammen. Die breken het
bladafval af.
Een biotoop = een systeem in evenwicht
De schakels van de voedselkringloop
Schakel 1: Plant
→ PRODUCENT (de groene plant)
Schakel 2: Bladluizen, rupsen en slakken
Schakel 3: Lieveheersbeetjes en larven en kevertjes
Schakel 4: Koolmezen/ vogels
Schakel 5: Ransuil
→ CONSUMENTEN (planteneters en vleeseters)
Schakel 6: Bacteriën en schimmels
→ REDUCENTEN / OPRUIMERS
In een ecosysteem kunnen organismen elkaar op verschillende manieren beïnvloeden:
COMPLEX
, Extra video: Mieren beschermen bladluizen, want bladluizen eten veel planten. Veel suikers in
planten. Mieren kloppen op bladluizen en daaruit komt honingdauw en dat is goed voor mieren.
spel voor met de kids 234.
Voedselpiramide = relaties tss organismen in een ecosysteem waar de focus ligt op de
energieflow.
In een ecosysteem zijn de producenten, planteneters, vleeseters en
toppredatoren niet evenredig verdeeld
De energiestroom in een ecosysteem
Tussen de verschillende voedselniveaus in een voedselpiramide worden
energie en voedingsstoffen doorgegeven.
ENERGIEVERLIES UIT VOEDSELKETEN
!Maar er gaat ook veel ‘energie’ verloren.
= de gifpiramide
-----------------
Uitleg bij verbranding verbruikt:
Verbranding of ademhaling is hetzelfde
4.1 Samenhang in ecosystemen
Ecologie = de samenhang van de natuur
Een ecosysteem is het samenhangende geheel van abiotische (= niet-levend) (zon,
watervoorziening, …) en biotische (= levend) (de mens, mier, vogels, …) factoren in een
bepaald gebied.
Een loofbos is een voorbeeld van een ecosysteem. Een loofbos Is een specifiek ecosysteem
waar de biotische en abiotische factoren heel kenmerkend zijn. Eén van die kenmerkende f
zijn: vlaamse haai en groene specht ih loofbos.
Abiotische en/of biotische factoren uit het ene ecosysteem kunnen ook een ander
ecosysteem beïnvloeden. Zie groene specht die iets meeneemt en laat vallen boven weide.
Na verloop van tijd wordt die weide een bos met loofbos kenmerken.
= vochtig loofbos, veel zon op ondergrond, veel
begroeiing.
= loofbos met enkel beuken, de beuk heeft groot kruin
die zonlicht tegenhoud. Die bladeren gaan over elkaar
zodanig dat ze max zonlicht opvangen.
= berken
Roze = heide,
paars samen met berk is zandige ondergrond
Een ecosysteem kan heel specifiek zijn met specifieke biotische en abiotische factoren, en
wordt dan ook wel een biotoop genoemd.
Dit zijn dus gebieden met éénzelfde landschapstype waarbij klimaat en geografische
omstandigheden hetzelfde zijn.
Vb. Bos, Weide en wegberm, Duinen, Sloot, Heide, ..
Binnen een biotoop zijn specifieke leefgebieden voor organismen te onderscheiden. Dit
,worden habitats genoemd.
Vb. de humuslaag in het bos in een specifiek habitat voor de pissebed, heide habitat is zandige grond, brandnetels is
habitat voedingsrijk (wegberm bij boer die zijn land bemest heeft)
Organismen kunnen hun habitat in meerdere biotopen hebben!
Ecosystemen en hun biodiversiteit kunnen veranderen omdat abiotische en
biotische factoren veranderen en er telkens weer nieuwe wisselwerkingen
ontstaan.
Wisselwerking tussen organismen en hun omgeving = ECOLOGIE
In een levensgemeenschap heb je elkaar wel nodig, maar zijn geen vriendjes vaak.
Populatie = is een groep van organismen die gelijk zijn aan elkaar
4.1.2. Voedselrelaties in een ecosysteem
Een voedselketen = Een keten van ‘eten en gegeten’ worden, waarin energie en voedingsstoffen worden
doorgegeven
Planten maken eigen voedsel door fotosynthese. Ze maken glucose aan.
Planten maken uit water en koolstofdioxide suiker als afvalstof komt O2 dan voort.
Planten hebben ook wel mineralen nodig. Als ze die niet hebben w geel gaat dood.
De voedselkringloop
,Zwammen zijn schimmels, de paddenstoel die je ziet = vruchtlichaam. Vruchtlichaam
bestaat om sporen te verspreiden. In een gezond bos zitten veel zwammen. Die breken het
bladafval af.
Een biotoop = een systeem in evenwicht
De schakels van de voedselkringloop
Schakel 1: Plant
→ PRODUCENT (de groene plant)
Schakel 2: Bladluizen, rupsen en slakken
Schakel 3: Lieveheersbeetjes en larven en kevertjes
Schakel 4: Koolmezen/ vogels
Schakel 5: Ransuil
→ CONSUMENTEN (planteneters en vleeseters)
Schakel 6: Bacteriën en schimmels
→ REDUCENTEN / OPRUIMERS
In een ecosysteem kunnen organismen elkaar op verschillende manieren beïnvloeden:
COMPLEX
, Extra video: Mieren beschermen bladluizen, want bladluizen eten veel planten. Veel suikers in
planten. Mieren kloppen op bladluizen en daaruit komt honingdauw en dat is goed voor mieren.
spel voor met de kids 234.
Voedselpiramide = relaties tss organismen in een ecosysteem waar de focus ligt op de
energieflow.
In een ecosysteem zijn de producenten, planteneters, vleeseters en
toppredatoren niet evenredig verdeeld
De energiestroom in een ecosysteem
Tussen de verschillende voedselniveaus in een voedselpiramide worden
energie en voedingsstoffen doorgegeven.
ENERGIEVERLIES UIT VOEDSELKETEN
!Maar er gaat ook veel ‘energie’ verloren.
= de gifpiramide
-----------------
Uitleg bij verbranding verbruikt:
Verbranding of ademhaling is hetzelfde
